mánadagur 21. desember 2015síða 6

Mánadagur 21. desember 2015 · Nr. 147 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 POLITIKKUR So skjótt vit fara inn í nýggja árið, so fer gjaldið til Samhaldsfasta upp úr 1,75 prosenti av lønini til 2,25 prosent GJALDIÐ INN Í SAMHALDS­ FASTA HÆKKAR EITT HÁLVT PROSENT Árni Gregersen Tað verður ein ordans inn­ spræ­ning í Samhalds­fasta, tá ið gjaldið inn í grunnin fer at hækka úr 1,75 prosenti av lønini hjá arbeiðstakarum og uppí 2,25. Somu hækking verður eisini gjørd av tí, sum arbeiðsgevararnir gjalda inn. Hækkingin í inngjald­in­ um til 2,25% fyri løntakara og arbeiðsgevara merkir, at samlaðu inngjøldini í grunn­ in væntandi hækka umleið 85 milljónum krónum til 380- 390 milljónir krónur í 2016. Grunnurin rindar í løt­uni umleið 90 prosent av inn­ gjøldunum út til fólka­pen­ sjónistar í útgjøldum. Hetta merkir tí, at út­gjøld­ ini úr grunninum kunnu hækka 75-80 milljónir krón­ ur til umleið 370 milljónir krónur. Grunnurin rindar í løtuni útgjøld til umleið 7.000 fólka­ pensjónistar. Hetta svarar tí til, at mán­aðar­útgjaldið hækk­ar um­leið 800 kr. fyri hvønn fólka­pensjónist. Fíggjar­ mála­ráðið sigur seg hava fing­ið váttað frá fyrisitingini hjá stýrinum, at metingarnar hjá Fíggjarmálaráðnum eru eftirfarandi. Pensjónsgjaldið parkerað Broytingin í lógini hevur við sær, at løntakarar skulu gjalda eitt hálvt prosent meira av lønini inn í Sam­ halds­fasta. Fyri ikki at leggja eina eyka byrðu á løntakararnar í 2016 verður gjaldið, sum løn­takarar annars gjalda til egna pensjón ikki hækkað við einum prosenti komandi ár, sum annars var planurin í sambandi við, at vit øll skulu gjalda inn til egna pensjón. Øll, sum eru fylt 67 ár, hava havt fastan bú­stað og verið skrásett í fólka­yvir­ litinum í Før­oyum í minst trý ár, með­an tey vóru millum 15 og 67 ár, hava rætt til arbeiðs­ marknaðareftirløn. Hesi hava rætt til 1/40 av fullari arbeiðs­marknaðar­ eftir­løn fyri hvørt ár, tey hava verið búsett og skrásett í Føroyum, meðan tey vóru millum 15 og 67 ár. Tó í mesta lagi í 40 ár. Andstøðan í Løgtinginum finst hvassliga at hesum tí broyt­ingum, tí hetta verð­ ur gjørt áðrenn tað álv­ara verður farið undir at gera eina nýggja endaliga pen­ sjónsskipan. Tey finnast eisini at, at hetta verður gjørt sam­stund­ is, sum grund­upp­hædddin í fólkapensjónini lækkar. Í álitinum til málið sigur andstøðan, at hetta fyrst og fremst verður gjørt fyri at flyta nakrar útreiðslur av fíggjarlógini og í Sam­halds­ fast. Lækkingin í grundupp­ hædd­ini í fólkapensjóni fer at spara landinum fyri 42 milljónir krónur. Arbeitt uttanlands Ein annar trupulleiki er, at tey fólk, sum ikki hava búð øll 40 árini sum krevjast í Føroyum fáa eitt lægri gjald úr Samhaldsfasta, sam­ stundis sum tey missa part­ar av grundupphæddini í fólka­ pensjóni. Útgjaldið úr Samhalds­ fasta 1/40 fyri hvørt ár minni fólk hava búð í Føroyum ímillum tey hava verið 15 og 67 ár. Í seianstu løtu verður nú arbeitt við at fáa eina loysn á hesum trupulleikanum. Eini átta mál bíða eftir 2.viðgerð, men alt bendir á, at tingið verður liðugt við sítt arbeiðið undan jólum Tingið fer heim at halda jól Árni Gregersen Fíggjarlógin skal sam­ tykkj­ast í ár, so um illa vil til, so ber til at kalla tingið samanaftur millum jól og nýggjár, men sums tøðan sær út í dag, so fer tingið helst heim í morgin. Hetta er tó treytað av, at Løgtingið víkir frá tíðar­ freistunum, tí tveir dagar skulu vera millum hvørja við­gerð. Og tað er tað ikki tíð til. Nógvar 3.viðgerðir hava verið í dag og nevndirnar hava arbeitt hart hesar sein­ astu dagarnar, men enn er onki álit komið frá fíggj­ar­ nevndini um fíggjar­lógina fyri 2016. Sjálvt fíggjarlógarálitið er eisini knýtt at øðrum álitum í sambandi við lógaruppskot, sum ávirka fíggjarlógina. – Eg vænti, at vit kunnu halda jólafrí, men tað liggur ikki longur í mínum hondum, sigur Páll á Reynatúgvu, ting­formaður. Hann vísir til, at so nógv mál eru eftir enn har álitini ikki eru løgd fram. Tí má sjálvt Løgtingið atkvøða um, um víkjast skal frá tíðar­freis­ tunum. Uppboðssølan og fíggjarlógin Hvussu tað fer at gangast at fáa alt liðugt er eitt sindur torført at meta um. Politiskt er stór ósemja millum samgongu og and­ støðu um nógv mál. Fyrst og fremst hev­ur andstøðan gjøgnum­gang­ andi at­kvøtt og talað ímóti inntøkulógaruppskotunum, sum landstýrið hevur lagt fram, men tað tunga málið sum er eftir at loysa er mál­ ið um uppboðssølu av fiska­ tilfeingi. Har er andstøðan hart ímóti saman við so at siga øllum hoyringspartnarum, men tað er eisini nakað av ósemju í samgonguni um sama mál. Kristin Michelsen, Javn­ aðar­flokkurin, segði í ting­ inum í síðstu viku, at hann helt, at landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, átti at taka upp­boð­s­ søluna úr uppskot­inum, sum tingið hevur havt 1.viðgerð av. Hvussu fast Kristin Michelsen fer at standa uppá sítt krav er ilt at vita, men kemur uppboðssølan ikki ígjøgnum nú, so er tað klárt eitt afturstig fyri sam­ gonguna. Hørð mótstøða Uppskotið sum inniheldur ætlan um at selja makrel, svartkjaft, norðhavssild og 3000 tons av botnfiski í Barents­havinum á uppboðs­ sølu, hevur fingið ógvusliga mót­støðu frá vinnuni. So at siga øll sum eru hoyrd eru ímóti upp­skot­in­ um og sjálvt Føroya Ar­beiðs­ gevarafelag hevur verið úti og sagt,a t hetta fer at skaða vinnuna álvarsliga. Flestu viðmerkingarnar ganga uppá, at uppboðssølan fer at skapa ótryggleika og at tað fer at enda við, at út­ lendingar fara við fiska­til­ feing­inum. So politiska skipanin hevur álvarsligar spurn­ing­ ar at taka støðu til í hesum máli. Tað verður dýrari at gjalda inn í Samhaldsfasta, men næsta ár hækkar pensjónsgjaldið so ikki Páll á Reynatúgvu, tingformaður, væntar at hann kann senda tingið heim í jólafrí í morgin ella mikudagin Kristin Michelsen, Javnaðarflokkurin, heitti á Høgna Hoydal um at taka uppboðssøluna úr uppskotinum