mikudagur 11. november 2015síða 17

17 Mikudagur 11. november 2015 · Nr. 130 Sosialurin FØROYA TELE MSKLASSA FAKTA Hvat er 4G? 4G er skjótt farnet og gevur eina ferð, ið er meira enn 10 ferðir so skjót sum ferðin á 3G. Hetta merkir, at tá tú brúkar data á fartelefonini, so kanst tú reika á internetinum við flúgvandi ferð og heinta appir, filmar og annað niður á telefonina upp á fá sekund. Hvør kann fáa 4G? Øll kunnu fáa 4G, men tað kann væl vera, at tær tørvar eina fartelefon og eitt SIM-kort, ið stuðlar 4G. Harumframt mást tú vera í einum øki, har 4G er tøkt. Hvat kostar 4G? Um tú frammanundan hevur eitt fartelefonhald frá ver ella eitt vinnuligt fartelefonhald frá Føroya Tele, so kostar 4G einki eyka. Nær eri eg á 4G? Tú ert á 4G, tá tú ert í einum øki, har 4G er tøkt. Fert tú úr einum øki við 3G og yvir í eitt øki við 4G, so sært tú 4G uppi í toppinum á tíni fartelefon, tá tú fært samband við 4G-netið. Um eg ikki eri á einum øki, har 4G er tøkt, hvørja ferð fái eg so? Heimsflokkanetið hjá Føroya Tele tryggjar, at tú fært eitt betri 2G-net og 3G-net, hóast tú ert á einum øki, har 4G ikki er tøkt. Føroya Tele hevur gjørt avtalu við kinverska Huawei um at skifta alt farnetið hjá Føroya Tele út. Talan er um eina lang­ tíðar partn­araavtalu við Hua­wei. Før­oy­ar verða roynd­ar­kundi, har nýggj tøkni kann roynast. Hetta ger, at Føroyar við hes­ um áhaldandi verða við í fremstu røð, tá ið nýggj tøkni verð­ur ment á netin­ um. Skift verður frá verandi Erics-son-netinum til Hua­ wei-netið. Umframt at skifta alllar støðir til Huawei, verður sjálv kjarnarn eisini skift til Huawei. Hetta skapar eina einfaldari skipan, sum er betur at stýra og servisera. Tekniska visjónin hjá Før- oya Tele er at hava so fáa veit­arar sum gjørligt, tí er valt at skifta alla kjarnuna út. Málið er at uppstiga alt netið, ikki bara partar, men alt. Føroya Tele hevur í dag eina góða innaru kjarnu, men long­ur út vit koma á sendi­støðunum, meira aftur­ út­sigld eru vit. Nýggja netið tryggjar, at allar sendi­støð­ irnar eru líka og kunnu tað sama. Tí uppstiga vit bæði kjarnuna, eins og vit eisini tryggja, at allar støðir eru dagførdar. Alt hetta verður gjørt fyri summarfrítíðina. Soleiðis verða so gott sum allar støðir uppstigaðar til at vera klárar til 4G. Á leið 140 støðir eru í Føroyum. Við útskiftingini vera allar støðir gjørdar 2G, 3G og 4G klárar, tó burtusæð frá einstøkum undantøkum, har tað ikki ber til orskað av vantandi fipur-innlegging. Av hesum á leið 135 støð­ um, sum verða gjørdar 4G klárar, verður 4G tendrað á teimum fyrstu 80 støðunum fyri summarfrítíðina. Í ver­ andi løtu er tað ein spurn­ ingur um at sleppa til ein lægri frekvens fyri at kunna tendra allar 4G kláru støðirnar til 4G. So skjótt lægri frekvensurin er tøkur, verður 4G tendrað á hesum sístu 4G støðunum. Tá sloppið verður til lægra frekvensin, ber eisini til at bjóða 4G til sjóøki og farleiðir millum bygdir. Byrjað verður við at skifta allar støðirnar í Havn nú í desember. Síðani verða støðirnar kring landið skift­ ar skjótast tilber, tó seinasta lagi áðrenn 1. mai 2016. Tað ber til at tosa um eitt net í heimsflokki, tí alt netið verður uppstiga, t. v. s. tað er ikki bara ein spurnigur um at implementera eitt 4G+ net, men 2G-netið verður betrað allastaðni, og tað merkir m. a., at talugóðskan verður betri fyri allar støðir. Føroya Tele fekk 3G+ í 2009. Hvør 3G+ sendistøði kudi senda 21 megabit. Hvør G4 sendistøð kann senda 260 megabit – teoret­ iskt sæð kunna tær senda 430 megabit, men enn eru ong­ar telefonir, sum klára hetta. Tær sendistøðir, sum í fyrsta umfari eru 4G klárar, men sum ikki fáa 4G, fara tó at hava dupult 3G, og merkir tað at tær kunna senda 42 megabit. Kann senda upp í 340 Mbit Fakta um nýggja farnetið varð leyst, og eg fekk starvið, sigur Jan Ziskasen. – Tá Sosialurin hitti hann fríggjadagin, segði hann, at hann júst hevði tosað við sín gamla stjóra. – Eg mátti siga honum, at starvsfólkini á Føroya Tele er minst líka góð – og summi enn betur – enn tað, sum er eri vanur við í USA. Og tað sigur mær rættiliga nógv, tí her hava vit sera dugnaliga og kompetent starvsfólk, segði hann. Hann segði eisini, at Før­ oya Tele er eitt sera væl rik­ið felag og ein av okkara fremstu fyritøkum, segði hann. Um síni egnu mál sigur Jan Ziskasen, at hann vil seta kundan í fokus. – Eg ynski at gera mun í tí føroyska samfelagnum. Føroyar eru eitt lítið land, tí skulu vit felag velja at velja føroyskt! – Er tænastan ella vøran betur uttanlands, so skulu vit gera tað, sum skal til fyri at vit kunnu velja føroyskt, sigur Jan Ziskasen, sum end­ ar við somu orðunum um: – At nú er slutt at sam­ anbera okkum við onnur lond. Nú skulu onnur lond sam­anbera seg við okkum. – Tí hetta er framtíðin, sum vit velja at flyta okkum inn í! Jóna Olsen, rakstrarstjóri á Føroya Tele 307 Mbit, vísti royndin á Føroya Tele við nýggja farnetinum hendan dagin