mánadagur 26. oktober 2015síða 21

21 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 26. oktober 2015 · Nr. 123 ítróttur fótbóltur nøvn Jesus, Coca Cola og Pelé. Á 75 ára degnum stað­ festi Pelé, at hann hevur havt eitt gott og ríkt lív, og hann hevur verið stórliga rík­aður aftur, aftaná at hava ríkað mong við upplivingum, tá hann varð ein aktivur fót­ bólts­spælari. Heldur seg verða tann besta Pelé hevur hóast mongu ár­ini framvegis eina góða heilsu. Hann íðkar á einari heilsu­miðstøð, og spælir nakað av fótbólti við vin­ monn­um framvegis. Pelé er púra samdur í, at hann er tann besti fótbóltsspælarin í heim­inum nakrantíð, og hann hevur torført at fáa eygað á nakran, sum spælir nú á døgum, sum er líka góð­ ur, sum hann varð á sinni. Pelé heldur heldur ikki, at tað eru nakrir spælarar, sum spæla í dag, sum eru líka góðir, sum Franz Becken­ bauer, George Best, Johan Cruyff og Zinedine Zidane vóru. – Messi er framúr, inteli­ gent­ur, og tann besti spæl­ arin vit hava í dag. Men Messi er ikki góður í luftini, og hann er ikki líka góður við báðum beinum, staðfestir Pelé, sum eisini dregur fram David Beckham og Cristiano Ronaldo, sum tveir góðar spælarar. Tó heldur Pelé, at um Neymar mennir seg, so kann koma uppá eitt støðið, har Neymar verður næstan líka góður, sum Pelé sjálvur varð á sinni. Pelé harmast um aftur­gongdina hjá brasilska lands­liðnum, sum hann heldur haltar aftaná teim­ um bestu evropeisku lands­ lið­unum. Pelé harmast eisini um, at Brasil er sokk­ið so nógv í støði, at eingin óttast fyri at spæla ímóti Brasil longur. Sjálvur sat Pelé heima og sá 1-7 HM hálv­ finalu­tapið ímóti Týsk­landi á heimavølli ífjør, og hann dylur ikki, at hann varð skelk­aður um hvussu vána­ ligt brasilska liðið varð í hes­ um dyst­unum.  Ein fullkomin spælari Pelé er ímyndin av tí, sum brasiliumenn nevna »futebol-arte« – tann vakri fót­bólt­urin. Og í Brasil stað­ festa tey, at eingin hevur spælt fótbólt vakrari enn júst Pelé. Tann fullkomni spæl­arin, Pelé hevði eitt yvirblikk á vøllinum, sum eingin annar kundi kappast við. Við einum ótrúligum bólt­førleika og teknikki, sum kundi ørkymlað sjálvt teir bestu verjuspælararnar vísti Pelé framúr dygdir við góðum skotum, fintum, og saksa­spørkum. Pelé varð eins fimur við vinstra fóti, sum hann varð við høgra fóti. Og sjálvt um hæddin bert segði ein metur og 73 sentimetur, so varð Pelé betri enn teir flestu í loftsspælinum. Pelé hevði eina ótrúliga spring­ megi, sum gjørdi, at hann vann bóltarnar í luftini. Fyrrverandi brasilski lands­liðsvenjarin, Joao Saldanha segði einaferð um Pelé: – Um tú spyrt meg hvør er tann besti bakk­ urin, besti vongurin, ella besti mið­vallarin, so svari eg Pelé. Og hann er uttan iva eisini okkara besti mál­verji nakran­tíð. Pelé er ein spæl­ ari, sum heimurin ongantíð hev­ur sæð áður, og ongantíð kemur at síggja aftur, stað­ festir Joao Saldanha. Mál nummar 1.000 varð serstakt Spurdur um hvat av teimum 1.282 málunum hann minnist best, staðfestir Pelé, at mál nummar 1.000 varð sertakt. 125.000 áskoðarar vóru møttir á kenda Maracana leik­vøllinum í Rio de Janeiro tann 19. november í 1969, tá Pelé skuldi spæla fyri Santos ímóti Vasco da Gama. – Eg stóð skrivaður at hava skotið 999 mál áðrenn dystin, og allir áskoðararnir bíðaðu eftir tí søguliga mál­inum, greiðir Pelé frá. Knappliga bríkslar dómarin fyri brots­sparki, og øll eygu vóru snaraði ímóti brots­ sparks­blettinum, mál­verj­ anum og Pelé. – Eg skoraði mítt »Milesimo« (mál nr. 1.000), og dedikeraði málið til gøtu­børnini í Brasil. Tað má verða Gud, sum bestemmaði, at eg skuldi skora mítt mál nummar 1.000 á Maracana leik­vøllinum, og ikki í einum HM-dysti. Tí hugsi tykkum, um eg hevði skorað mál numm­ar 1.000 uppá eitt saksa­spark, eitt fríspark, ella ein stútara, so høvdu mong ikki fingið málið við. Nógvir áskoðarar høvdu etið popp­ korn, og høvdu tosað við síðu­mann­in, undir­strikar Pelé. Landsliðið í 1970 varð tað besta Pelé er ikki í iva um, at besta landsliðið hjá Brasil nakran­ tíð varð liðið, sum vann HM- endaspælið í Meksiko í 1970. Pelé heldur eisini, at talan er um besta suðuramerikanska landsliðið nakrantíð. Á ótrú­ liga evnaríka liðnum vóru eis­ini spælarar, sum Gerson, Tostao og Jairzinho. – Eg minnist, at eg bað til Gud áðrenn dystin. Eg bað tó ikki um, at vit skuldu vinna finaluna. Vit bóðu fyri teimum sjúku, teimum veiku, teimum sjúku, og fyri heilsuni hjá okkara nærm­ astu, greiðir Pelé frá í sam­ røðu við norska TV2. Tó undir­strikar Pelé, at HM-endaspælið í Svøríki í 1958 eisini varð stórt. – HM- sigurin í 1958 varð tann fyrsti HM-sigurin hjá Brasil, og eisini hjá mær. Vit høvdu fan­tast­iskar spælarar á lið­ num tá, sum Garrincha, Didi og Nilton Santos. Fyri meg, sum ein bert 17 ára gamal unglinga varð tað ótrú­ligt at sleppa at spæla HM- finaluna, og at skora mál. Eg minnist aftaná HM-final­una, sum vit vunnu 5-2, at eg varð so glaður og stolt­ur, at eg vildi sleppa at ringja heim til pápa mín. Tá kundi fólk bara fylgja við í útvarpi, og eg visti ikki, um pápi mín hevði fylgt við dyst­inum, greiðir Pelé frá. 2. oktober í 1974 gavst Pelé at spæla við Santos í bestu brasilsku fótbóltsdeildini, fyri at kunna taka trý góð ár við New York Cosmos. Í 1977 gavst Pelé, sum yrkis­ fót­bólts­spælari, og hevur síðani tá roynt seg, sum bæði forrætningsmann, politikk­ ara, og sum sendiharri fyri ST. Pelé hjálpti eisini til at reika fyri HM-enda­spæl­ inum, sum varð í Brasil, summ­ar­ið í 2014. Ein 74 ára gamal leir­vík­ ing­ur, sum sá Pelé í einum dysti í Evropa í 1960-unum tók soleiðis um Pelé: – Hann varð ótrúligur at síggja, beinini á honum vóru sum tvær sildatunnur. heris@sosialurin.fo Pelé í HM-finaluni í móti Svøríki í 1958