fríggjadagur 13. august 2004síða 5

8 Nr. 152 - 13. august 2004 Nr. 152 - 13. august 2004 9 Stjórin á El-Service á Skála, John Eli Olsen, fegnast um, at flúgv- ingin hjá Atlantsflogi í Noregi kann fara at útvega teimum nýggjar møguleikar, eitt nú innan olju- vinnuna. - Eg vóni, at hesin møguleikin verður eitt jarnbrot hjá føroysku handverkaravinnuni at fáa fótafesti í eitt nú Noregi, sigur hann HANDVERKARA- VINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Fyritøkan, El-Service á Skála, hevur seinastu árini havt sáttmála við skipa- smiðjuna, Kartensens Værft í Skagen, um seks nýbygningar, sum skipa- smiðjan hevur bygt. El- Service hevur staðið fyri tí elektriska partinum, sum eitt nú er høvuðstalvur, undirtalvur, startskáp og alarmskipanir. Einir 25 mans hava verið knýttir at hesum arbeiði seinastu árini, bæði í Danmark og í Føroyum, her útbúnaðurin er framleiddur. El-Service roynir at sleppa sær fram at í oljuvinnuni Steðgur í Herfyri var El-Service, sum annars hevur samstarvað við donsku skipasmiðjuna síðan 1991, við til at levera útbúnaðin til seinasta ný- bygningin í hesi røðini. John Eli Olsen, stjóri á El-Service, sigur, at nú verður ein steðgur í hesum arbeiði fram til komandi ár, tá ið ein nýbygningur skal byggjast aftrat. – Í løtuni byggir skipa- smiðjan ein lítlan nýbygn- ing, men tað loysir seg ikki fíggjarliga hjá okkum at verða við í hesum projekt- inum, nú frádrátturin hjá handverkarunum er so lítil. Til tess er hetta arbeiði ikki nóg umfatandi. Hinvegin hevur tað loyst seg fíggjar- liga at verið við til at bygt hini seks skipini, sigur hann. Stjórin vísir á, at talan er ikki um, at El-Service hev- ur mist nakað í Danmark, men hetta er ein sáttmáli, ið fyritøkan hevur havt, sum nú er gjøgnumførdur. Færri fólk Í løtuni eru eini 40 fólk í starvi hjá fyritøkuni á Skála, men tá ið mest var at gera, var manningartalið onkuntíð omanfyri 50. – Vit hava havt fleiri mans í arbeiði, sum burtur av vórðu settir í starv til at taka sær av sáttmálanum við donsku skipasmiðjuna. Nú sáttmálin er liðugur, og virksemið á heimamarkn- aðinum er minni, verða nøkur fólk færri í starvi hjá okkum. John Eli sigur, at heima- marknaðurin hongur neyvt saman við gongdini í fiski- vinnuni, fiskiskapi, fiska- prísi og oljuprísi. – Er gongdin trekari, verða færri íløgur lagdar í skipini, og tað merkist hjá veitarunum. Stjórin sigur, at soleiðis, sum gongdin er, væntar hann kortini ikki, at talið av arbeiðsfólki fer niður um 30. – Eg vænti, at vit verða eini 35-40 fólk í starvi hjá El-Service komandi tíðina – tó alt eftir, hvussu stórt virksemið nú einaferð verð- ur. Hann vísir á, at higartil er bert ein sáttmáli gjørdur um tann eina nýbygningin aftrat, men fyritøkan ar- beiðir við ymiskum møgu- leikum. – Vit hava havt so nógv at gera, nú vit hava havt sátt- mála við Kartensens Værft, at vit hava ikki havt stundir at gera so nógv burtur úr øðrum møguleikum, eitt nú oljuvinnuni. John Eli sigur, at teir fara at brúka heystið til at kanna møguleikar innan olju- vinnu í Noregi og Dan- mark. – Vit eru væl fyri sum fyritøka við góðum fólki og drúgvum royndum, og vit lúka tey krøv, sum vinnan setir, sigur hann. El-Service er ISO 9000 góðkent, sum er ein av fyri- treytunum fyri at kunna arbeiða á altjóða marknað- inum, og aðrar týðandi góð- kenningar eru á gáttini. Lækkaður frádráttur John Eli er ógvuliga harm- ur um, at politisku mynd- ugleikarnir í Føroyum hava lækkað frádráttin til hand- verkarar uttanlands so nógv seinastu árini. – Lækkingin úr 600 krónum, niður í 300 og síð- an niður í 100 krónur um dagin er komin ógvuliga illa við hjá okkum, sum hava handverkarar uttan- lands. Hetta hevur gjørt okkara vinnu uttanlands verri kappingarføra. Hann sigur, at tá ið hand- verkarar fingu ein hampi- ligan frádrátt, kundu teir rinda fyri ferðina og uppi- haldið sjálvir. – Men nú frádrátturin er 100 krónur um samdøgnið, røkkur hetta ikki til nakað. Teir skulu gjalda skatt av hesi upphædd, og tað merk- ir, at frádrátturin røkkur ikki til ein døgurða á einum sjómansheimi. John Eli sigur, at tað var núverandi landsstýrið við Javnaðarflokkinum og Sambandsflokkinum, sum í sínari tíð kom við frádrátt- inum í kreppuárunum, tá ið lítið og einki handverks- arbeiði var í Føroyum. – Nú sita teir aftur við valdið, og vit vóna, at henda samgongan fer at taka málið uppaftur. Stjórin sigur, at hann hevur fleiri ferðir vent sær til politisku myndugleik- arnar og víst á, at landsstýr- ið – við at lækka frádráttin – missir nógv meira fyri minni, men líkt er ikki til, at hetta hevur rinið við teir. Fyribilsloysnir Hann sigur, at tað í fyrsta lagi var Karsten Hansen sum landsstýrismaður, ið legði upp til at minka frá- dráttin niður í lítið og lætt, soleiðis at hesin lítlan og ongan mun ger í dag. – Tað tekur tíð – ja, helst fleiri ár – at fáa fótafestið uttanlands, og tí er neyðugt, at slíkir frádráttir eru lang- siktaðir og ikki bert fyri- bilsloysnir, tá ið kreppa er í vinnuni í Føroyum. Tað nyttar so lítið, um vit bara koma og fara, tí tá verða vit ikki roknaðir fyri at vera serliga seriøsir á marknað- inum. John Eli sigur, at úrslitið av lækkingunum í frádrátt- inum hevur ført til, at fleiri handverkarar góvust, með- an aðrir hava flutt adress- una uttanlands. – Tá ið flestu handverkar- ar vóru uttanlands, ar- beiddu hesir fyri meira enn 200 miljónir krónur, sum vórðu skattaðar í Føroyum, samstundis sum landskass- in rindaði 15 miljónir í frá- drátti. Stjóri á El-Service hevur roknað seg fram til, at landskassin tjenti 27 miljónir krónur uppá tær 15 miljónirnar, sum frádrátt- urin var, tá ið hann var mestur. – Landsstýrið, sum skerdi frádráttin, legði dent á, at vinnan skal standa á egnum beinum, men tað er ikki ókent, at tú fyrst hevur eina útreiðslu, áðrenn tú kanst fáa eina inntøku. ES-stuðul John Eli vísir á, at tá ið vit føroyingar hava funnið ein marknað uttanlands, er eis- ini neyðugt at seta upp, hvørjar forðingarnar eru. Hann vísir á, at kostnað- arstøðið í Føroyum kann vera ein forðing og ferða- kostnaðurin ein annar. Har- aftrat kemur, at okkara kappingarneytar ofta hava frádráttir og ymiskar aðrar skipanir, sum geva teimum fyrimunir fram um okkum. ES-stuðul og ymiskar mill- umlandaavtalur innan ES kunnu eisini gera okkum verri kappingarførar. – Taka vit skattaviður- skiftini innan frálandavinn- una, hava útlendskar fyri- tøkur ein fyrimun á før- oyskum øki, sigur John Eli. Hann vísir á, at skal El- Service eitt nú fáa skip hendanvegin, skal fyritøkan helst verða skrásett sum skipasmiðja fyri at verða kappingarfør. – Men tá ið verandi skipasmiðjur í landinum ikki megna at fáa uppgávur til landið, noyðast vit uttan- lands, har uppgávurnar eru, sigur hann. Jarnbrot Stjórin á El-Service fegnast um, at flúgvin hjá Atlants- flogi í Noregi kann fara at útvega teimum nýggjar møguleikar, eitt nú innan oljuvinnuna í Noregi. – Eg vóni, at hesin møgu- leikin fer at verða eitt jarn- brot hjá føroysku handverk- aravinnuni at fáa fótafesti í eitt nú Noregi, sigur John Eli Olsen at enda. – Tað tekur tíð – ja, helst fleiri ár – at fáa fótafestið uttanlands, og tí er neyðugt, at frádráttir, sum tað almenna veitir, eru langsiktaðir og ikki bert fyribilsloysnir, tá ið kreppa er í vinnuni í Føroyum. Tað nyttar so lítið, um vit bara koma og fara, tí tá verða vit ikki roknaðir fyri at vera serliga seriøsir á marknaðinum, sigur stjórin á El-Service, John Eli Olsen, sum harmast um, at politisku myndugleikarnir hava minkað frádráttin hjá handverkarum uttanlands úr 600 krónum og heilt niður í 100 krónur um samdøgnið - Vit hava havt fleiri mans í arbeiði, sum burtur av vórðu settir í starv til at taka sær av sáttmálanum við donsku skipasmiðjuna. Nú sáttmálin er liðugur, og virksemið á heimamarknaðinum er minni, verða nøkur fólk færri í starvi hjá okkum, sigur John Eli Olsen - Vit hava havt so nógv at gera, nú vit hava havt sáttmála við Kartensens Værft, at vit hava ikki havt stundir at gera so nógv burtur úr øðrum møguleikum, eitt nú oljuvinnuni. Men vit fara at brúka heystið til at kanna møguleikar innan oljuvinnu í Noregi og Danmark, sigur stjórin á El-Service El-Service hevur staðið fyri tí elektriska partinum í sáttmálanum við Karstensens Værft í Skagen. Hesin parturin fevnir eitt nú um høvuðstalvur, undirtalvur, startskáp og alarmskipanir – Landsstýrið, sum skerdi frádráttin, legði dent á, at vinnan skal standa á egnum beinum, men tað er ikki ókent, at tú fyrst hevur eina útreiðslu, áðrenn tú kanst fáa eina inntøku, heldur John Eli Olsen sum harmast um politisku avgerðina C M Y K 9 8