fríggjadagur 13. august 2004síða 6
‹ fyrra síða allar 13 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
10
Nr. 152 - 13. august 2004
Nr. 152 - 13. august 2004
11
Gerhard Lognberg
løgtingsmaður
Bill Justinussen, løgtings-
maður skrivar grein í Sosi-
alunum tann 7. august um
lítla Petur. Sjálvur vil eg
pástanda, at greinin er ónd-
sinnað, og einki minni enn
tað.
Fyri tað fyrsta leggur
hann allan Javnaðarflokkin,
eg íroknaður, undir at gera
tað ringasta ímóti hesum so
fitta smádrongi.
Er tað nakað, sum harm-
ar meg, so er tað tað, at hes-
in
smádrongur
verður
brúktur til at vinna sær
sjálvum politiskan vinning.
Eg kann siga tær Bill, eg
eigi sjálvur abbabørn, og
kann eg so væl seta meg í
tað ringu støðu, sum omm-
an at barninum er í.
Um tað var eins egna
abbabarn, sum var tikið, og
sent av landinum, tað er ein
stór sorg fyri barnið, og
ommuna sum eg í skrivandi
løtu og tungum hjarta, ikki
kann seta orð á, og biði eg
eftir at drongurin kann
verða verandi heima í Før-
oyum.
Tú harmast um, at tú ikki
er sloppin at seta spurning-
ar á tingi, grundað á, at
tingið er í summarfrí. Tú
nevndi sjálvur í tinginum,
at um tingmenn tveittu við
lorti, so kundi man skjótt
dálka seg sjálvur. Eg eri
bangin fyri, at tað er tað
sum tú ger sjálvur nú.
Tú hevur sitið í hesum
sessinum fyri nøkrum mán-
aðum síðani, og eftir skrivi-
num at døma veit tú onkran
útveg á hesum so syndar-
liga málið.
Tí komi eg við einum
uppskoti, at eg kann bera so
í bandi, at tú fær ein fund
við Hans Paula Strøm, og
eg sjálvur eri við, og onkur
juristur, so kundi vit fingið
tað fram, sum tú veit um
hetta mál.
Og trúgvi eg, um tú hev-
ur loysnina, so má lands-
stýrismaðurin Hans Pauli,
helst við gleði taka við hes-
um ráðum, um hetta ikki
bara er tín meining, at
royna at seta onnur tingfólk
í ringt ljós.
Og er tað mín bøn, at vit
kundu hjálpt hesum drongi
úr tí syndarligu støðu, at
noyðast at fara til Dan-
markar aftur.
Tí, sum man skilur hetta
skrivið hjá tær, so er tað
bara illvilji av tingmanning
og landsstýrismanni flok-
sins, at drongurin verður
sendur til Danmarkar.
Eg havi sitið í eini
kommunu nú skjótt í nógv
ár, og veit eg av royndum,
at tað er hart at stremba
ímóti tí sum hevur foreldra-
myndugleikan.
Tú nevnur í skrivinum, at
løgfrøðisligu frumskógurin
ongantíð má gerast ein
forðing fyri rættvísi, vit og
skili. Tú veitts betur enn tú
letst.
Til síðst fari eg so innarl-
iga at biða teg, Hans Pauli
Strøm, landsstýrismaður,
um at seta øll segl og gera
alt, sum stendur í tíni makt
fyri at hjálpa hesum hjálp-
arleysa barni, at tað ikki
verður sent av landinum.
Alfred Olsen
løgtingsmaður fyri
Sambandsflokkin
Tá eg komi við eini rætting
til greinina hjá Heina
Gaard, í Dimmalætting
11.08.04, so er tað ikki fyri
at avmarka blaðmannin í
hansara skriving, tí vit hava
skrivifrælsi í landinum, og
henda rætt skulu vit hava,
og hann vil eg eisini verja
um. Men eg loyvi mær at
gera eina rætting, fyri at
orðini um, at eg »langaði út
eftir Føroya Fiskavirking« í
framsøgurøðu míni í sam-
band við fiskidagarnar, ikki
skulu standa óátalaði.
Føroya Fiskavirking
Eg havi ongantíð í røðum
mínum funnist at Føroya
Fiskavirking, og gjørdi tað
heldur ikki hendan dagin í
Løgtinginum, tí eg meti, at
Føroya Fiskavirking eigur
sín part í tí búskaparvøkstri
og minkandi arbeiðsloysi
sum vit hava haft síðani
kreppuna.
So eg kundi ikki funni
uppá »at langa út eftir«
Føroya Fiskavirking.
Føroysk Fiskavirkir
Tað sum eg nam við í røð-
uni vóru úttalilsir frá einum
trolaraskipara og forkvinn-
uni í Føroya Arbeiðarafelag
um, at føroysk fiskavirkir
vóru tey sum fluttu óvirk-
aðan fisk av landinum, og
millum føroysk fiskavirkir
vita øll, at tey »almennu«
fiskavirkini eru ein stóru
partur.
Síðani hava ráfiskakeyp-
arar upplýst, at útflutning-
urin av óviðgjørdum fiski
frá føroyskum fiskavirkjum
einans er 1,3 % av tí saml-
aða útflut-ninginum, og
harvið avsanna úttalilsir
um, at tað eru tey føroysku
fiskavirkini sum útflyta
óviðgjørdan fisk.
Trupulleikin
Trupullleikin er, at vit hava
eitt skjótt vaksandi arbeiðs-
loysi og serliga ringt er tað
í ávísum pørtum av landi-
num. Ein partur av hesum
fólkum, eru tey sum hava
havt sítt dagliga yrki innan
fyri fiskivinnuna, og fyri
hesi fólk hevði tað verið
einstíðandi við at tey fingu
arbeiðið, um ein partur av
hesum góðu 30.000 tonsun-
um av fiski blivu virkaði í
Føroyum, heldur enn at
verða útflutt til arbeiðs-
pláss uttanlands.
Í prinsippinum átti allur
fiskur at verið tilvirkaður á
føroyskum fiska-virkjum
og útfluttur sum liðug vøra,
og hetta eigur at vera gjørt í
mest møguligan mun. Har-
við vildu vit varðveit og
ment arbeiðsplássini innan
fiskivinnuna á landi og økt
um útflutningsvirði av okk-
ara fiskavørum.
Hetta vildi verið til gagns
fyri arbeiðsfólki og komi
øllum samfelagnum til
góða.
Hvussu hetta kann gerast
og hvat er neyðugt at gera,
ivist eg ikki í at vinnan
sjálvt, finnur bestu loysn-
ina til.
Landsstýrið hevur boðað frá, at nú skal ein orku- og
umhvørvispolitikkur setast út í kortið. Hetta munnu
flest allir føroyingar taka undir við, men tað vilja sjálv-
andi vera ymsar meiningar um, hvussu hetta skal gerast
og hvør skal orða og skipa henda.
Í blaðnum í gjár nemur tingmaðurin Poul Michelsen
við henda spurning og spyr, um tað er rætt, at SEV
framhaldandi skal vera einasta forum í landinum, sum
umsitur og hevur ábyrgdina av orkumálinum sum
heild. Hann heldur, sum eisini rætt er, at orkumálið og
komandi avbjóðingarnar á hesum álvarsliga øki, eru so
mikið stórar, at tað má vera ein uppgáva fyri onnur enn
bara SEV.
Tingmaðurin vísir á, at nú oljugoymslurnar tømast og
oljuprísurin fleirfaldast, hevur tað skund at troyta al-
ternativar orkukeldur sum vind, aldu og streym. Og
hetta er ikki bara nakað, sum onnur skulu taka sær av.
Eisini vit føroyingar eiga at taka lut. Teir høgu oljuprís-
irnir eru tó ikki bara av tí ringa. Teir eru við til at gera
tað meira attraktivt at leita eftir og útvinna olju í einum
dýrum og truplum øki sum okkara. Og tað merkir, at
vit kunnu rokna við stórum áhuga fyri leiting á land-
grunninum í framtíðini.
Hetta eru spennandi tankar og niðurstøður. Tað er líka-
sum, at vit í Føroyum hava so nógvar góðar tankar,
hugskot og ætlanir, men oftani kemur einki burtur úr.
Hvussu oftani hava vit ikki hoyrt politikarar tosa um at
orða ein orku- og umhvørvispolitikk! Vit velja tí at
skilja orðini hjá tingmanninum sum eina positiva roynd
at ávirka landsins myndugleikar og fáa teir at taka hesi
mál í størsta álvara.
SEV hevur drúgvar royndir og vitan, og tí vildi tað ver-
ið skeivt at ignorera henda felagsskap. Spurningurin er
heldur, hvussu tú fær SEV saman við øðrum – á skip-
aðan hátt – at taka størri ábyrgd av orku- og somuleiðis
umhvørvispolitikkinum. Tað er ikki ein spurningur um
antin ella, men um bæði og. Vit eru ov fáment í hesum
landi, at hvør skal kunna draga í sína ætt. Her má sam-
skipan til, men tá tað er sagt, so má skipanin heldur
ikki vera so trek, at vit ikki koma víðari. Tað er tí gott
við politikarum, sum vísa hesum málum ans og vilja
broytingar. Men samtíðis sum vit mugu ansa eftir ikki
at forkoma tí, sum er bygt upp, má tað heldur ikki forða
fyri tí náttúrligu menning, sum oftani birtist uttanfyri
ta etableraðu skipanina.
Tosað verður um at skipa eina granskingarpark. Hetta
eru góðir tankar, men er ikki eitt livandi granskingar-
umhvørvi ein fortreyt fyri at taka hetta stig, og hava vit
tað! Royndirnar vísa, at tað er sera torført at menna
slíkt umhvørvi. Tað eru t.d. meira enn 10 ár síðani at
farið varð undir at tosa um gengransking. Tað fór í
ommu sína. Nú er tað so aftur frammi. Ov seint? Vit
hava tosað um vindmyllur og um alduorku í mong
Harrans ár, men tað er bara drigið út. Nú er tað aftur
frammi. Ov seint? Ella bara ov hálvhjartað? Hóast tað
kann vera ov seint, so kunnu vit eisini siga sum ting-
maðurin, at tað er í tøkum tíma, at vit fáa eitt orðaskifti,
ikki bert um orku- og umhvørvispolitikk, men so
sanniliga eisini um granskingarpolitikkin. Hesi hoyra
sum so saman.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Orka, umhvørvi
og gransking
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo
Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliasen solby@sosialurin.fo
Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo
Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo
Heini í Skorini heini@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo
Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo
Hans Kárason Mikkelsen
hans@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 449520
tel. 228909
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Sosialurin í Vágum:
360 Sandavágur
tel. 333820, 220507 fax 333720
e-post: edvard@sosialurin.fo
e-post: vagar@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 341800, Fax 341801
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
varp@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Innsent tilfar
Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar
sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur
blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar
avmarkingar.
Enn sum áður skal fult navn skal vera undir
øllum innsendum greinum – annars verða tær
ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til
at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum
bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni.
Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn
áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma
bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein
fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost
ella á diskli.
Útflutningur av óvirkaðum fiski
Kom so við loysnini, Bill!
Hans Birgir Hansen
Tað sum er mest avgerandi
er ein góð fyriskipan, til-
rættaleggjan av tí dagliga
húsarhaldi og gerandislívi
og javnvág í millum heimi
og útiarbeiði, skúla, læru-
pláss og frítíðararbeiði.
Tað vil skapa betri bú-
skap og størri sosialan
tryggleika, og við at fólk
broytir sínar lívs-, drekki-,
kost-, nýtslu-, innkeyps-
vanar, ið er tilverugrundar-
lagið, undir áðurnevnda,
hjá øllum.
Tað er avgerandi neyðugt
við sínamillum gott sam-
skifti og samstarv og skap-
an av sosialari samveru, í
felagsskapi, innan áður-
nevnda og innan frítíðarfel-
agsskapir og klubbar.
Tað eigur at verða funnist
harðliga at framíhjárættind-
um og tí rikna familjupoli-
tikki og stættarskipan og
mun, úti í landsins komm-
unum, hvat í ein fær gjørt
vart við í dag.
Eg vil hava skipað javn-
vág ímillum ófaklærdu og
faklærdu, óskipað og skip-
að av arbeiðsgevarafeløg-
um og arbeiðarafeløgum,
úti í landsins kommunum
og ongantíð ov skjótt.
Tað sama skal gerast við
at stytta og hækka viku-
tímatali hjá øllum mánaðar-
og tímaløntum, við at fáa
skipað 35 tímar arbeiðs-
viku, ið skal tryggja øllum
tilverugrundarlagið í dag.
Eg vil skapa javnvág og
sosialan tryggleika, og geva
øllum arbeiðsleysu, tøku,
undir Als og Almanna-
stovuskipanum ein møgu-
leika at sleppa út á arbeiðs-
marknaðir, kring alt landið
og í Havn/Suðurstreymoy,
ongantíð ov skjótt í dag.
Tað er avgerandi neyð-
ugt, at skapa javnvág, innan
alt handils- og vinnulív og
ídnaðin og flutnings- og
tænastuvinnur, úti í land-
sins kommunum, ið skal
tryggja tilverugrundarlagi.
Tað verður javnan funnist
harðliga at øllum fakfelags-
ruðuleikum og fakfeløgum,
ið ein áður hevur funnist
harðliga at.
Hygg at øllum egoist-
isku, matrialistisku, líka-
sælu ið bera seg at sum rov-
dýr úti í landsins kommun-
um, hvat ið funnist skal
vera harðliga at, úti í øllum
kjakinum her í Havnini.
Tað er avgerandi neyðugt
at fáa tillagað útbúgvingar-
kervið til eftirspurning,
tørvin á fakliga útbúnum
fólki til alt handils-, vinnu-
lív, ídnaði, flutning og tæn-
astuvinnur í dag.
Tað er avgerandi at fáa
skapt friðin og geva arbeið-
andi fólki hvíld aftaná ein
strævnan arbeiðsdag, úti í
teimum
grundleggjandi
vinnunum ið eg havi sam-
huga við í dag.
Tað er avgerandi neyðugt
at fáa skipað góð heilsu- og
sosialviðurskiftir, náttúru
og
umhvørvisvernd
og
orkusparing og fáa avmarka
dálkingartrupulleikar, ong-
antíð ov skjótt.
Og ein má hugsa globalt
og handla lokalt í Havnini/-
Suðurstreymoy tá talan er
um heildarmynd og heild-
arstøðuna og síggja alt
samanhangandi úti í skip-
aðum kjaki í dag.
Tað eru nógv saman-
hangandi viðurskiftir ið ein
fær viðgjørt og tá ið øll ikki
hava
somu
lívstreytir,
grundarlag eftir førleika-
evnum, ið er avskeplað og
kappingaravlagað.
Og javnvág er ikki ímill-
um kappingarføri hjá tí al-
menna og privata, land,
kommunur,
ríki,
innan
skrivstovu og serfrøðinga-
veldir og úti í vinnufeløg-
unum, úti í landsins komm-
unum.
Tað at skapa kjak sína
millum er mennandi fyri øll
ættarlið, og at læra av lívs-
royndum hjá hvør øðrum,
flestu gera sær ikki nógv
greitt, so ein gerst búgvin
til tað praktiska lívið.
VIÐMERKINGAR
Eirik Justinussen
Herfyri blivu tríggir út-
róðrabátar úr Leirvík tiknir
av okkara stolta verjuskipi,
tí teir høvdu sett línu eitt
sunnukvøld umleið kl. 22,
sjálvandi tí tað lá soleiðis
fyri í streymi og passaði til
kyrrindir og hvar veiðan
bleiv tikin frá teimum, og
teir blivu hóttir við eini bót
uppá 20.000 kr. Hesir bátar
eru einasti fiskifør, ið ikki
fiska halgidagar, men alla
ta tíð, útróður hevur verið í
Føroyum, hava útróðrar-
menn noyðst at farið til út-
róðrar seinnapart sunnu-
dag, um teir ikki eisini
skulu missa mánadagin, so
her er talan um veruliga
forfylging av tí partinum av
okkara borgarum, ið hava
longstu traditión sum fiski-
menn.
Eg fari í hesum sambandi
at spyrja avvarðandi mynd-
ugleika, um teir hava rætt
til at nokta hesum monnum
at fara til útróðrar eitt
sunnukvøld. Í meðan allur
tann flotin av fiskiskipum,
sum fiskar við troli, línu og
gørnum hevur loyvi at fiska
allar halgidagar alt árið?
Eg fari eisini at spyrja
okkara løgfrøðingar, um
tað ber til fólkaræðisliga at
bera soleiðis at ímóti einum
parti av landsins borgarum?
Í júst tí parti av fiski-
monnum okkara ið, gera
minst skaða á fiskistovnar
okkara. Um somu tíð sum
hesir fiskimenn vórðu tikn-
ir og hóttir við stórari bót,
lógu trolararnir á landleið-
ini um ein fjórðing uttan
fyri teir og fiskaðu sum
teimum lysti. Hetta meti eg
sum forfylging av tí veik-
asta liðinum í fiskivinnu
okkara.
Tað tykist sum um fiski-
frøðingar okkara hava sett
nakrar útróðrarmenn í háls-
in, tí teir skulu taka ov nógv
av smáfiski, hvat ið er púra
burturvið í mun til, hvat til
dømis trolarnir av landleið-
ini taka. Tað fiska t. d. einir
15 - 20 trolarar á landleið-
ini, og teir fiska við nýmót-
ans og effektivum reið-
skapi, kanska eini 20 - 30
tons pr. viku. Hesir bátar
fiska uml. 3000 - 4000 tons
um summari av blandaðum
fiski, smáfiski, millum-
fiski, toski, stórari og smá-
ari hýsu og so eisini flat-
fiski, sum ætlanin altíð var,
at teir skuldu fiska á land-
leiðini.
Ætlanin við fiskiveiðu á
landleiðini var at fiska mest
flatfisk við smærri bátum
og flatfiska troli og so lítið
sum møguligt av rundum
fiski. Í staðin trýstu teir
størri og effektivari trolarar
inn á landleiðina, og tað
kemur eisnin at merkjast í
fiskiskapinum á havleiðun-
um kring landið seinni.
Hinvegin gera teir fáu smá-
bátarnir sum rógva út ong-
an sum helst skaða á fiska-
stovnarnar, tí fyri tað fyrsta
eru nøgdirnar teir fáa ógvu-
liga smáar, síðani er slagið
teir fiska bert eitt sindur av
hýsu og við tí agni teir egna
(nebbasild) er slagið líka
gott og betur enn hjá trol-
bátunum í fiska á landleið-
ini og haraftrat er so lítil út-
róður hjá smábátum, at tað
er óneyðugt at nevna teir
sum nakað veiðutrýst.
Tí fati eg ikki, hví fiski-
frøðingar royna at hevna
seg inn á hesar fáu útróðr-
armenn, ið eftir eru. Teir
skuldu heldur tosað um
partrolararnar, sum aldri
skuldu komið á okkara hav-
øki, sum er høvuðsorsøkin
til niðurgongdina á upsa-
stovninum.
Olaf Olsen sigur, at hann
hevur starvast í fiskivinn-
uni í Føroyum í 30 ár og
roynt at fylgt við sum fræg-
ast, og hann hevur framleitt
trol og annan fiskireiðskap
í mong ár, og tað er alla æru
vert, men hann hevur tungt
við at ásanna, at menniskj-
að hevur størstu ávirkan á
náttúruna.
Eg eri nú 80 ára gamal og
havi livað saman við náttúr-
uni síðan eg sum 4-5 ára
gamal byrjaði at fara í bát,
og eg havi altíð verið góður
við náttúruna og ynskt at
umgingist havøki okkara
við hógv.
Eg fekk eina bók send-
andi frá einum vinmanni í
Íslandi, sum visti, at eg var
ógvuliga áhugaður í fiski-
vinnuni, eina bók ið nevnd-
ist »Svartur sjór af sild«
eftir Birgir Sigurðsson.
Hon lýsir alla sildasøgu Ís-
lands í eitt 100 ára tíðar-
skeið frá 1868 til 1968, tá
norðhavssildin varð niður-
fiskað. Hetta er ógvuliga
áhugaverd bók, ið eisini
lýsir sildaarbeiði á landi í
Íslandi. Sjálvur havi eg
upplivað ein part av hesum
tíðarskeiði. Fyri at vísa, at
allir
fiskastovnar,
sum
verða ovveiddir, flýggja frá
landinum fyri at lívbjarga
sær, tað verði seg sild, upsi
ella hvalur, hann klárar ikki
at halda seg við land tá
veiðutrýstið er ov stórt.
Tá norðmenn í 1868 byrj-
aðu at veiða sild við Ísland,
var so nógv sild at teir bara
royndu inni á firðunum og
hon stóð so tøtt at teir leit-
aðu um kvøldarnar við at
søkka ein ullintan trá niður
í sjógvin og vita hvussu
nógv rosla kom uppá hann
áðrenn teir kastaðu. Tað var
so astrikkurin teirra at leita
við tá. Men tá nøkur ár
vóru gingin, var ov lítið
bert at leita inni á firðun-
um, so teir noyddust útum
landoddarnar at royna. Ein
gamal íslendingur av Dal-
vík segði mær, at tá teir
fóru út í Grímseyjarsund at
kasta, var tað sum at fylla
úr pottinum, men sum tíðin
leið herdust royndirnar við
størri og betri bátum og tal-
ið av skipum, bæði ís-
lendskum,
norskum,
svenskum og finskum skip-
um. Tá tað nærkaðist
seinna
verðaldarbardaga
var alt havið frá eystur-
landinum og líka upp ímóti
vesturlandinum undir kon-
troll av skipum, og leitað
varð eisini við flúgvara, og
skjótt var til teir kláraðu at
fiska
ta
sildina,
sum
skjeytst inn ímóti íslands-
strondini upp. Men restina
av sildasøguni er óneyðugt
at lýsa, tað kenna flestir
eldri føroyingar, hvussu
Ævintýrið, ið teir ynda at
kalla tað, endaði á Reyða
Torginum
í
1968,
og
hvussu leivdirnar av hesum
megnar stovni bjargaðu sær
onkursvegna norður í havið
við Svalbard og Bjarn-
oynna.
Íslendingurin Jakob Jak-
obsson doktari í fiskifrøði
skrivar nakað um silda-
veiðu í hesi bókini. Hann
skrivar t. d., at hann ikki
skilir, hví sildin við norður-
landið hevði lættari við at
koma upp í sjógvin í torv-
um at vaða. Ímeðan tað
sjálvdan síggjast stimar
uppi á sjógnum millum
londini, men tað haldi eg er
lætt at skilja. Summarið á
norðurlandinum er ofta gott
og sólríkt og hitar yvirflat-
una, so at reyðætið og silið
koma upp á yvirflatuna, og
sildin fylgir við átuni, og so
er eisini nógv grunt vatn
við norðurlandið so um-
støðurnar fyri at væða eru
betur enn úti millum lond-
ini.
Eg skrivi hetta bert fyri at
vísa á, at minking í teimum
ymisku
fiskastovnunum
stendst av mannaávum og
minni av nátúrligum ávum.
Ein Skemdargerð!
Kæri sonur og bróðir okkara
Poul Johan Svenning Olsen
ættaður av Toftum
andaðist í Fakse týsdagin 10. august,
64 ára gamal.
Kórseting verður í Fakse Kirke
leygardagin 14. august kl. 12.00.
Jarðarferðin verður kunngjørt seinni.
Axel, Gunnar og Josefina
Almenningurin og ráðandi í Føroyum?
Dagurin
Hippolytos, deyður umleið 235. Helst ein grikki, sum
gjørdist ein av teimum best kendu kristnu
rithøvundunum í Róm í 3. øld. Hann var tikin av
døgum við at verða slitin millum hestar, sum navn
hansara sipar til.
Rasmus Rasmussen (á Háskúlanum) føddur 1871.
C
M
Y
K
11
10