týsdagur 5. januar 2016síða 14

Mikudagur 6. januar 2016 · Nr. 2 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen »Eitt av teimum stuttligu - fýra av teimum grovu…« Soleiðis sigur kostráðgevin á År­ hus Universitetssjúkrahúsi, Anne Wilhjelm Ravn. Netsíðan - www.netdoktor.dk - hevur skift orð við hana um, hvønn týdning kostur hevur fyri húðina. Húðin er eins og nýru og tarmar ein likamslutur, sum útskilir ótørv ella avfallsevni. Men, hetta er eisini ein gongd, sum vit sjálvi kunnu ávirka við kosti. Eitt – og so fýra Anne Wilhjelm Ravn mælir ikki til, at vit skulu halda okkum til harð­ar kurir. Í staðin vísir hon á, at okkara húð eins og restin av kropp­inum er ógvuliga tengd at skift­andi heilsugóðum kosti, eitt nú frukt, grønmeti, grovbreyði, fiski og nøtum. – Heilsugóður og skiftandi kost­ ur er týdningarmikil, og fyri mítt egna viðkomandi skal pláss eisini vera til nakað av tí, vit gjarna vilja eta. Mítt motto er tí: »Eitt av teim­um stuttligu – fýra av teimum grovu…«, sigur hon. Anne Wilhjelm Ravn vísir á al­ mennu kostráðini – »et soltið, et grovbreyð, et frukt og nógv grøn­meti«, og hon leggur aftrat – »drekk vatn«. – Eg plagi at rópa vatn fyri »flutn­ingsgøgnina« hjá kroppinum. Tað merkir, at vit sjálvi kunnu gera nakað við at hjálpa ótørvinum – av­falls­evnunum – ávegis úr kropp­in­um. Húðin sum slatrivætti Í gerandisdegnum hugsa ivaleyst tey fæstu um húðina sum likams­lut, ið útskilir ótørv. Í staðin er meira fokus á, hvussu húðin sær út. Hetta er eisini náttúr­ ligt, tí vit síggja húðina hvørja ferð, vit hyggja í spegilin – og tá vit síggja onnur menniskju. Kostráðgevin vísir á, at tá vit síggja onnur menniskju, síggja vit eitt nú á húðini, hvussu gomul tey eru og í fleiri førum eisini, hvussu fólk hava tað. Vit kenna útsøgnina: »Hon sá gott út…« – ella »hann var gráur í høvdinum...« Hvussu hongur hetta so saman við kostinum? – Tá vit fáa álvarsliga sjúk fólk inn á deildina, sum eru øskugrá í húðini, síggja vit, at tað gráa í húð­ ini kann betrast yvir nakrar mán­ aðir. Tá hesi gerast betri fyri og hava fingið matarlyst og orkuna aftur, fáa tey eisini ein annan húðar­lit. Góð føðsla viðvirkar til, at húð­in fær ein møguleika at væla um skaðar og endurbyggja seg, sigur Anne Wilhjelm Ravn. Hon sigur, at vánaligur kostur yvir longri tíð kann vísa seg í grov­ poknutari, slakari og troyttari húð. Serliga húðin hjá kvinnu, sum er fín­ari enn húðin hjá monnum, er meira nærtikin. At eldast við yndi Sum likamslutur er húðin før fyri at viðlíkahalda seg sjálva gjøgnum ein mansaldur, men hvussu ber tað so til, at nøkur fólk skjótari síggja eldri út? – Treytað av arvaeginleikum, har nøkur eru hepnari enn onnur, er evnini hjá húðini at endurbyggja seg ymisk. Hvussu góð hesi evni eru at endurbyggja eitt nú skaddar kyknur, hongur eisini saman við føðslustøðuni og góðum blóðrensli. Eins og allar aðrar kyknur, fáa kyknurnar í húðini eisini sína ilt og síni føðsluevni gjøgnum blóðið. Húð og royking Anne Wilhjelm Ravn vísir á, at sum tíðin gongur, og árini leggj­ast til, verður tað truplari hjá húð­kykn­ unum at umvæla og endurskapa seg. Tá vit roykja, økir roykingin eisini um skaðar í blóðæðrunum. – Elastisku fiprurnar og stuðuls­ fiprurnar í húðini, kollagen og elast­in, sum geva húðini sína styrki og smidleika, oyðileggjast skjótari, tá tú roykir, og hetta gevur rukkuta, troytta og leysa húð. Kostráðgevin leggur aftrat, at sól, dálking og vantandi svøvnur hava eisini sína ávirkan á húðina. Tó er ymiskt, hvussu stór ávirkanin er á einstaka persónin. Kelda: www.netdoktor.dk – Tá vit síggja onnur menniskju, síggja vit eitt nú á húðini, hvussu gomul tey eru og í fleiri førum eisini, hvussu fólk hava tað, sigur kostráðgevin, Anne Wilhjelm Ravn Eitt av teimum stuttligu – fýra av teimum grovu HEILSA Nøkur góð kostráð Ráðini eru at eta fjølbroyttan kost, tó ikki ov nógv, og at vera likamliga aktivur. At eta fruktir, nógv grønmeti, fisk og grovt breyð er gott. Tá tú etur kjøt og kjøtviðskera er umráðandi at velja soltið kjøt. Tú eigur eisini at velja soltnar mjólkavørur og eta minni av mettaðum feitti. Mælt verður til at eta mat við minni salti, minni sukuri - og at drekka vatn. - Eitt gott bótarevni er lycopen, ið er reyða litevni, sum eitt nú er í tomatum, reyðari greypfrukt og papaja-frukt, sigur kostráðgevin, Anne Wilhjelm Ravn. Kelda: www.netdoktor.dk – Sum tíðin gongur, og árini leggjast til, verður tað truplari hjá húðkyknunum at umvæla og endurskapa seg, sigur kostráðgevin, Anne Wilhjelm Ravn