mánadagur 31. august 2015síða 12

Mánadagur 31. august 2015 · Nr. 99 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Rani Andrasson Skaalum Valevni fyri Miðflokkin – Eirindaleysa indi­vdiu­al­isman hjá liberal­istiska vong­inum má ikki sleppa at vinna á sosiala med­viti Før­oy­inga! Vit sum lesa tekniseriur, ella dáma superhetju filmar, kenna ivaleyst orðatakið: “With great power comes great responsibility!” Hetta sama má eisini vera gald­ andi um persónligt frælsi. Jú meiri frælsi tú ynskir/hevur, tess meiri ábyrgt tekur tú! Hví skal alkohol út í handl­ ar­nar? Havi spurt fleiri hendan spurningin, men higartil havi eg ikki fingið nóktandi svar. Vanliga og mest populistiska svarið er okk­ urt møsn um persónligt fræsli og at vera tíðarhóskandi. Eitt annað eg hoyri er, júmen um eg fái óvæntaðar gestir okkurt kvøldið og vil hava okkurt afturvið matinum, so kann eg ikki bara leypa út at keypa eina fløsku av víni ella øl! Heilt erlit, so má eg siga, at tað er tokutala og nakað tvætl! Bara í Havn eru 4 sølustøð, ið samanlagt hava opið fleiri enn 100 tímar 6 av 7 døgum um vikuna! Um tú sostatt ikki megnar at leggja tað soleiðis til rættis, at tú klára at keypa tað tú skalt, tá er tað nokk tú sum hevur ein trupulleika! Tað má heldur vera talan um vánaliga planlegging, mangl­ andi afturhald og sjálvsøkni enn persónligt fræsli og eitt tíðar­hósk­ andi samfelag! Grannar okkara hava somu skipan sum vit. Gamaní er okkara eitt vet strangari, men hon riggar, tí vit drekka eisini færri litrar av alkoholi enn grannar okkara. Men tápuliga kravið um av­lop gevur als ikki meining! Enda­máls­ orðingin sigur, at einkasøla skal tálma nýtsluni av alkoholi. Eg haldi, at kravið um yvirskot skal antin strikast ella skal tað oyramerkjast til fyribyrging og stuðul til teirra, ið hava stríð av alkoholi so ella so. Annars gevur tað ikki meining! Alkohol spurningurin snýr seg altso ikki um alkohol, so ikki ger tað til tað! Hetta snýr seg um menniskju, heilsu og rættin hjá teimum, ið stíðast við ella í móti alkoholi at sleppa undan at stríðast ella verða konfronteraði við hetta, tá tey skulu keypa mjólk, breyð og so framvegis til síni børn og familju! Fyrr hoyrdi eg altíð hesar liberal­istarnar siga, júmen so leingi tað ikki gongur útyvir nakran annan so má tað vera í ordan. Tað er heilt vist, at hetta gongur útyvir onkran annan, um vit lata alkoholi fara út í handlarnar. Tað eru børn og familjur sum líða undir hesum! Tað ber ikki til at brúka vána­ liga planlegging, manglandi aftur­ hald og manglandi atlit til tey, sum kanska eru kroyst av alkoholi sum argument fyri at liberalisera søluna av alkoholi. Veruligt fræsli er ein viður­ kenn­ing av tí sum er átroðkandi neyðugt! Við stórum frælsi fylgir stór ábyrgd! Vinna – nøkur orð! Magnus Rasmussen Valevni hjá Sambandsflokkinum Vinnan er ein av hornasteinunum undir samfelagnum. Øll vinna eig­ur at hava lang­tíðar­ tryggj­aðar karm­ ar, bæði tá um bygna og tann bú­ skapar­liga partin ræður. Hetta er neyðugt, fyri at vinnan kann gera sær framtíðarætlanir. Her manglar nakað at gera hjá okkum í dag. Neyðugt er beinanvegin at fáa hesi viðurskifti í rættlag. Vit eiga at skipa soleiðis fyri, at vinnan hevur tað gott, trívist og er kappingarfør. Eisini er neyðugt at gera alt fyri at fáa breiða politiska semju um hesi viðurskifti, soleiðis at vit veruliga fáa langtíðartryggjaðar karmar. Umframt langtíðartryggjaðar karmar, so er alneyðugt at polit­ iski myndugleikin er árvakin í menningini og broytingunum hjá vinnuni. Her hugsi eg m.a. um tað neyðuga í, at vit allatíðina hava góð­ ar handilssáttmálar við hesi ymisku londini, sum vit útflyta til. Gera vit ikki tað, so forða vit fyri menning og vøkstri, og tað má bara ikki henda. Eru vit hinvegin virkin við at betra verandi handilssáttmálar og fáa nýggjar eisini, so eru vit við at tryggja framburð her á landi. Nógv hevur verið tosað um skattir og gjøld hjá vinnuni, og mein­ingarnar eru rættiliga ymiskar um hetta mál. Eitt, sum vit skulu gera okkum púra greitt, og tað er, at føroyska vinnan kappast ikki bara sínamillum í Føroyum, men kappingin er í størsta mun mill­um føroysku vinnuna og út­ lendsku kappingarneytarnar. Hesir útlendsku kappingarneytar hava sínar karmar at arbeiða undir viðvíkj­andi skattum og gjøldum. Hjá mær er eingin ivi um, at skattir og gjøld á føroysku vinnuna eiga at liggja á einum slíkum støði, at tað ikki er ov høgt, soleiðis at vinnan missir hugin at forvinna, ikki er kappingarfør ella kanska flytir sítt virksemi í onnur lond. Heldur ikki skal støðið vera so lágt, soleiðis at tað gevur ov lítið til at reka okkara samfelag. Her má ein javnvág finnast, og tað má bera til at finna hesa javnvág við, at politiski myndugleikin og vinnan tosa jaliga saman um hetta, tí vit hava brúk fyri hvørjumøðrum. Gott val! Henrik Old Tá man nú hevur ein stóran og góðan Miðnámsskúla í Suðuroy, hví so ikki bjóða FHS fram har? Sum nú er, hava Handilsskúlin og studentaskúlin felags fak, til dømis føroyskt, enskt, rokning og samfelagslæru. Tí er greitt, at her manglar ikki nógv í fyri at seta FHS útbúgving á stovn. Hetta kundi gjørt, at fleiri, sum annars fara av oynni, heldur vóru verandi. Eisini hevði tað verið ein fyri­ munur hjá lærlingum og vinnuni í oynni. Man veit, at hvørt ár fara fleiri føroyingar av landinum at supp­ lera millum annað fysik og kemi. Hví ikki hava skipaða supplering í miðnámsskúlanum eisini? Tað kundi verið sum hálvársskeið ella summarskeið. Hetta kundi drigið fólk úr øllum landinum suður, eins og heilsuskúlin ger í dag. Upprunaliga var hugsanin jú, at man so við og við skuldi víðka um tilboðini á skúlanum. Við eini ávísari øking í játtanini til skúlan, og í samstarvi við leiðslu skúlans, kann hetta lata seg gera. Hetta vil eg vera við til at seta í verk! Hví ikki FHS í Suðuroy Sosialurin 341800 fyrst og fremst www.in.fo