týsdagur 15. september 2015síða 33

Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Granskarar frá flestu gransk­ingar­stovnum fara frá mánadegnum til hós­dagin í komandi viku at vitja ymsa staðni í Føroyum og siga frá síni gransking. Hetta verður gjørt und­ir yvirskriftini “Vísindavøka á ferð”. Greitt verður frá um ymiskt, bæði á heilsuøkinum, um náttúru, søgu, bókmentir og annað, og farið verð­ur millum annað á bókasøvn, skúl­ar, kirkjur og samkomuhús. Flestu av fyrilestrunum eru al­menn­ir, meðan onkrir verða á arbeiðs­plássum og eru tá serliga ætlað­ir starvsfólkum. Gransking hevur týdning fyri øll Eitt av endamálunum við at skipa eina slíka fyrilestrarøð er at geva fólki møguleikan at hoyra, hvat gransk­ar­ar arbeiða við í gerandis­ deg­num og at kveikja áhugan fyri gransk­ing. Orðið gransking kann tykjast óítøki­ ligt fyri nógv fólk, men í grund­ini er mesta granskingin bæði við­komandi og skillig fyri fólk flest, tá tað kemur til stykkis. Gaman í eru onk­ur evni, sum verða granskað, nak­ að torskild og trupul at greiða frá á ein hátt, so at vanlig fólk skilja týdn­ingin og møguleikarnar við gransk­ing­ini. Men størsti parturin av granskingini, sum gongur fyri seg í Før­oyum, snýr seg um evnir og viður­skifti, sum eru heilt vanligur part­ur av okkara gerandisdegi, og har vit øll hava nyttu av tí vitan, sum fæst við gransking. Nýggj vitan um alt møguligt Eitt av evnunum, sum fer at verða tik­ið upp, er t.d. hví multi­resistent­ar bakteriur hava ment seg so lut­fals­liga ógvusliga í Føroyum, og hvørj­ar vónir vit hava fyri at sleppa av við ella minka um trupulleikan. Hetta er evni, sum ikki minst er aktuelt í heilsuverkinum, har ið multiresistentar bakteriur kunnu vera sera vandamiklar fyri sjúklingar. Tað er William Smith, smittu­serfrøðingur á Lands­ sjúkra­húsi­num, sum fer at halda hendan fyri­lesturin í Klaksvík og í Hovi. Eitt annað evni, sum hevur verið nógv frammi í seinastuni, er sálar­støðan hjá føroyskum skúla­børnum. Tóra Petersen, ph.d. í sálar­frøði, fer at tosa um, hvørt vit kunnu gera nakað, sum linnar og stuðl­ ar børnum við sálarløstum. Hetta verður í Klaksvík og í Runa­vík. Ein fyrilestur verður um fuglar í Føroyum. Jóhannis Danielsen, ph.d. í lívfrøði, fer at greiða frá kann­ingum av ferðing hjá og dálking av lom­viga, ritu, lunda, havhesti, likku, fiski­mása og æðu. Hann fer í hesum sam­bandi at vísa ymisk filmsbrot. Hes­in fyrilesturin verður í Havn. Fleiri fyrilestrar vera um orku, bæði um ymsar keldur og um fram­tíðar skipanir. Hesir vera í Klaks­vík, í Havn, á Sandi, í Hovi og á Tvøroyri. Vísindi fyri alt fólkið Vísindavøka á ferð er ætlað øllum før­ oyingum, yngri sum eldri. Fyri­lestr­ar­nir eru allir millum 30 og 45 minuttir til longdar og aftaná verður høvi at seta spurningar. Granskararnir halda fyri­lestr­ar­nar sum part av sínum arbeiði á gransk­ingar­ stovnunum. Øll skráin sæst á s. 6 Vísindavøka á ferð kring alt landið Kanna um tannlæknar boða frá ágangi og misrøkt Vandi fyri nýggjum stættarmuni Prestar skrásettu øll børn og ung Gransking skal fyri­ byrgja nýggjari ILA farsótt Ein trupul sjúka at liva við Hví doyggja larvurnar? síða 5 síða 7 síða 9 síða 11 síða 13 síða 15 Fríggjadagin 25. september í iNOVA Tiltøk til børn og vaksin frá morgni til myrkurs fríggjadagin 25. september í iNOVA á Hoyvíksvegi 51