týsdagur 20. oktober 2015síða 10

Mikudagur 21. oktober 2015 · Nr. 121 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 meldurin Árni Gregersen Landsstýrið hevur eina tví­ býtta ætlan við føroyska bú­ skap­inum. Í fyrstu atløgu er málið at fáa hallið burtur á fíggjar­ lógini fyri 2016, men uppá longri sikt skulu stórar ætlan­ir um nýskipan gera, at hald­føri fæst í búskapin. – Í fyrstu atløgu skal hall­ ið burtur í sambandi við fíggjar­lógina fyri 2016, men tað er als ikki nóg mikið. Vit mugu við nýskipanum tryggja, at haldføri er í búskap­inum mong ár fram, sigur lands­stýris­kvinnan við fíggjar­málum, Kristina Háfoss, Tjóð­veldi. Tær tvær størstu ný­skip­ an­ir, sum liggja fyri framm­ an, eru í fiskivinnuni og pen­ sjón­ini. Meðan landsstýris­kvinn­ an hevur pensjónsmál part­víst undir sær (og lands­stýris­kvinnan í Al­ manna­málum ein part), so er tað Høgni Hoydal, lands­ stýris­mað­ur, sum hevur fiski­vinnu­mál. Fiskivinnunýskipanin hev­ur eina deadline, tí gald­ andi lóg um vinnuligan fiski­ skap fer úr gildi 31.desembur 2017. Harafturat hevur sam­ gongan sett sær fyri, at eitt uppskot um nýggja lóg skal leggjast fram á ólavsøku. – Hetta er eitt mál, sum skal loysast skjótt. Sjálv vænti eg eisini, at tað fer at bera til, tí fleiri av and­ støðu­flokkunum eru eisini sinnaðir at fáa hetta uppá pláss rættuliga skjótt. Tað snýr seg í stóran mun um at seta eina greiða tíðar­freist, halda seg til hana og so ar­ beiða hart fyri at fáa gjørt neyð­uga arbeiðið at røkka á mál, sigur lands­stýris­kvinn­ an. Pensjónirnar Pensjónsnýskipan hevur verið til viðgerðar í politisku skip­an­ini í nógv ár. Fyri tveim­um árum síðani eydn­ aðist at finna eina semju um, at øll skulu gjalda inn til egna pensjón. Fyrsta árið skuldi eitt pro­ sent av lønini gjaldast inn, annað árið tvey prosent og so framvegis upp til 15 pro­ sent. Tað sum semja ikki er gjørd um, er hvussu pen­ sjón­in skal gjaldast útaftur og hvussu verður við fólka­ pen­sjón­ini og samhaldsfasta. – Hetta má skil fáast á, skulu vit tryggja haldføri í búskapinum, og tí hava vit sett okkum sum mál, at hetta verður avgreitt í 2016, sigur Kristina Háfoss. Tað eru fleiri trupulleikar, sum skulu loysast. Ein er, at pensjónin verður for­skattað. Tað ger, at tað ikki koma vaks­andi pensjóns­skatta­ inn­tøk­ur um nøkur ár, men tá verða samstundis fleiri pen­sjonist­ar at gjalda út til. – Tað vil siga, at tær inn­ tøkur sum koma inn tá, als ikki fara at dekka vøksturin í tørvinum á eldratænastum, so hvørt sum talið á pen­sjón­ istum hækkar. Tí arbeiða vit við eini loysn, sum tryggjar, at øll hava rætt til eina góða pensjón á ellisárum, sam­ stund­is sum skipanin eisini skal tryggja størri fíggjarligt haldføri yvir tíð. Her hava vit eitt nú víst á, at vit ynskja at Samhaldsfasti skal vera ein størri partur enn í dag av eini kom­andi pensjónsskipan, sig­ur landsstýriskvinnan. Mynd: Álvur Haraldsen Nýskipanir skulu gera búskapin haldføran Tað er avgerandi at fremja nýskipanir á fleiri økjum. Hetta skal gerast fyri at tryggja langtíðar haldføri í búskapinum Nýggja samgongan hevur ætlanir um at fáa lív í aftur búskapargrunnin. Føroyski búskapurin hev­ur ógvuslig sveiggj í sær. Hetta hava vit sæð og merkt seinastu árini og fleiri orsøkir eru til at hetta hendir. Fyrst og fremst tí okk­ ara búskapur er so nógv tengdur at fiskivinn­uni, men eisini tí at búskap­urin er so lítil. Sveiggini hava tí álvarsligar avleið­ingar. Eitt amboð at forða fyri sveiggjunum og tryggja haldføri í búskap­inum, kann vera ein bú­skapa­ rgrunnur, sum ætlan­in nú er at fara at brúka aftur. Samgongan hevur sett sær fyri, at so skjótt yvirskot er á fíggjar­lóg­ini, so skulu 20 pro­sent leggj­ ast í ein búskapar­grunn og fer yvirskotið upp um 200 milljónir krónur, so skal helvtin í sama grunn. – Hetta verður gjørt fyri at styrkja landið bú­ skap­ar­liga og geva okk­ um enn eitt amboð at tryggja sjálvbjargnan og hald­føran búskap, sigur landsstýriskvinnan við fíggjar­málum, Kristina Háfoss, Tjóðveldi. Búskapargrunnurin var stovnaður í 2011. Inn­ tøkur­nar frá upp­boðs­ søluni av uppsjóvarfiski vóru settar í grunnin, men fráfarna samgongan valdi at taka peningin úr bú­ skapargrunninum.Sein­ astu fýra árini er grunn­ urin als ikki brúktur. Búskapargrunnur aftur á skránni