mánadagur 21. september 2015síða 20
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Mánadagur 21. september 2015 · Nr. 108
20
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
Zakarias Wang
Nú er alt Europa á
gosi, tí milliónir av
fólkum flýggja úr
Miðeystri og Afrika
til okkara.
Hesum
flótta–
fólkum er synd í. Tey fara heim–
anífrá tí umstøðurnar eru so
vánaligar, at tey ikki síggja nakran
møguleika fyri at fáa eitt sømiligt
lív heima hjá slekt og vinum. So
leita tey sær til onnur lond. Vón
teirra er at fáa betri kor, og hjá
summum eydnast tað. Onnur
doyggja á ferðini og summi koma
ongantíð fyri seg í nýggja land–
inum.
Men hví eru korini so ring í
teirra egnu londum?
Hetta er ikki tí at londini eru
fátæk. Mong av teimum hava
náttúrurríkidømi og gott veðurlag.
Nei, orsøkin til armóðina er, at tey
eru vanstýrd.
Mangt kann sigast at hava sín
uppruna fyri langari tíð síðani, men
annað er rættiliga nýtt.
Eitt nú verður ført fram, at
orsøkin til at londini í Afrika klára
seg so illa er tann, at tey hava
tikið við stuðli frá ríku londunum.
Tað sær so meinaleyst út at fáa
stuðul frá øðrum londum, men
avleiðingarnar eru ræðuligar.
Vanlukkan er, at tá eitt land
fær stuðul uttanífrá, sleppa teir
ráðandi frá at krevja upp skattir
frá
landsins
egnu
borgarum.
Harvið missa borgararnir takið á
stýrinum, og tað kann stýra ímóti
áhugamálum borgaranna. Hugurin
hjá stýrinum at menna vinnulívið
minkar. Tað, sum um ræður hjá
teimum stýrandi, er at fáa vápn at
berja tey misnøgdu niður við. At
hetta er vegurin til vesaldóm hjá
fólkum flest er eyðsæð.
Men um so er, at tey misnøgdu
gera uppreistur, verður enn meir
útlendsk uppílegging. Tað hava vit
havt nógv dømi um, og frá teimum
síðstu árunum kunnu vit nevna
útlendska uppílegging í Irak, Libya
og Sýria.
Her er tað hent, at onnur lond
hava lagt á.
Tað er einki brotsverk, sum kann
samanberast við tað at leggja á eitt
annað land. Vit royna at hava lóg og
landaskil innanlands, men millum
lond er fólkarætturin galdandi, og
eftir fólkarættinum er tað bannað
at leggja á onnur lond.
Tann, sum hetta ger, hevur mist
allan rætt. Hetta kunnu týskarar
tosa um av royndum. Tann 22. juni
1941 løgdu teir á Russland. Fýra
ár seinni fall Berlin, og týskinum
var vátt undir føti. Húski reikaðu
heimleys runt, og konur vórðu
neyðtiknar. Tann, sum leggur á eitt
annað land, hevur bjóðað lagnuni
av, og sum mæti herovastin von
Moltke segði við jarnkanslarin
Bismarck: Einki er so lætt sum at
byrja eitt kríggj, men tað er altið
óvist hvussu tað endar.
Nú eru europeisku londini farin
undir kríggj í Miðeystri og Afrika.
Har verða hús og heim bumbaði í
sor, og tey heimleysu noyðast at
fara onkrastaðni at fáa sær skýli.
Hvat er so meir natúrligt, enn at tey
leita til tey lond, sum hava oyðilagt
tilveru teirra?
Eitt
av
hesum
londum
er
Danmørk. Nú standa fólk í hópatali
við danska markið og krevja at
sleppa innum. Tey eru flýdd undan
donskum bumbuflogførum, men
fáa ikki friðskjól í Danmørk.
Tað kríggj, Danmørk er farið útí,
er ólógligt. Danmørk er limur í ST,
Felagskapi Sameinda Tjóða. Sum
limalandi er Danmørk bannað at
fara í kríggj uttan so at talan er
um sjálvverju. Tey sum búgva í
Sýria hava ikki lopið á Danmørk,
og tí er tað brot á ST-sáttmálan, at
Danmørk fer í kríggj har.
Harnæst fremur Danmørk enn
eitt brot á fólkarættin við at fara í
kríggj sum hetta. Danmørk hevur
gjørt ein sambandssáttmála við
tað ríki, sum fevnir um Føroyar
og Grønland. Ein áseting í hesum
sáttmála er, at Føroyar og Grønland
skulu hava sína egnu stjórn, sum
er javningi við stjórn Danmarkar.
Fyri at fara í kríggj skulu báðar
stjórnirnar samtykkja at fara undir
hetta váðaverk.
Tað er eingin umbering fyri
Danmørk, at eingin stjórn er fyri
Føroyar og Grønland, tí tað er
Danmørk sjálvt, sum hevur forðað
at nøkur slík stjórn er komin í lag.
At Damørk hóast tað fer í kríggj
uttan at hava fingið játtan frá
okkum ger tí brotsverkið enn størri.
Men tað at kríggini eru ólóglig,
sleppur okkum ikki undan teimum
avleiðíngum, sum kunnu standast
fyri okkum, av at ríkjasamband
okkara fer í kríggj.
Okkara stjórnmálamenn hava
skyldu til at verja okkum fyri
vandum, og teir hava tí eisini
skyldu til at ansa eftir, at vit ikki
við at tiga verða drigin upp í slík
óneyðug og ólóglig kríggj, við
teimum avleiðingum, sum vit síggja
í hesum døgum. Tann støða, sum
nú er komin, er eftir øllum at døma
bert ein ávaring um tað sum henda
kann um vit ikki krevja okkara
rætt og útinna okkara skyldu til at
verja okkara ríki fyri útlendskum
yvirgangi.
Kríggj og flóttafólk
Tá tú bjóðar teg fram sum
flokkur at stjórna einum
landi, er umráðandi, at tú
hevur dirvið og hugsjónir,
sum vísa hvat fyri samfelag,
tú ynskir at skapa. Tíverri
valdi
Javnaðarflokkurin
enn einaferð at boyggja
seg fyri teimum, sum ikki
vilja, at allir borgarar skulu
javnsetast.
Enn
einaferð
varð politikkurin lagaður
eftir snævurskygdu hug–
burðinum hjá nøkrum fáum.
Vit eru ógvuliga vónbrotin
av Javnaðarflokkinum fyri
ikki at vísa í verki, hvat javn–
aðarhugsjónin veruliga snýr
seg um. Nemliga at tryggja
øllum
samfelagsborgarum
góð, virðilig og javnsett kor.
Tað hevði tænt flokkinum
og hugsjónini, at vit gingu
á odda í stríðnum fyri at
tryggja javnsetan í hjúna–
bandslógini. Um vit sum
javnaðarfólk ikki í felag vísa
brøðralag við minnilutarnar
í samfelagnum og tryggja
teimum somu rættindi sum
onnur í samfelagnum, hvør
skal so gera tað?
Umframt hetta, eru vit
serstakliga hørm um ta
viðferð,
Sonja
Jógvans–
dóttir hevur fingið í Javn–
aðarflokkinum.
Tað
er
fullkomiliga óhoyrt, at ein
politikari, ið hevur fingið
yvir 1000 persónligar at–
kvøður, verður settur uttan
fyri ávirkan. Tað er at halda
veljaran fyri gjøldur.
Tað hevði ikki kostað
nakað, at nevnt borgarliga
vígslu í samgonguskjalinum.
Ein hevði enntá kunnað
nevnt borgarliga vígslu av
samkyndum, og samstundis
loyvt
løgtingsfólki
at
atkvøða eftir egnari sann–
føring. Ístaðin hava sam–
gonguflokkarnir
valt
at
senda eitt statement við at
strika borgarliga vígslu úr
samgonguskjalinum. Vit vilja
ikki longur vera partur av
einum flokki, sum ikki tekur
neyðugu
uppgerðina
við
homofobisku hugsanirnar,
sum
ávísir
politikkarar
leggja fyri dagin, og sum
binda flokkin niður, so hann
ikki eins og í øðrum málum
fær tikið eina felags støðu.
Javnaðarflokkurin heitti
á Sonju um at stilla upp,
og flokkurin hevur vunnið
nógvar atkvøður við at loyva
henni framat. Atkvøður, ið
møguliga ikki annars høvdu
farið til Javnaðarflokkin.
Vit vóru vónrík valnáttina
og sóu fyri okkum, at nú var
tíðin endiliga komin, har
homofobarnar høvdu mist
takið. Men vit síggja í dag, at
so er tíverri ikki. Tí enn er tað
teir, sum seta dagskránna í
Javnaðarflokkinum, tá tað
kemur til rættindi hjá sam–
kyndum.
Vit hava tí tikið avgerð um,
at vit ikki longur eru partur
av flokkinum. Vit kenna ikki,
at javnaðarhugsjónin verður
umboðað soleiðis, sum hon
eigur og skal í einum Javn–
aðarflokki.
Við javnaðarkvøðu
Oda Kjartansdóttir Strøm,
forkvinna
Barbara Gaardlykke Apol,
kassameistari
Katrin Jógvansdóttir, limur
Guðrið Guðjónsson, limur
SU limir taka frástøðu
Erik Ludvigsen
Aalborg
De danske medier
nævner ikke for–
delingen af de 33
valgte
mandater
på Færøerne. Blot,
at javnarflokkurin har fået 8
mandater udaf 33 og formentlig
danner landsstyret(regering). Jeg
har måttet ringe til Færøerne for at
få det oplyst, da det ikke fremgår af
langtingets hjemmeside.
Javnarflokkurin (S) .som sagt 8
mandater, Tjoðveldi( løsrivelses–
partiet) : 6, Framsókn (Fremskridt)
: 2, d.v.s 8 mandater, der altid er gået
ind for løsrivelse, og falder godt i
tråd med, at meningsmålingerne
altid har ligget indenfor 25%.
Sjålstyrið: 2 d.v.s. 18 mandater til
venstre i salen. Folkaflokkurin (De
konservative) : 6, Sambandspartiet,
liberalt parti og særlig stærkt
knyttet til rigsfællesskabet. Mið–
flokkurin(De kristelige): 2 d.v.s. 14
mandater til højre i salen.
Det bliver efter al sandsynlighed
formanden for javnarflokkurin,
der bliver lagmand(statsminister).
Han er straks sprunget ud med
følgende sensasionelle udtalelse:
Vi skal lave en ny(?)færøsk grund–
lov, at det er os færinger, der, skal
beslutte, hvad der skal ske – ikke
politikerne i Danmark. Han er
advokat og udtaler, at han er
politisk godt kørende, hvad angår
færøsk politik. Han er ren novice,
viser det sig, og jeg er overbevist
om, at det ikke vil lykkes ham
at få partiet med på den galej.
Vedtagelse af en færøsk grundlov
er ensbetydende med løsrivelse,
der så skal til folkeafstemning, der
givet vil resultere i ja –stemmer
på langt under 25%. Noget andet
er, at Danmark med rette for at
beskytte mindretallet vil kræve
kvalificeret flertal på f.eks. to–
tredjedel af de afgivne stemmer
og et krav om en mødeprocent på
f.eks. 85% af de stemmeberettigde.
I så skelsættende en afstemning er
det katasrofalt, hvis der er tale om
et simpel flertal på lad os sige på
55%. En deling af befolkningen i 2
halvdel. Dette krav kan Færøerne
ikke modsætte sig.
Så er der en masse andre for–
hold, som løsrivelsesfolkene ikke
gør sig klart. Danmark har gjort
sin pligt ved, at redde.
Færøerne ved 2 store økonom–
iske kriser i 1952 og 1992. Hvor vil
man hente hjælp? Færøerne er
afskåret fra lån i udlandet uden
en dansk garanti. Hvad med
udenrigstjeneste
og
forsvaret,
der er alt andet end gratis, hvad
med
retsvæsenet
heller
ikke
gratis. Hvad med valutaen, der
ikke kan stå alene? Glemmer
man helt de stærke kulturelle
bånd mellem Færøerne og Dan–
mark. Der bor 30.00 færinger i
Danmark. Mange ville vælge at
beholde dansk statsborgerskab,
man ved, hvad man har, selv om
folketinget den 1. sept. tillader
dobbelt
statsborgerskab.
Jeg
havde
en
pudsig
oplevelse
i
2001, hvor en varm tilhænger af
løsrivelse betroede mig, at hvis
man oplevede løsrivelse ville han
flytte til Danmark, hvor folke–
pensionen var højere end på
Færøerne, men det forudsætter,
at han er dansk statsborger. Så er
der noget særdeles vigtigt at gøre
sig klart. Færøerne vil i givet fald
kunne blive offer for Ruslands
og USA-s interesse for Færøerne,
der ligger på et stratetisk vigtigt
sted på landkortet. Det er ret så
overraskende, hvor dårligt færøske
politikkere er i politisk tænkning.
Det er ellers en rasende dygtig
befolkning, der er rykket højt til
vejrs, hvad angår højteknologi
med 2 verdenspatenter. Rejepelleri
og digital besked, når fiskenettet
er fyldt. Kun 5% af befolkingen er
fiskere i gammeldags forstand. Det
kører på højteknologi. Kunst og
musik på et særdeles højt stade. Det
femtende rigeste land i verden og
med en arbejdsløshedsprocent på 3.
Uligheden er stor. De rige har fået
skattelettelse og fødevarepriserne
er høje, så det magtskifte, der er
sket, er helt på sin plads, og har
intet med løsrivelse at gøre. Godt
det samme.
Føroyska valið
KJAK