mánadagur 21. desember 2015síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 21. desember 2015 · Nr. 147 Góður laksa­ prísur í løtuni – útboði er ikki so stórt Laksaprísurin er høgur, men útboðið er heldur ikki so stórt Árni Gregersen Prísirnir á aldum laksi eru høgir í løtuni. Yvir 52 norksar kró­n­ur fæst fyri ald­ an laks á al­heims­ mark­naðinum í løt­ uni. Hetta er eitt tað hægsta prísurin hev­ ur verið, men fyri før­oysku alararnar, sum selja í norskum krónum er tað ein bági, at kursurin á norsku krónuni er so veikur í løtuni. Orsøkin til góða prís­in er millum ann­ að, at alivinna kring heimin er illa rakt av lúsaplágu eins og í Føroyum. Tað ger, at útboðið av aldu laksi er eitt sindur minni enn vanligt. Bakkafrost er størsti føroyski út­ flyt­arin av laksi. Nú er virkið farið at gera royktan laks til heimamarknaðin go til sølu uttan­ lands. Laksurin verð­ur fluttur til Týsk­lands, har hann verð­ur royktur og síð­ ani seldur aft­ur á før­ oyska mark­naði­num. – Vit royna at fram­leiða produkt, sum eisini eru egnað at selja á føroyska marknaðnum, sigur Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost. POLITIKKUR SÆR BJART ÚT FYRI AT LOYSA LÚSAPLÁGUNA Avlúsingin við nýggja framkomna brunnskipinum, Hans á Bakka, hevur skapt bjartskygni í vinnuni Árni Gregersen Brunnskipið Hans á Bakka hevur nú av álvara roynt at avlúsa laks í feskum vatni. Og royundirnar hava av álvara skapt bjartskygni. – Seinastu ferðirnar vit hava avlúsa hevur tað víst seg, at lúsin 100 prosent fer av laksinum, tá ið laksurin er í feskvatni umborð á Hans á Bakka, sigur ein bæði fegin og bjartskygdur Regin á Bakka, stjóri á Bakkafrost. Hans á Bakka var bygdur við tí fyri eyga, at tað eisini skuldi bera til at brúka skip­ið til at fáa tamarhald á laksa­ lúsini Royndir høvdu víst, at verður laksurin koyrdur eitt stutt skifti í fekst vatn í staðin fyri sjógv, so sleppur lúsin laksinum. – Og hetta vísir seg at halda. Vit hava avlúsað á Gøtu­vík og í løtuni avlúsað vit aðrastaðni og tað sær út til, at vit sleppa 100 prosent av við lúsina, sigur Regin á Bakka. Lúsaplágan stór og dýr Lúsaplágan hevur seinnu árini verið stór og vaks­andi. Meir og meira av heili­vági hevur veirð brúkt at halda henni niðri, men hetta er bæði dýrt og arbeiðs­krevj­ andi. Harumframt vísir tað seg, at lús hevur betri og betri mót­støðuføri móti teimum kemikalium, sum verða brúkt til avlúsing. Síðani eru aðrar royndir gjørdar, millum annað við at lata rognkelsi eta lúsina av laksinum, men hóast hetta gevur góð úrslit, so eydnast tað ikki at reinsa fiskin 100 prosent fyri lús. Hans á Bakka kom fyrr í ár. Hann á Bakka er eitt sera framkomið brunnskip, sum eisini skuldi brúkast til at avlúsa við. Tað vísti seg ikki at rigga so væl í fyrstu siftu. Laksurin verður koyrdur gjøgnum eina pumpuskipan og tað vísti seg, at ov nógvir fiskar fingu snuddir. Síðani er skipanin broytt munandi og tað hevur gjørt, at nú slepst undan at fiskurin verður skalaðuir, sam­stundis sum lúsin fer av. – Hetta er eitt frambrot, sum gevur okkum ómetaliga góðar vónir fyri, at lúsa­ trupul­leikin av álvara kann loysast, sigur Regin á Bakka. Higartil hava teir arbeitt við bæði smærri laksi og nú við stórum. Laksurin á Gøtuvík vigaði á leið eitt kilo, so tað tók eitt sindur av tíð, men nú koyra teir fisk gjøgnum skipanina, sum vigar fýra kilo. Lýsnar verða samlaðar í ein tanga og beindar burtur á IRF. Um allan heim Lúsaplágan hevur veirð vaksandi seinnu árini í Føroyum, men eisini kring heimin hevur hetta verið størsti trupulleikin í alingini. Í Noreg verður sagt, at tá ið nógv lús er á fiskinum og lúsin vísir seg at vísa stórt mótstøðuføri móti heili­ vágnum, tá er neyðugt at minka munandi um tætt­ leikan í alingini. Landingarmiðstøðin á Toftum gevst, men Bakkafrost hevur keypt tað sum hoyrir til støðina á Toftum Bakkafrost keypt Landingarmiðstøðina Árni Gregersen Sjálvt um Landingarmið­ støðin á Toftum letur aftur, so verður kortini arbeiðið í bygningunum á Toftagjógv. Bakkafrost hevur keypt bygningarnar at brúka til landstøð til aling­ina í sunn­ ara parti av Sunda­lagnum umframt til goymslu­hølir. – Teir boðaðu frá, at teir fóru at gevast við virk­ seminum og vit fingu møgu­ leika at keypa bygn­ingin, sig­ur Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost. Ætlanin er at brúka Land­ ingarmiðstøðina til land­ ing­ar­støð í sambandi við aling­ina í sunnara parti av Sunda­lagnum. – Har er vælegnað, tí har er góður bátahylur, har alibátarnir liggja væl, leggur hann afturat. Høllin, sum Bakkafrost hevur keypt, er á leið 2000 fermetrar. – Tað er soleiðis, at aling­ in krevur nógv plás til alla ta útgerð, sum verður brúkt. Og tað er neyðugt at sleppa at arbeiða undir taki, so hetta passar fínt til okkara virksemi, sigur Regin Jacobsen. Landingarmiðstøðin Landingarmiðstøðin boðaði í seinastu viku kundunum frá, at nú verður givist við virk­ seminum. Landingarmiðstøðin hev­ur staðið fyri landinum og pakking av fiski fyri út­ flytarar hesi seianstu árini, men raksturin hevur verið ov tungur. Tí avgjørdur eigararnir at gevast við virkseminum. Hans á Bakka verður brúktur til at avlúsa við Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost, sigur at teir hava keypt landinsmiðstøðina til landstøð og til goymslu Landingarmiðstøðin á Toftum er givin við virkseminum