hósdagur 12. november 2015síða 26

Fríggjadagur 13. november 2015 sosialurin 131 26 politikkur Fimm tímar við spurningum til landsstýrið í tinginum Spurningurin um skattalættan frá 1. januar fekk onki ítøkiligt svar, men landsstýriskvinnan lovaði betri býti av samfelagsvirðunum Tað er vent í holuni. Meðani Kristina Háfoss, lands­ stýr­is­kvinna við fíggjarmálum, eig­ur metið at seta spurnignar til fyrr­ver­ andi samgonguna, so er tað nú hon, sum fær flestu spurningarnar frá nú­ ver­andi andstøðuni. Og floksformaður hennara, Høgni Hoydal, landsstýrismaður við fiski­ vinnu­málum, fær eisini eitt stórt tal av spurningum at svara uppá nú. Jú politiska støðan er broytt. Anddstøðan er samgonga og sam­ gonga er andstøða. Munnligir spurningar verða reglu­ liga settir á skrá og tá ið formaðurin setti spurningarnar á skrá í hesi vik­ uni, sást skilliga, hvussu Løgtingið arb­eiðir í løtuni. Ein nýggj samgonga, Javn­að­ar­ flokkurin, Tjóðveldi og Fram­sókn, hevur skipað landsstýri. Sam­gongu­ skjal­ið er alment, men enn hevur sam­gong­an onki meldað út um, hvør poli­tikkur verður førdur komandi ár­ ini. Samgongan hevur sitið tveir mán­ að­ir og hevur úr at gera við at fáa eina fíggjarlóg fyri 2016 at javnviga, sam­ stund­is, sum allar fylgilógir eisini skulu fáast uppá pláss. Vallyftini eru eisini ein partur av tí, sum samgongan skal innarbeiða í fíggj­arlógina, men higartil er lítið lik­ ið út um, hvussu samfelagið verður skip­að eftir 1.januar. Funnin fressur Tí vóru munnligu spurningarnir á dags­skránni í Løgtinginum funnin fress­ur hjá andstøðuni. Møguleikin at koma við spurn­ing­ um til eina nýggja samgongu komu væl við og vóru brúktir til fulnar. Tað var eyðsýnt, at andstøðan valdi at seta spurningarnar til sam­ gong­una, sum fyrrverandi andstøðan – alt­so hon sum var í seinasta val­ skeiði – ferð eftir ferð hevði sett tá­ ver­andi samgongu. Men andstøðan nýtti eisini møgu­ leikan at spyrja um, hvat tað er fyri politikkur samgongan kem­ur við – bæði tá ið tað snýr seg um fíggj­ar­ poli­tikk og fiski­vinnu­poli­tikk­in. Ikki ítøkilig svar Hóast spurningarnir vóru nógvir og við­komandi, so hevði samgongan av­ gjørt onki ítøkiligt at siga um ætlaða poli­tikkin. Samgongan váttaði, at javnvág verð­ur á fíggjarlógini og at ein skatta­ lætti verður latin teimum lágløntu 1. janu­ar, men samgongan gav ongar ábend­ing­ar um, hvaðani nýggjar inn­ tøk­ur koma. Millum manna hevur verið tosað um fleiri átøk. Eitt av teimum er, at 20 oyru skulu leggjast á hvørt kilo av svart­kjafti og tosað hevur eisini verið um at leggja hægri gjald á alivinnuna. Onki av hesum var tó gjørt meira kon­kret og heldur ikki ætlanirnar um at álegggja bileigarum eitt hægri gjald – annaðhvørt við at leggja gjald á ben­sin og oljuprísirnar ella við at hækka vegskattin. So hóast spurningarnir vóru mang­ir í tali, so veit andstøðan ikki ser­liga nógv meira um, hvat nýggja fíggj­ar­lógin fer at bjóða, tá ið fíggj­ ar­nevndin fer undir arbeiðið í næstu viku. Vestergaard leggur trýst á nýggja­ landsstýris- mannin Árni Gregersen O rðaskiftið gjørdist hvast í tinginum, tá ið fyrrverandi landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Jacob Vest­er­gaard, Fólkaflokkurin, bjóðaði nú­ver­andi landsstýrismanni á økinum, Høgna Hoydal, Tjóðveldi av. Jacob Vestergaard vildi í fyrsta um­fari hava at vita um tað er rætt, at svartkjaftakvotan, sum eftir er, verð­ ur latin út sum felagskvota. Høgni Hoydal, landsstýrismaður, vátt­aði, at serligar umstøður gera, at hesa­ferð verður kvotan latin sum fe­ lags­kvota, men at hann ivaðist í um hetta er rætti mátin í framtíðini. Fleiri aðrir spyrjarar róðu fram­ und­ir um hetta var ein máti at gera svart­kjaftin meira atkomuligan hjá øðr­um enn teimum, enn teimum sum higartil hava roynt seg í vinnuni. Jákup Mikkelsen, Fólkaflokkurin, helt ikki, at tað er skilagott at nið­ur­ bróta teir karmar, sum gjøgnum fleiri ár eru uppbygdir til finnuna at arbeiða undir. Bjørn Kalsø, Sambandsflokkurin, helt heldur ikki, at tað er skilagott at bróta karmarnar her móti ársenda. Kári P. Højgaard, Nýtt Sjálvstýri, vildi eisini vita um tað er rætt, at nú verður meira hugsað um at lata fleiri sleppa framat heldur enn at fáa sum mest burturúr. Høgni Hoydalk, landsstýrismaður, svar­aði, at tað verður soleiðis, at tey virðir, sum Føroyar fáa afturat skulu Kristina Háfoss, landsstýriskvinna, vildi ikki siga, hvussu skattalættin skal fíggjast. Jacob Vestergaard, Fólkaflokkurin, setti fleiri spurnignar til Høgna Hoydal. Hvassorðað uppgerð um svartkjaft og umsitingina í fiskimálaráðnum