mánadagur 14. september 2015síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 14. september 2015 · Nr. 105 kalt og hjartað heitt FØROYINGAR OG FLÓTTAFÓLK Danmark í hesum døgum, siga alt. Reglurnar fyri fam­ iljusameining í Danmark eru nevniliga so strangar, at tað skal ganga minst eitt eitt ár áðrenn familjurnar hjá flóttafólkunum eisini sleppa til Danmarkar. Danir bjóða flóttafólki vælkomin, men siga sam­ stundis, at tey sleppa ikki at síggja síni børn í minst eitt ár, hóast bumburnar regna niður yvir tey. Vit gera einki Men samstundis staðfestir Katrin Dam á Neystabø, at vit gera als einki –uttan at senda teimum eitt lítið sindur av neyðhjálp og menningarhjálp. – Men vit lata eini 14 ferðir so lítið, sum ST heldur lond skulu lata í neyðhjálp og menningarhjálp og tí kunnu vit ikki upp á nakran máta siga, at vit hava gjørt okkara. Hon minnir eisini á, at altjóða Flóttafólkasáttmálin frá 1951 er galdandi fyri Føroyar. – At talan er um eitt danskt málsøki, kann kanska brúkast sum ein løgfrøðilig umbering. Men tað kann ikki brúkast sum ein moralskt umbering. Katrin Dam á Neysta­bø sigur, at í Føroyum eiga myndugleikarnir at taka eina almenna avgerð um, at vit hava ábyrgd at hjálpa heimsins veikastu. – Og so skjótt, sum vit alment hava viðurkent okk­ ara ábyrgd, eiga almennu Føroyar at leggja eina ætl­ an fyri økið, har vit seta okkum greið mál fyri, hvussu vit betur hjálpa í nærumhvørvinum. Og vit eiga eisini at leggja eina greiða ætlan fyri, at taka flóttafólk til Føroya, eitt nú kvotaflóttafólk. Hon sigur, at her kann talan vera um fólk frá londum, har eingi útlit eru fyri friði, ella kanska stakar mammur. Átta prosent av heims­ ins flóttafólkum eru kvota­ flóttafólk. Tilsamans eru tey yvir eina millión í tali, men bert eini 100.000 fáa eitt nýtt heim hvørt ár, tí alt ov fá lond taka ábyrgd. – Og tað er ikki nóg mikið at hjálpa í nærumhvørvinum, tí tað eru nógv flóttafólk, sum ikki kunnu vera har, tí tað er kríggj og tey verða forfylgd. – Tað er sjálvandi eis­ ini neyðugt, at fáa eina til­ búgving, soleiðis at vit ikki eisini um eini 20 ár fara føra fram, at vit ikki kunnu taka ábyrgd, tí vit ikki hava nøktandi tilbúgving at hjálpa flóttafólki, sigur Katrin Dam á Neystabø. Ikki lætt Vegna Amesty heitir Katrin Dam á Neystabø tískil á politisku skipanina um at seta gongd á hetta arbeiðið beinanvegin. - Hetta er ikki ein løtt uppgáva, og tað eru nógv atlit at taka, so eg fari at biðja tykkum um at halda hjørtuni heit og høvdið kalt. Hesi menniskju hava uppiborðið at vera umrødd við virð­ ing og við støði í teirra grundleggjandi rættindum, sigur hon. Hon heldur, at føroyskir politikarar eiga at leggja eina ætlan við nøkrum púra greiðum langtíðarmálum, men eisini við nøkrum greið­ um ætlanum um, hvussu vit skulu hjálpa beint nú. – Tað er eingin umbering fyri ikki at hjálpa beint nú, leggur hon afturat. Tað kann ikki brúkast sum ein moralskt umbering Soleiðis kunnu vit hjálpa í longdini Á fundi í Norður­landa­ húsinum leygardagin um flóttafólk, heitti Katrin Dam á Neystabø, aðalskrivari í Amnesty í Føroyum, á føroyskar politikarar um at leggja eina ætlan fyri, hvussu vit kunnu hjálpa flóttafólkum. Hon sigur, at nøkur mál, vit kunnu fremja, fyri at hjálpa flóttafólkum í longd­ ini, eru: – At seta pening av á fíggjarlógina hvørt ár – At vit fara undir at fyrireika eina tilbúgving fyri at útvega okkum allar teir førleikar, sum eitt land skal hava fyri at taka ímóti flóttafólkum, soleiðis at vit ikki eisini um 20 ár endur­ taka eina skøvaða plátu um, at vit ikki hava tilbúgving. Ein tilbúgving má umfata bráð­feingis sálarfrøðiliga hjálp, integratiónspolitikk, heilsu­tænastur, málsligar førleikar og tulk, útbúgv­ing­ ar­møgu­leikar, býli, løg­frøð­i­ liga ráð­geving og stuðuls­ familjur. – Og so kann tað eisini vera neyðugt at gera sam­ starvs­avtalur, har tað eru uppgávur, vit ikki klára sjálvi. Her kann talan vera um at viðgera umsóknum frá flóttafólkum. Slíkar máls­ viðgerir kunnu vera serstakliga truplar, og krevja serliga vitan, og tí kann hugsast at hetta ikki er ein uppgávu sum føroyska um­ sitingin kann lyfta. Mynd: Polfoto