mánadagur 7. desember 2015síða 13

13 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 7. desember 2015 · Nr. 141 kjak Latið okkum forkelaðu gjalda! – í sambandi við at samgongan setur samstarv við teir fýra andstøðuflokkarnar á Løgtingi í váða. Tórbjørn Jacobsen Ivist ikki í, at CEF-sam­gong­an í sín­um pol­it­iska brósti eig­ur í sær góð­ar ætl­anir. Tað fær undir øllum um­støð­um ikki verið øðrvísi enn tað, at tær eru væl frægari fyri fólk­ið enn ekstrema høgraróðrið, sum margháttliga konglomeratið ABH(D) manøvreraði við framm­ an­und­an, og hvørs politikkur bara hevði til endamáls at vera sóp­ing­ ar­kona hjá teimum vælbjargaðu, og teim­um sum sótu á samfelagsins ríki­dømi. Kortini er tørvur á, at onkur stíg­ur fram, og sigur fólkinum hvørj­ar hinar nýggju ætlanir teirra sam­fingnar eru. Vit síggja ikki heild­ar­ætl­anina, nú uppskotini uppá hvams­vís og skundandi koma bólt­andi úr einum landsstýrisskápi fyri og øðrum eftir. Vit síggja ikki skógin fyri berum trøum. Úrslitið er tí, at stór­ur partur av fólkinum hevur fing­ið ta fatan, at XL-arkið hjá Há­foss stjórnar øllum heldur enn ein heild­ar­politikkur, ið er til frama fyri hina stóru fjøldina, og ikki bara tey væl­bjargaðu. Eitt av fyrstu boðunum í politiska AÁB´num er, at ein politikari við útinnandi ábyrgd ongantíð bakk­ar fyri trýsti. Tað eig­ ur hann und­ir øllum vanligum um­ støð­um ikki at gera, hann er ábyrgd­ að­ur mót­vegis parla­ment­in­um og ikki gøtu­parla­ment­in­um. Hetta krev­ur hinvegin, at átøk hansara eru væl fyrireikað, áðrenn tey verða serv­er­að fjøldini. Pensiónsmálið er eitt klassadømi um, at fyri­reik­ ing­arnar og handverkið ikki hava ver­ið í lagi. Tey flestu sita nú og hugsa, at ætlanin um at lækka grundupphæddina, bert hev­ur eittans endamál, at fáa XL-ark­ið í Kvíggjartúni at stemma við ein­um yvirskoti í 2016, meðan arb­eiðs­ markn­að­urin skal gjalda manko´­ ina hjá pensiónistunum. Løgmaður heldur, at vit mega skilja hetta, at Samhaldsfasti Eft­ ir­løn­ar­grunnurin skal ger­ast ein máttmeiri partur av kom­andi pensiónsskipanini, men trup­ul­ leikin er bara, at hvørki pensi­ón­ ist­ar­nir ella vit onnur hava minstu hóming av hvussu hendan fram­ tíð­ar­skipanin verður stúvað av pol­it­iskt og fíggjarliga. Tí hong­ur alt í leysum lofti, eisini red­ukti­ ónin í grundupphæddini, sum higartil hevur verið líka trygg sum stovnurin og stólurin á eini uppspardari kontu í fíggj­ar­ stovni, fingin til vega við sveitta­ broti ígjøgnum eitt heilt lív í vinnu á arbeiðsmarknaðinum. Hesi minkingini ber ikki til at argumentera fyri soleingi heild­ ar­mynd­in um lunnindini hjá teim­um eldru, ið eru farin av arb­ eiðs­marknaðinum, er greið, er klokku­klár. Vit mega fáa eina frágreiðing um hvør heildarætlanin, hug­sjón­ ar- og búskaparliga, er hjá hesi samgonguni. Í løtuni vera so nógv­ ar patrónir brúktar á at kalla øll­um hermótum, at krútið skjótt verð­ ur uppi við hetta lag. Vit vita at upptakið er stórt, og her er nógv sum skal gerast, men dag og dag­ liga verður nú bakkað aftur frá front­un­um, tað ger ikki skilið betri. Í skattamálum havi eg altíð ver­ið og eri enn sannførdur um, at fyrsta oyra í skatti om­an­fyri 50% er byrjanin til demo­ti­va­ ti­ónina í arbeiðshugi. Kort­ini skal mín tilráðing vera, at lands­ stýr­ið, sum støðan er vorðin, slepp­ur ætlanini um at gera seg inn á grundupphæddina í fólkapensiónini, á sama hátt við Samhaldsfasta Eft­ir­løn­ar­grunn­in­ um, og tekur burtur øll und­an­tøk­ini í skattaskipanini, m.a. sjó­mans­frá­ dráttin, og síðani letur okkum, sum hesi seinastu árini hava verið for­ kel­að við upp til 7 túsund krónum um mánaðin í skattalætta, at gjalda tað sum tá vantar í, tað man vera fræg­asta samhaldsfesti, sum eyga kann fáast á í løtuni. Hetta skuldi verið nógmikið av kraft­fóðri og mettu til XL-arkið í Kvíggj­ar­túni í 2016, og so kann allur hin pensiónsproblematikkurin tak­ast upp, tá politiska skipanin er vorðin samd um, hvussu við­ur­ skift­ini hjá okkara eldru borgarum sum heild skulu skipast í einum burð­ar­dyggum framtíðar búskapi. Tað gamla var, at man ikki fór undir at møbl­era húsini fyrrenn tey vóru takt og innrættað, soleiðis má tað eis­ini vera í pensiónsmálinum. Áheitan frá Miðflokkinum á samgonguna – í sambandi við at samgongan setur samstarv við teir fýra andstøðuflokkarnar á Løgtingi í váða. Jenis av Rana floks­for­mað­ur f. Mið­flokkin Fleiri av teimum brákomnu upp­ skot­un­um, sum nýggja samgongan hev­ur lagt fyri Løgtingið seinastu vik­ur­nar, vátta, at ynski um breiðar pol­it­isk­ar semjur, sum flokkarnir ann­ars hava arbeitt við- og fram ímóti farnu árini, tíverri ikki verð­ ur raðfest av teimum trimum sam­ gongu­flokkunum. Týdningarmiklast og óivað kend­ast millum manna eru málini um pensiónsnýskipan og málið um fiski­vinnunýskipan. Meðan farnu samgongur royndu semj­ur, sum uttan iva kunna náðast eft­ir fáum vikum um viljin er, tí stór­ur partur av arbeiðinum er gjørt lið­ugt, so loypir samgongan frontalt á eina semju við at leggja uppskot fyri Løgtingið, sum náttúrliga eru partar av nýskipanunum- og utt­an so mikið sum at kunna hinar Løg­ tings­flokk­arnar, tíansheldur tey, hesi uppskot raka. Á pensiónsøkinum er talan um upp­skot­ið um minking av grundarupphæddini í fólka­pensi­ ón­ini og hækking av inngjaldinum til samhaldsfasta, mál, sum hava ver­ið og eru týðandi partar av pensi­óns­ný­skipanararbeiðinum. Uttan nakra kunning velur samgongan at trýsta sína ætlan ígjøgnum, eisini, so løgið tað enn ljóðar, hóast júst mink­ingin av grundarupphæddini hev­ur verið eitt at aðalmálunum hjá størsta samgonguflokkinum, javn­að­ arflokkinum, at forða. Á fiskivinnuøkinum verður sami fram­ferðarháttur brúktur. Uttan at orð ella kunning til vinnu ella teir flokk­ar, sum teir tríggir samráddust við undan valinum, verða uppskot, sum eru náttúrligir partar av fiski­vinnu­re­forminum, løgd fram, upp­skot sum longu hava skapt so stór­an iva og ótta, at vinna hevur sligið bakk av berum ótryggleika. Miðflokkurin heitir staðiliga á sam­gonguflokkarnar um at steðga hesari konfronta-tiónskósini og held­ur royna semju- bæði við tey hetta rakar, pensionistar, vinnu­lív v.m. og við teir fýra and­støðu­flokk­ ar­nar. P.S. Tá ferð eftir ferð, í fjølmiðlum og enntá eisini av løgmanni, verður tos­að negativt um persónliga inn­ gjaldið til egnu pensión, har ætl­ an­in er at røkka teim 15%, so átti, fyri sann­leikans skuld, at verði nevnt, at hann, sum upprunaliga legði upp­skot um hetta á Løgting, var nú­ver­andi løgmaður Axel Johannesen! Hetta var í marts 2011 og uppskotið varð gjørt undir leiðslu av táverandi for­ manni javnaðarfloksins Jóannes Eidesgaard. Zakarias Wang Hósdagin 3. desember vórðu danir á fólka­at­kvøðu. Teir skuldu taka støðu til, um rætt­ arfyrivarnið mótvegis ES skuldi strik­ast. Tað vildu teir ikki ganga við til. Hóast stjórnin við Løkke á odda bønaði og bað veljararnar um at atkvøða fyri, og hon hevði fingið javnaðarflokkin og aðrar andstøðuflokkar at stuðla sær, so søgdu 53% av veljarunum nei. Hetta er jú sambærligt við okkara fólka­atkvøðu í 1946, tá 51% av veljarunum søgdu nei til upp­ skot­ið frá stjórnini. Hevði rættarfyrivarnið verið strikað, so var í veru­leik­an­um tað hent, at løg­reglu­mynd­ ugleikin ikki longur var hjá donskum myndugleikum, men var fluttur til ES í Brússel. Sjálv­ andi hevði tað tikið nakað til mál­ið var avgreitt, men hetta var ætlanin, tí stjórnirnar í ES-londunum hava álagt sær sjálv­um, at samstarvið skal ger­ ast støðugt tættari. Av tí at danska stjórnin heim­ildarleys hevur trokað sína rættarskipan inn á okkum, hevði eisini tann myndugleiki, teirra løgregla hevur yvir okk­ um, so verið lagdur undir ES. Donsku veljarunum fyri at takka hendi hetta ikki. Men tíðindini sum vit hoyra, nú stjórnin ikki fekk sín vilja saman við javnaðarmonnunum, eru ræðandi. Tað, teir nú hava sett sær fyri, er við samráðing við ES so við og við at seta tær reglur í gildi, sum teir ikki fingu samtykt í einum tann 3. desember. Ætlanin er sostatt at draga valdið yvir okkara fútaembæti frá Keypmannahavn til Brússel. Kunnu vit gera nakað við tað? Sum er kann løgting okkara samtykkja at yvirtaka fútaembætið uttan at stjórnin kann forða tí. Alt bendir á, at tað er rætt at fremja hesa yvirtøku sum skjótast, fyri at vit ikki verða drigin við til alt tað, sum kann fara fram, um ætlanirnar hjá donsku stjórnini verða settar í verk, hóast alla ta mótstøðu, sum bæði vit og danir sýna. Vit eru samdir við danir