týsdagur 22. september 2015síða 30

Mikudagur 23. september 2015 · Nr. 109 30 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 ítróttur fótbóltur Tríggir dagar hvíld ov lítið Føroyski serfrøðingurin í kropsligari venjing, Magni Mohr, hevur verið partur av altjóða ítróttargransking, sum kemur við tilmæli um, at tað aldrin eru færri enn fýra dagar millum dystirnar í altjóða fótbólti. Nýggja føroyska granskingin lýsir møðis og hvíldartilgongdina í eini viku við trimum fótbóltsdystum, hjá væltrenaðum elitu fótbóltsspælarum Tróndur Arge Magni Mohr, frá Fróð­skapar­ setri Føroya, hevur saman við útlendskum granskarum al­mannakunngjørt nýggja vís­indaliga grein í tíðar­rit­ inum »European Journal of Applied Physiology«. Greinin hevur heitið »Muscle damage, inflammatory, immune and performance responses to three games in 1 week in competitive football players«. – Greinin kannar neyvt, vøddamøði og hvíld ígjøgn­ um eina viku við trimum fót­bóltsdystum, har tríggir dagar eru ímillum dyst 1 og 2, og fýra dagar millum dyst 2 og 3. Soleiðis sær ein vanlig vika út í altjóða úrvæls­fót­ bólti, sigur Magni Mohr. Kanningin gjørd við yrkisspælarum Kanningin var gjørd í Grikkalandi við yrkis­fót­ bólts­spælarum sum royndar­ per­són­um. Kanningin er lutvíst stuðla úr føroyska Gransk­ingar­grunninum. Hetta er fyrri liður av kann­ingar­arbeiðinum. Á universitetinum í Gøteborg verður í løtuni seinni part­ urin gjørdur, sum verður lið­ ugur í desembur í ár. – Seinni parturin kannar um ymiskir vøddar møðast og hvíla ymiskt. Tað vil siga um teir hava ymisk møðis- og hvíldarmynstur, tá fleiri fót­bóltsdystir verða spældir við stuttum millumbili, sigur Magni Mohr. Drúgvar kanningar við áhugaverdum úrslitum Nýggju kanningarnar eru drúgvar og gjøgnumførdar, og koma eisini til eina áhuga­ verda niðurstøðu- – Í nýggju greinini verður støddin av mikro­skað­um í vødd­unum, vødda­pína, vødda­inflamma­tión og ávirkan­in á immun­skipan­ ina, um­framt oxidativt stress – mill­um annað framleiðsla av fríum radikalum - og virkni hjá antioxidant skipan­ini í kroppinum neyvt kannað. Umframt tey fysio­ logisku mátini verða krops­ lig avrik í venjing og dysti og ímillum dystir máta við GPS-mátingum, fysio­logisk­ um mátingum og skjót­leika­ testum, sigur Magni Mohr. Kanningin vísir greitt, at úrvælsfótbóltsspælarar eru meira ávirkaðir av dysti 2, enn dysti 1 og 3 í einari viku við trimum dystum. Her er talan eitt nút um størri grad av møði, seinni hvíldartíð og størri fysiologiskari strongd. – Serstakliga áhugavert er, at spælararnir eru nógv meira strongdir aftaná dyst 2, sum er tríggjar dagar eftir dyst 1, samanborið við dyst 3, sum er fýra dagar eftir dyst 2. Hetta hóast dystur 3 er triði og seinasti dysturin í vik­uni, sigur Magni Mohr og sigur viðari; – Hetta merkir, at tríggir dagar av hvíld ímillum fót­ bólts­dystir er ov lítið, men at spælarar saktans kunnu spæla fleiri fullar dystir innan stutt tíðarskeið, um hvíldar­tíðin er minst fýra dagar long, og um spæl­arar­ nir fylgja einari opti­mal­ari hvíldarstrategi. Nakað, sum bleiv gjørt í kanningini, sigur Magni Mohr. Tilmæla fýra dagar hvíld Kanningin vísir eisini, at úrvælsfótbóltslið mugu leggja stóran dent á at fram­skunda hvíldartíðina. Eitt nú, tá landslið spæla dupult-dystir, ella tá dystir í heim­ligu kappingum renna saman við steypadystum og evro­peiskum dystum. – Tilmælt verður, at allir fót­bóltsdysir hava minst fýra dagar av hvíldartíð, og at optimalar »recovery- proto­kollir« verða fylgdar til fullnar. Hetta fyri at verja spæl­ararnar ímóti skaðum og bruna­sjúkum, umframt at tryggja optimal kropslig avrik í venjing og dysti, sigur Magni Mohr at enda. trondur@sosialurin.fo Magni Mohr, serfrøðingur í kropsligari venjing Mynd: Álvur Haraldsen