mánadagur 9. november 2015síða 12

Mánadagur 9. november 2015 · Nr. 129 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Agga Niclasen meining@meyl.fo Flótti mín flótti. Mín prinsippiella støða er, at tað skulu vera so fáar forð­ing­ar gjør­ligt, tá tað kemur til fólka­flutn­ing. Eisini hann um landa­ mørk, tað veri seg innflytarar ella flótta­fólk, ávika­vist menn­iskju, ið søkja nakað so uni­versalt sum ein betri lut og frælsi, og menn­iskju, ið flýggja undan pínu, deyða og per­són­ligum yvir­gangi. Sum regul islamisk­um harð­ræði. Undan Islam. Ja, eins væl og pengaflutning, vøru­flutning og tænastuflutning. Allan flutning. Eisini hann, ið eigur at vera lógligur. Alt frítt, einki “men”. Annars missur tú prinsipp­ið. Ann­ars ongin liberalisma, libertian­ isma og hvat alt hatta nú einaferð eitur. Tað sagt, eg sýti fyri at stuðla hasi hyper-moralismuni, hasi sym­ pati­serandi frásøguni hjá kultu­ rella right-on klassanum, ið nú gagnnýtir stakkalafólkini í Sýria til tess at vísa, hvussu himmalska háborin tey eru. Hetta miðlaskapta drama nú fullfíggjað við ódám­lig­ um myndum av deyðum børn­um og óvanliga ótespiligum saman­ beringum við Holocaust. “Hvussu kunnu vit hjálpa?”- riðilin og modernaði vinstrivong­ urin í heila tikið við sínum blá­ oygdu musikarum og “vit eru so pro-flótta­fólk”-erklering­um bara stað­festi, at tað, sum burdi kulmi­ner­að í eini demo­kratisk­ari diskussión um flóttafólkakreppur og flóttafólk, varð reduserað til enn ein sýnisglugga fyri tey mentanar­ liga kulu at vísa okkum deyðiligu, hvussu góð og samvitskusom tey eru. Tak hatta deyða sýriska barnið, 3 ára gamli Aylan! Tá fyrst tann innari Bob Geldof kom í føroyska tón­leikaran, og helst hann við nyde­ligum lang­skeggi og trendy hár­stíli, bleiv Aylan “deildur” á face­ book í sama tempo sum Sjómans­ kvinnuringurin deilir uppskriftir. “Hevur tú sæð handa deyða sýr­ iska smádrongin? Hygg at honum, er tað ikki synd, er tað ikki bara so synd; er hetta ikki bara tann mest syrgiliga myndin ever, ha? Góða deil tað, vís tað fyri øllum tínum vinum á facebook, serliga konufólka-kjak­ arum, vís tað allastaðni, vís tað so longi, at eisini tey blíva ordiliga kedd og fáa hug at opna sítt heim fyri Ahmed og Amiru, fyri øllum, tí vit mugu gera okkurt. Hey, skulu vit ikki skipa fyri tiltaki; ella hvat við at syngja fyri teimum, hvat við einari konsert, hvat við at spyrja Reinsarí-Boga?” Nú er tað so, at vit so ella so øll kenna til porno, ella definitiónina av porno. Og vit kenna eisini øll, ja, skulu vit ikki bara siga “av­bjóð­ ingina”, ið er seksual-porno á inter­ netinum. Men har er eitt munandi meiri trøls­ligt slag av porno: moralskt kenslu­porno. Og onki lýsir betur hetta slag av porno enn nettupp handa deyðs­myndin av Aylan og 5 ára gamla beiggjanum, Galip – druknaðir í síni flóttaroynd úr Sýria. Problemið við deyðamans- porno er, at tað fungerar sum ein kon­kret og beinleiðis óhjálp til hesi stakkala­dýr. Tað verður sligið upp sum “ein roynd at gera okkum øll meiri uppmerksom um flóttafólkastandin í verðini, at vísa toleransu og solidaritet”, men er, tá av tornar, desainað at hindra einum seriøsum kjaki um flyting og fólkaferðingar í 21. øld, eitt óvanliga samansett mál, og kveikja eina afturkenniliga sjálvnøgd millum hasi, ið “føla”. Tað, hesir sjálvgóðu útvegarir av kensluporno eginliga meina við, er hetta: “Lat okkum gera tey óvitandi meiri vitandi, meiri følin, meiri verulig, global og samkenslu­ lig og minni harðhjartað; lat okkum fáa tann arbeiðandi hvíta arbeiðs­ klassan, pøbilin, og hampaborgaran annars á høgravonginum, ið øll halda seg vera anstendig fólk, men faktiskt eru rasistar, í besta føri xenofobar, at síggja, hvør vit eru, hvussu góð vit eru, og so fáa tey kanska hug at verða sum vit... góð.” Misskil meg ei. Eg haldi eisini, at tað er synd í flóttafólki. Eg fari bara ikki við teimum sum nøkur ynkelig subjekt tørv á hjálp frá tí Alvaldandi, tí eftiransandi Móðir Evropa. Eg haldi tað vera skeivt at fara við fólki, sum hava hug at flyta, sum kenna seg noydd at flýggja ella hava tikið avgerð at rýma, sum barnslig offur, hjálparleys og brúk fyri at verða bjargað av rættlátum fb-mammum við ov nógvari teldu­ frítíð. Ókey, um partar av ekstrema høgravonginum onkuntíð ómenn­ iskjaliggera flóttafólk og fara við teimum sum ein skapleys hóttan, tá hava tey á vinstravonginum, hasi, ið posera sum flóttafólkavinir, áh!, so sanniliga eisini onkuntíð ómenn­ iskjaliggjørt hesi fólk – tað hava vit sæð henda seinasta mánaðin ella so, ein heilt forbannað stórur klumpur av teimum faktiskt. Tú kanst siga, at har ekstremi høgravongurin kriminaliserar “útlendingar”, barnsligger vinstrivongurin teir. Eg haldi eisini, at handa yvir­ deilda myndin av deyðu beiggj­un­ um er óhugalig. Men at tað loypir hvøkk á fólk, at fólk doyggja í roynd­ini at koma inn í Evropa, er líka­leiðis óhugaligt. Túsundtals fólk, bert sum vit vita um, hava latið lív. Túsundtals, bara tey síðstu árini. Og tað er uppaftur meiri óhuga­ ligt, at vælbjargað fólk draga sær gagn úr ólukkum úti í heimi at profilera seg og samlynt. Og upp­ aftur meiri óhugaligt aftur, tá tey gera hetta við at syndra samfelagið, við at flokka hugburðin hjá teim­ um, sum eru sindur skeptisk í mun til “fremmandafólk”, serliga muslimar, sum “fremmandaótti”. Tá ert tú farin frá “at hjálpa øðrum” til “at reklamera fyri tær sjálvum”. At rudda forsíður fyri deyðum ella hungursgeylandi børnum er blivið kulturur seinnu árini í Vesturheiminum. Í 80unum høvdu vit hasar famøsu myndirnar av hung­urstungnum børnum í Etiopia, meðan tað seinnu árini er blivið superpopulert millum tey ælaboga­pro­filerandi at “deila” myndir av deyðum børnum eftir ísraelskt álop á Gasageiran. Hasin keddi, svangi ella deyði óvitin er tí endaður sum ein avloysari fyri sakligari greining og sinniligari umrøðu. Stórpolitiskt kensluporno ger ongum nakran beina, tí tað snarar fyri øllum meiningsfullum kjaki. “Ná, so tú heldur ikki tað sama sum vit, sum vit øll her; so tú heldur ikki, at Ísrael er ónt; ókey, meðni, men hygg so her... eg segði HYGG, hygg at myndini her, hygg at hesum sundurblásta palestinska barninum!” Men hetta er bílig moralisma. Kenslusemi substituerað við hugsanarsemi. Heldur enn at vísa druknað vaksin, velja avísirnar at fokusera uppá Aylansa skroypiliga kropp. Og heldur enn at koma við ana­lyt­isk­ um meiningum, velja tey moralskt sjálv­tilnevndu at deila hesar sam­ kensluelvandi sjokk-myndir og so­ leiðis, uttan íhald, flagga sína góð­ vild. Hetta, at stilla inn á børn í van­lukku­økjum, handlar um at fáa vestur­lendingar, serliga tey »Hvussu kunnu vit hjálpa?« snýr seg ikki um samkenslu, men sjálvkærleika Tað er skeivt at fara við flóttafólki sum barnslig offur, nøkur ynkelig subjekt, hjálparleys og brúk fyri at verða bjargað av rættlátum fb-mammum við ov nógvari frítíð KJAK