týsdagur 8. desember 2015síða 13

13 Mikudagur 9. desember 2015 · Nr. 142 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MELDURIN Stóru broytingarnar í aldurssamansetingini av føroyingum, krevja broytingar í eftirlønunum Árni Gregersen Vit liva munandi longri í Føroyum í dag í mun til tá ið vit fingu fólka­ pensjónina fyrst í seksti-árunum. Meðan meðalaldurin tá var um 69 ár, so er hann í dag meira enn 80 ár. Hetta er ein av orsøkunum til, at neyðugt er at gera broytingar í fólkapensjónini, umframt at vit sjálvi noyðast at spara upp til egna pensjón. Annita á Fríðriksmørk, Tjóð­ veldi, tekur undir við teimum broyt­ingum, sum í løtuni verða gjørd­ar á pensjónsøkinum. – Hetta eru neyðugar broyt­ ing­ar, sum skulu tryggja haldføri í búskapinum, men hetta verður eisini gjørt, so vit aftur fáa sam­ halds­festi í føroyska samfelagið, sigur hon. Hon sigur, at seinasta sam­ gong­an gjørdi, at samhaldsfesti í samfelagnum bleiv minni – mill­ um annaðå, tá ið táverandi sam­ gongan stutt eftir valið í 2011 sett flatskattin í gildi. Formaðurin í tingbólkinum hjá Tjóðveldi heldur, at tær broyt­ ingar, sum júst nú verða gjørdar á pensjónsøkinum eru á rættari leið. – Tey framskrivaðu tøl, sum eg havi sæð vísa, at hetta er tað rætta at gera. Hetta fer at tryggja okkum haldføri í búskapinum og hetta fer eisini at gera okkum meira sjálv­ bjargin. Fólkapensjónin Annita á Fríðriksmørk sigur sam­ stundis, at hon ivast í um lands­ stýrið og samgongan hava duga nóg væl at miðla út, hvussu stóran týdning tað hevur at gera hesar broytingarnar í pensjónunum. – Tá ið fólkapensjónin kom fyrst í seksti-árunum, tá vóru bert fáir pensjonistar í mun til í dag. Livialdurin var eisini nógv styttri, so útgjald av pensjón var nógv bí­ ligari tá enn tað er í dag, sigur hon. Í dag eru eini 7000 pensjonistar í Føroyum og talið veksur við 400 pensjonistum hvørt ár. Og tá ið fólkatalið fyrst og fremst veksur tí vit gerast eldri, so verða tað eisini færri fólk á ar­ beiðsmarknaðinum til at forsyrgja teimum eldru. – Alt hetta ger, at neyðugt er at gera broytingar í pensjónunum og tað krevur meira samhaldsfesti, sigur Annita á Fríðriksmørk. Kreppa kemur Tjóðveldiskvinnan veit eisini, at júst nú gongur væl í Føroyum, men hon veit eisini at tíðir broytast. Spurningurin er ikki um tað fer at ganga hinvegin aftur, men meira um nær tað fer at henda og hvussu ógvusligt tað verður. – Sum politikarar duga vit kanska ov illa at fyrihalda okkum til, at tað viðhvørt gongur upp og viðhvørt niður. Hetta er soleiðis, so vit eiga eisini at fyrireika okkum til, tá ið tað aftur fer at ganga hin­ vegin, sigur hon. Hon leggur afturat, at sam­ gongan eigur at hyggja at allari gongdini í samfelagnum. – Vit eiga at rationalisera tað, sum til ber at rationalisera Tað vil siga, at vit skulu hyggja uppá mannagongdir av øllum slag í øllum samfelagnum, so vit tryggja okk­um, at allar mannagongdir eru so góðar, sum til ber, sigur Annita á Fríðriksmørk. Broytingar mugu til, tí vit gerast eldri og eldri Annita á Fríðriksmørk Tjóðveldi • 47 ár • Gift, 4 børn • Útbúgving: Lærari og stjórmálafrøðingur • Forkvinna í tingbólki Tjóðveldisins • Forkvinna í uttanlands­ nevndini