hósdagur 10. desember 2015síða 12

FRÍGGJADAGUR 11. DESEMBER 2015 SOSIALURIN 143 12 TEMA »Elting« »Stalking« í fokus Og í temasíðunum hesaferð varpa vit ljós á evnið. 21 ára gamla Vár Naomi Dimon greið­ ur frá sínum upplivingum, tá ið ein maður elti hana umvegis Face­book í fleiri mánaðir. Hon var bert ein av fleiri kvinnum, sum upplivdu ágang frá sama manni, men ikki bar til hjá løg­regluni at finna fram til mannin. Og tað er júst hetta, sum skal broytast. Í temasíðunum kanst tú lesa um ætlanirnar hjá sam­gonguni á hesum øki. Aksel V. Johannesen, løgmaður, umsitur lógarmál, og hann vísur á, at samgongan fer at herða lóggávuna, so til ber at steðga elting av slíkum slag. Men hvørji fólk fremja harðskap av hesum slag? Rigmor N. Arge, sálarfrøðingur, svar­ar tí spurninginum út frá sínum royndum í starvinum. Hon sigur millum annað, at elt­arar vanliga eru sjarmerandi og gløggir menn, sum ikki tola at blíva avvístir. At elting skapar ótryggleika er eingin ivi um. Um tað er elting umvegis sosialu miðlar­ nar, fartelefonisamskifti ella annað, so skapar tað ótta hjá tí, sum er fyri áganginum. Men í dag er ein stórur trupulleiki, at løgreglan hevur fáa amboð til tess at basa slíkum ágangi. Elting er ikki greitt lýst í før­ oyskari lóggávu sum er, og tískil noyðist løgreglan at finna onnur lógarbrot, sum eltarin hevur gjørt, fyri at døma við­ komandi. Les alt um elting á næstu síðunum. Í fylgiskjalinum til samgonguskjalið hjá CEF flokkunum verður nevnt, at stalking – ella elting á føroyskum – skal fyri tingið Barbara Holm Redaktørur á Vikuskiftis Sosialinum MORTAN ØSTERØ E lin Reinert Planck, sum hev­ur starvast á Kvinnu­ hús­inum seinastu 21 árini, og virkandi leiðari, vísir á, at elting ikki er eitt nýtt fyri­brigdi í Føroyum. Í fleiri ár hevur Kvinnu­ húsið kent til trupulleikarnar við, at ser­liga menn gera seg inn á persónliga frælsi hjá summum kvinnum at virka og liva í friði. – Vit kenna dømi um, at kvinnur verða fyri hóttanum umvegis ótelj­ andi sms boð og uppringingar um dagin. Menn hava eisini staðið uttan­ fyri bústaðirnir hjá kvinnunum og eyg­leitt tær, ella elt kvinnurnar á heim­leiðini. Hóast kvinnan mótmælir ella upp­dagar eltandi mannin, rínir tað oftast ikki við teir. Uppaftur aðrir menn møta eisini á arbeiðsplássinum hjá kvinnunum, ella senda teimum hópin av gávum bæði heim og á arbeiðs­plássi, sigur Elin. Seinastu árini eru alsamt fleiri kvinnur, sum hava vent sær til Kvinnu­húsið viðvíkjandi elting, og Elin Reinert Planck metir tað partvíst stand­ast av tøkniligu menningini av sam­skiftis­tólum. – Eltararnir hava fingið nógv fleiri møguleikar at koma í samband við kvinnurnar. Ein partur gongur fyri seg á netinum – serliga á síðum, har fólk hava persónligar brúkarar við mynd­um og upplýsingum, so sum Facebook. Telefonirnar verða eisini nógv nýttar, har eltarin støðugt og áhald­andi setir seg í samband við og órógvar kvinnuna. Í veruleikanum er tað bert hugflogið, sum setur markið fyri hættirnir hjá eltarunum at gera inn­triv í lívini hjá kvinnunum, sigur leiðarin á Kvinnuhúsinum. Bróta tøgnina Felagseyðkennini fyri fleiri av útsettu kvinnunum er, at tær áður hava verið í parlagi við sín eltara. Talan er oftani um parløg, ið eru merkt av krops­ ligum ella sálarligum harðskapi, har ELTARAR SETA KVINNUR Í VARÐHALD Tá ið kvinnur verða eltar og fyri hóttanum, avmarkar tað somuleiðis hvussu tær kunnu liva og virka. Tað setir kvinnuna í eitt sálarligt varðhald, vísir leiðarin á Kvinnuhúsinum á Kvinnuhúsið Vit kenna dømi um, at kvinnur verða fyri hóttanum um­ vegis óteljandi sms boð og upp­ ring­ingar um dagin«