mánadagur 16. november 2015síða 21

21 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 16. november 2015 · Nr. 132 ítróttur Russland og Kina undir stórum trýsti Altjóða samgongan fyri frælsan ítrótt, IAAF, umhugsar at útihýsa Russland frá frælsum ítrótti. Illgruni er um, at russiska sambandið hevur staðið fyri skipaðari doping. Sami illgruni er um Kina í svimjing Pætur Albinus Hetta seinasta árið hevur eitt myrkt skýggj kastað seg inn yvir frælsan ítrótt í Russ­landi, har ein íðkari fyri og annar eftir eru avdúkaðir fyri at hava dopað seg. Tað hevur elvt til rembingar í ovastu leiðsluni í russiska sam­bandinum fyri frælsan ítrótt, og seinastu tíðindini eru, at altjóða sambandið fyri frælsan ítrótt, IAAF, hev­ ur sett eina nevnd at kanna allar dopingssakirnar, og at Russland møguliga verður útihýst úr IAAF fyri at hava staðið fyri skipaðari doping­ nýtslu. Niðanfyri er ein saman­ umtøka av rokinum í frælsa ítróttinum í Russlandi. 3. desembur 2014: Týska sjón­varps­rásin ARD vísir eina sjón­varpssending, har russ­iskur ítróttur verður ákærd­ur fyri svik og fyri at tilætlað hava fjalt positivar dop­ing­royndir. Ákærurnar koma frá vitnum og loyn­ilig­ um upptøkum. 12. desembur 2014: Gabriel Dolle, formaður í antidoping- nevndini í IAAF, sigur seg sjálvan úr starvi. 16. desembur 2014: Altjóða antidoping-felagsskapurin, Wada, setir tríggjar mans í eina nevnd, sum skal kanna ákærurnar um skipaða dop­ ing. Fyrrverandi WADA-for­ setin, Dick Pound, er for­ mað­ur. 20. januar 2015: Russiski antidoping-felagsskapurin, Rusada, útihýsir fimm íðk­ar­ ar innan kappgongd fyri at hava dopað seg. Trígg­ir teirra hava verið OL-meist­arar. 23. januar 2015: Russiski lands­liðsvenjarin í frælsum ítrótti, Valentin Maslakov, sig­ur seg sjálvan úr starvi. 30. januar 2015: Yuliya Zaripova, OL-meistari og fyrr­verandi heimsmeistari í 3000 m-forðarenning, verður úti­hýst fyri at hava dopað seg. 17. februar 2015: Valentin Balachnitschev tekur seg aftur sum leiðari fyri russ­ iska sambandið fyri frælsan ítrótt. Avloysarin eitur Vadim Zelichnok. 2. august 2015: ARD og Sunday Times fáa fatur á ein­um lista við 12.000 doping­roynd­um av 5.000 renn­ar­um. Royndirnar eru tikn­ar tíðarskeiðið 2001 til 2012, og tað kemur fram, at 800 doping­royndir hava ábend­ingar um doping. 19. august 2015: Bretski Sebastian Coe verður vald­ur sum nýggjur forseti fyri al­ tjóða sambandið fyri fræls­an ítrótt, IAAF. 4. novembur 2015: Fyrr­ver­ andi forsetin í IAAF, Lamine Diack, verður ákærdur fyri at hava framt mutur og hvít­ vasking av pengum. 5. novembur 2015: Fimm russ­iskir íðkarar verða úti­ hýstir fyri at hava dopað seg. 6. novembur 2015: Franski ákærin, Eliane Houlette, ákærir Lamine Diack fyri at hava tikið ímóti einari millión evrum fyri at hava fjalt positivar dopingroyndir meðan hann sat sum forseti í IAAF. 9. novembur 2015: Saman­ setta nevndin hjá Wada al­ manna­kunnger kanning­ina. Viðmælt verður, at IAAF fyri­bils útihýsir Russland, og at fimm íðkarar og fimm venj­arar skulu útihýsast rest­ina av lívinum. 9. novembur 2015: IAAF um­hugsar at gera eftir við­ mæl­inum frá nevndini og at úti­hýsa Russland frá felags­ skap­inum. 11. novembur 2015: Russiski forsetin, Vladimir Putin, bland­ar seg. Hann slær fast, at Russ­land sjálvt eigur at standa fyri kanningunum, men leggur afturat, at tey seku tó skulu revsast. Hann krev­ur opið samastarv ímill­ um altjóða felagsskapir og sam­bond. Putin sigur seg halda, at revsingarnar skulu vera til teir seku ein­stak­ lingar­nar og ikki alt tað russ­ iska sam­bandið. 17 ára gamla Qing Wenyi úr Kina andaðist bæði óvæntað og brádliga, men foreldur hennara noktaðu at fremja líkskurð fyri at staðfesta deyðsorsøkina Doyði helst av doping Pætur Albinus Kina hevur mist eitt av sínum størstu talentum innan svimjing. 17 ára gamla Qing Wenyi vann í síðsta mánað tvær gull­medaljur í ungdóms­meistara­skap­ inum í Kina, men fyri einari viku síðani doyði ungi svimjarin. Rúm­felagi hennara á eini venjingar­ legu vaknaði mitt á nátt av einum skríggi frá henni, og tá ið viðkomandi royndi at vekja hana, fekst ikki lív aftur í hana. Hon var deyð. Foreldur hennara nokt­ aðu at fremja ein lík­skurð fyri at staðfesta deyðs­ orsøk­ina, og 48 tímar seinni varð líkið brent. Tað kann tískil ikki prógvast, at Qing Wenyi doyði av ovur­nýtslu av doping, men tað er í øllum førum tað, sum ser­ frøðingar meta sum mest sann­líkt. Hildið verður, at for­eldur hennara vórðu trýst til at nokta líkskurðin av einabarni teirra. Fleiri onnur dømi eru at finna á kinesisku lands­ liðnum, har svimjarar hava sett heimsmet í sera ungum aldri, og stutta tíð eftir hava svomið tíðir, ið ikki eru nær við at vera eins góðar. Illgrunasomu hendingar­ nar hava nú fingið fleiri svimji­venjarar, nevndarfólk og serfrøðingar at halda, at Kina er í holt við tað sama, sum Russland er undir ill­gruna fyri; nevniliga at standa fyri skipaðari doping­nýtslu. albinus@sosialurin.fo Yuliya Zaripova var dopað, tá ið hon rann fyrst um mál­ strik­una í London