leygardagur 24. juli 2004síða 2

2 Nr. 140 - 24. juli 2004 Nr. 140 - 24. juli 2004 3 Talið omanfyri av ikki donskum ríkis- borgarum í 2003 kann finnast í al- menna hagtalsverk- inum fyri Føroyar, sum er útkomið við feskum tølum HAGTØL Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo 330 blaðsíður við talvum, tølum og yvirlit yvir øll hugsandi og óhugsandi viðurskifti eru at finna í nýggjastu árbókini fyri Føroyar. Hon hevur tøl fram til 2003 og kallast ár- bókin fyri 2004. Umframt at vera hent hjá fjølmiðlum í agurkatíðini, siga útgevararnir eisini, at bókin kemur væl við hjá al- menninginum og ikki minst til skúlabrúk. Í sambandi við skúlabrúk eru 13 smærri hefti útgivin, ið taka støði í at arbeiða við tølum í ár- bókini. Kaga vit á nakrar av teimum mongu síðu- num, so kunnu vit millum annað nevna, at hin 1. januar 2004 vóru 2.665 fólk við eftirnavninum Joen- sen í Føroyum, og tað er sostatt tað mest vanliga eftir- navnið í Føroyum. Hans og Anna eru mest vanligu fólka- nøvnini. Fyri fólk, sum á fyrsta sinni sóu dagsins ljós í 2003, vísir tað seg at vera somu nøvn, sum eru best umtókt. Ein orsøk er sjálvandi, at nøvnini ofta eru lið í tvínavni. Føroyskum for- eldrum dámdi eisini væl í fjør at kalla síni børn Jónas, Martin og Rebekka. Eisini sæst at lesa í nýggju árbókini, at mun- andi færri fólk fluttu til Føroya í fjør. Í 2003 fluttu 1.550 fólk til Føroya og 1.321 fluttu úr Føroyum. Tað merkir, at nettotilflyt- ingin var 229 fólk Hetta er tann lægsta nettotilflytingin síðani 1997 og ein 47% afturgongd síðani í fjør. Fráflytingin hevur verið rættiliga støðug seinastu fýra árini, men tilflytingin minkaði við 189 fólkum í fjør í mun til 2002. Tað er Føroya skúlabóka- grunnur, ið gevur árbókina út, í samstarvi við Hag- stovu Føroya. Ingi Joensen hevur gjørt permumyndina. Hestprent hevur umbrotið og prentað. 982 útlendingar í Føroyum Árbók fyri Føroyar 2004 er almenna- hagtalsverkið fyri Føroyar og er júst útkomið – Vit hava ikki gjørt nakran feil, og tískil hava vit heldur einki at rætta, sigur Lotte Mejlhede, undirstjóri á TV2 tíðindadeildini SJÓNVARP Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Málið viðvíkjandi innslag- num hjá TV2 um danskar og føroyskar fiskimenn og inntøkur er aftur dottið av skíggjanum, og eftirspælið verður eftir øllum at døma ikki tað nógva. Alt byrjaði við at TV2 sendi eitt innslag við boð- skapinum, at føroyskir fiskimenn forvinna í miðal 664.000 krónur eftir skatt. Tað vísti seg seinni, at TV2 sipaði til tøl fyri nótaskip í 2001. Hetta skapti øsing í Føroyum ikki minst tí í sama viðfangi úttalaði Christian Thulesen Dahl, formaður fyri fíggjar- nevndina í Fólkatinginum, at ein tílík støða gjørdi tað neyðugt at seta blokk- stuðulin til Føroya ovast á politisku dagsskránna. Men TV2 ætlar sær ikki at rætta nakað. – Vit hava ikki gjørt nakr- an feil, og tískil hava vit heldur einki at rætta, sigur Lotte Mejlhede, undirstjóri á TV2 tíðindadeildini. Men Lotte Mejlhede sig- ur seg harmast um, at hend- an støðan hevur tikið seg upp. Hon sigur seg hava virðing fyri, at málið hevur munandi størri áhuga og týdning fyri Føroyar enn fyri Danmark og danir. – Í bakljósinum kunnu vit siga, at vit áttu at verið meira nágreinilig og sagt, at vit samanbóru tey fiski- menn, ið vinna mest í Før- oyum og í Danmark, sigur Lotte Mejlhede. Spurd um hon heldur, at hyggjararnir sita eftir við einari rættvísari mynd, tá fiskimenn við nótaskipum mynda seks prosent av samlaða manningartalinum við størru føroysku skip- unum? – Tað kann vera, at tey, sum ikki hava lurtað nóg væl eftir gera tað, men eg haldi innslagið vera í lagi, og vit siga einki skeivt, sig- ur Lotte Mejlhede. Viðgera klagu Formaðurin fyri Føroya fiskimannafelag, Óli Jacob- sen, sendi fyrr í vikuni donsku sjónvarpsrásini eina klagu um innslagið. Lotte Mejlhede sigur, at klagan nú verður viðgjørt eftir teimum vanligu manna- gongdunum. Men fyrst sleppur Óli Jacobsen at út- greina sína klagu nærri. – Vit hava skrivað aftur og biðið um at fáa nágreini- liga at vita, hvat klagað verður um, sigur Lotte Mejlhede. Klagan verður í fyrsta viðfangi viðgjørd hjá henni sjálvari. Hon hevði ábyrgd- ina av tíðindafluttninginum hetta kvøldið, innslagið varð sent. Millum Fiskimannafelag- ið og TV2 stendur nú orð móti orði. Fiskimanna- felagið heldur fast við, at teir ikki hava havt samband við TV2 og útvega teimum nøkur, men TV2 sigur seg hava fingið leiðbeiningar frá Fiskimannafelagið um at finna tey neyðugu tølini á heimasíðuni hjá Fiski- mannafelagnum. TV2 rættar einki Óli Jacobsen hevur fingið aftursvar frá TV2, har biðið verður um, hvat ítøkiligt klagað verður um. TV2 heldur seg ikki hava gjørt nakað skeivt Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 3 2 Sær ljósari út hinumegin markið OLJULEITING Jan Müller Hóast tøgn hevur valdað leingi á Atlantsmótinum, so er okkurt, sum bendir á, at ljósglottar eru í leitingini eftir kolvetni, í hvussu er vestan fyri Hetland og heilt upp at føroyska markinum. Eitt oljusamtak við Ame- rada Hess, ChevronTexaco, Dong og OMV er júst liðugt við ein avmarkingar- og leitingarbrunn skamt frá føroyska markinum, í tí fundinum, sum varð gjørt fyri góðum ári síðani og sum nevnist CAMBO. Tað er ómetaliga torført at fáa nakrar upplýsingar yvir- høvur um úrslitið av hesum sera spennandi og áhuga- verda brunninum, men okkurt kundi bent á, at talan er um eina gevandi boring og positiva boring. Fyristøðufelagið hevur tó onga viðmerking til nýggja brunnin. Men um so er, at seinasta boringin staðfestir tað, sum feløgini longu hava vitað, nevniliga at talan er allar- helst um eitt lønandi fund, so kann hetta fáa stóran týdning fyri leitingina sum heild á Atlantsmótinum. Hetta ikki minst tí at talan her er um eitt nýtt slag av "play" modelli. Tvs. at olju- feløgini her brúka eitt heilt annað arbeiðsmodell enn talan var um longur syðri, eitt nú í Gullhorninum. Cambofeltið, sum nú er vorðið betri kannað, kann, um talan veruliga er um eitt stórt og lønandi fund, hvat mangt kundi bent á, fáa veruliga gongd á aftur leit- ing á Atlantsmótinum og hvat er mest týdningarmik- ið, tað kann birta nýggjar vónir hjá oljufeløgunum og myndugleikunum. Um Cambo veruliga er eitt stórt lønandi oljufelt, og tað verður bygt út, so merkir hetta oljuframleiðslu beint við føroyska markið og tað í einum øki, sum feløgini meta líkist nógv teigunum, sum føroyingar fara at luta út í 2. rundu. Men vit skulu heldur ikki gloyma, at hetta liggur rættiliga tætt upp at 9 ára loyvinum hjá Agip (ENI) og Føroya Kolvetni. Lata vit Cambobrunnið liggja fyri fyrst, so er eisini talan um eina áhugaverda borgin longur eystari. Laggan gassfundið, sum varð gjørt fyri nøkrum árum síðani, tykist nú aftur at vera sera áhugavert. Ein nýggjur brunnur er júst boraður í hesum feltinum og sambart keldum í olju- heiminum, eitt nú oljublað- num Uppstream, so skal boringin vera væleydnað og kann møguliga enda við fyrstu útbygging av gass- felti vestan fyri Hetland. Hetta eru sera góð tíðindi fyri oljufeløgini, sum eru við og fylgja við tilgongd- ini á Atlantsmótinum. Tað er Total, sum er fyristøðu- felag og verður talan um út- bygging, hvat okkurt longu nú kundi bent á, so verður rørleiðing løgd inn til Het- lands og víðari higani til Skotlands. Men áhugaverdu tíðind- ini um Atlantmótið eru ikki liðug við Cambo og Lagg- an. Í løtuni borar West Na- vigator brunn fyri Chev- ronTexaco, Statoil, Dong og OMV longur norðuri og skamt frá markinum. Sum skilst kunnu fyrstu úrslitini av hesi boringini koma longu í næstu viku. Men eisini her er talan um "tight hole status", so ivasamt er um nakað kemur út. Og um ein mánað ella so fer BG saman við eitt nú Atlants Kolvetni at bora brunnin Bedlington heilt har suðuri við markið. So hóast lítið og einki virksemi er á landgrunn- inum við undantaki av seismiskum kanningum, so kann nógva virksemið beint hinumegin markið og góð úrslit hagani fáa alstóran týdning fyri leiting á land- grunninum í framtíðini. Tað er greitt, at almennir upplýsingar um fund á bretskum øki nær markin- um kunnu fáa sera positiva ávirkan á eina komandi rundu her hjá okkum og eisini fyri 22. runduna á bretskum øki. Men nógv bendir á, at oljufeløgini, um tey gera fund, vilja halda kortini tætt at sær, tí tað kann vera ein fyrimunir fyri tey, tá bjóðast skal uppá nýggjar teigar báðumegin markið. Men Laggan bor- ingin, hóast hon liggur nak- að longur eystari á bretsk- um øki, kann tó skunda undir menning av gass- framleiðslu, sum aftur kann gagna okkum uppá longri sikt, og er talan um stað- festing av Cambofundinum sum eitt veruligt lønandi oljufund, so vil eisini tað fáa ikki minst stóru olju- feløgini at tevja kolvetni í føroysku undirgrundini eisini. Oljuleiting á Atlantsmóti