hósdagur 23. juli 2015síða 26
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 24. juli 2015
sosialurin 84
26
Óli Jacobsen
At byggja hús
kravdi sín mann
Edna og Øssur giftust í 1964. Nú var at fara at byggja hús. Hetta var
í teirri tíðini, tá ið menn gjørdu mest møguligt sjálvir
Øssur Debes 9. partur
M
ær dámdi at arbeiða í garðinum
heima
hjá
foreldrunum,
plantaði runnar fram við garðin
og setti á hvørjum ári ymiskar
leykir niður. Ein dagin, eg var í garðinum, kom
Skála Palli, grannin, gangandi. Hann lenaði
seg inn á garðin og rópti á meg: “Statt ikki og
fjasast við hasi blomstrini, far heldur og fá tær
eina konu!”
Hetta var so tað, sum eg nú hevði gjørt. Nú
skuldi byggjast egin hús.
Eg fór so í holt við at grava út, gróv av mest
sum einsamallur eftir arbeiðstíð. Petur í Gong
sprongdi, og eg ruddaði frá um kvøldið. Tá ið
liðugt var, planeraði eg og gjørdi klárt at stoypa
grundina. Hana stoypti Hilmar Dam. Eg fór
so einsamallur í holt við húsini. Tað var bert
gøta frá vegnum úti við Strond og niðan til
grundina. Stórviður og annað tilfar keypti eg
frá Havnar Timburhandli. Teir løgdu tilfarið
omanav frá Hamarsgøtu, so mátti eg sjálvur
bera tað oman til grundina. Eg legði sillarnar
á grundina, setti stórviðin upp og gjørdi allar
sperrurnar. At reisa sperrurnar upp fekk eg
Ólavur Justinussen at hjálpa mær við. Eg negl
di tróðrið, takpláturnar fekk eg Hilmar Dam at
leggja á. Tilfar til klædningin hølvaði eg á verk
staðnum og klæddi. Úthurðina og kjallara
hurðarnar, allar innhurðar, øll vindeygu gjør
di eg um kvøldarnar eftir arbeiðstíð. Eg fekk
loyvi frá mínum arbeiðsgevara, Hartvig Han
sen, at arbeiða um dagin. Eg gjørdi køkin lidn
an og setti hann upp. Termorútarnar vóru frá
Balslev, bílagdir úr Týsklandi eftir máti. Eg fekk
ein lærling á verkstaðnum at hjálpa mær við
teimum stóru rútunum. Ofta var eg í Timbur
handlinum og valdi mær tilfar. Eg var á súkklu
og lessaði tilfarið á, ofta langar raftir. Ein dagin
eg kom leiðandi við fullastaðu súkklu , stóð
Vilhelm Nielsen uttan fyri bilverkstaðin. Hann
rópti á meg: “Konkurerer du med bilerne!”
Edna segði, at hesa tíðina sá hon meg fyri
tað mesta bert, tá farið var í song.
Pápi var við í síni tíð við til at gera brúnna
um Havnará omanfyri Sjónleikarhúsið. Tá
brúgvin var niðurtikin og vegur gjørdur, tók
pápi tann hornasteinin, ið teir, ið høvdu gjørt
brúnna, høvdu meislað nøvn síni í. Gomul
mynd er, har mann sær menninar arbeiða
uppá brúnna millum aðrar pápa. Steinin setti
eg í garðin hjá mær, har stendur hann enn.
Nógv var gingið
Mær hevur altíð dámt væl at ganga. Vit vóru
nakrir, sum hvønn sunnumorgun tá ið viðraði,
fóru túr á fjøllini. Farið var oftast uml kl. 8, vit
vóru aftur um døgurðatíð. Hetta gjørdu vit
frá síðst í 40-árunum til fyrst í 60-ini. Í Havn
vóru vit kallaðir “Gongan”. Við í gonguni vóru
systkinabørnini, Hammer, Harald, Òli, Jógvan,
Niels, Diaba og Arni. Við vóru eisini Eiler hjá
“Affe”, Alfred Egholm, Tummas Thomassen,
stjóri á Tryggingarsambandinum, Alfred Eg
holm stjóri í Sparikassanum, Poul Petersen,
løgtingsmaður, ættaður úr Funningi og eg.
Farið var til gongu eftir Hoyvíksvegnum á
leið har Miðlon er í dag. Har var hagaportrið.
Harfrá og oman ímóti brúnni um Hoydalsá
var gøta.
Gøtan frá Sanatoriinum oman til Boðanes
gjógv var kallað Kurvegurin, í dag Boðanes
gøta. Har gingu sjúklingarnir, ið vóru so frægir,
túr. Ikki var loyvt teimum at fara út um økið
vegna smittuvanda. Har vóru tvær langar liggi
hallir, har sjúklingarnir kundu liggja úti. Fram
síðan var opin, so mann sá allar sengurnar.
Anton á Krákusteini kom av og á í fylgi við
okkum. Hann hevði trøð við Hoyvíksvegin
nakað aftanfyri, har barnagarðurin Birkilund
er í dag. Ein dagin Anton var við, sat ein maður
á einum steini niðri við brúnna. Tað var Mikkjal
á Ryggi, yrkjarin úr Miðvági, hann var sjúkling
ur á Sanatoriinum. Vit støðgaðu og Anton fór
at práta við hann. Mikkjal kom sum mangur
annar ikki aftur av Sanatoriinum á lívi.
Vit fóru so víðari eftir gøtuni til Hoyvíkar.
Komnir niðaná lógu húsini, landslæknin hevði
bygt, nakað oman frá gøtuni, so var gingið
oman ímóti bygdini.
Poul Vang var tá bóndi í Hoyvík. Hann var
vanur at standa undir húsinum hjá sær og
bíða. Hann visti, nær vit vóru vanir at koma,
so kom hann ímóti okkum oman á gøtuna,
honum dámdi væl at práta. So var gingið
longur oman ímóti bygdini. Húsini hjá Per
Mohr lógu nakað niðanfyri gøtuna oman
ímóti Hoyvíkini. Vit fóru so gjøgnum bygdina
fram við gomlu bóndahúsinum, har Mourits
Mohr, ið var bóndi áðrenn Poul Vang, festi. Var
hann í túninum, kom hann at práta við okk
um. Av og á fóru vit inn í fjósið at hyggja eftir
neytunum, ið stóðu á bási. Hetta var tað gamla
fjósið, ið hoyrdi til Hoyvíksgarði. Farið var
eisini inn í fjósið hjá Royndarstøðini. Jógvan
Húsgarð, ættaður úr Syðrugøtu, var fyristøðu
maður. Ein partur av Hovíksgarði hoyrdi til
Royndarstøðina. Húsini hjá Petur í Hoyvík
stóðu nakað niðanfrá. Gingið var eftir vegnum
í Kúrdali og niðan á Hvítanesvegin, niðan har
rundkoyringin til Hvítanes er. Har frá fóru vit
eftir Hoyvíkshaganum. Har var bert hagi tá.
Ravnurin segði “Halt kjaft”
Vit gingu yvir til brúnna á Sundsvegnum,
har frá yvir á Villingarvegin og oman eftir
vegnum. Støðgað var á við húsini hjá Jens
Reinert, niðanfyri vegin stóð eitt búr, har
var ein ravnur, sum hevði lært at siga onkur
orð. Tá ið vit komu framvið búrinum, søgdu
vit “gomorin”. Hann var kvikur at svara “halt
kjaft”. Jens Reinert hevði verpingahønur,
hann hevði handilin Kjøt í kjallaranum á
Sjómansheiminum, í dag Hotel Tórshavn.
Har seldi hann kjøt og høsnareggini. Jens bað
okkum koma inn at hyggja, har hann hevði
hønurnar. Á øllum vegginum vóru reiður, har
tær vurpu. Síðani var gingið oman í Gundadal
og oman eftir Tinghúsvegnum, so hvørt sum
vit komu longri oman, fóru vit hvør til sítt.
Siðsøga
Brúgvin omanfyri sjónleikarahúsið, Øssur hevur ein stein úr brúnni í garðinum hjá sær
Øssur og Edna