hósdagur 7. januar 2016síða 18

FRÍGGJADAGUR 8. JANUAR 2016 SOSIALURIN 3 18 TEMA Atkomuviðurskifti ...hjá teimum, sum bera brek EYÐMÝKJANDI BARBARA HOLM »Kom bara, onkur hjálpir tær«. Hetta er ein setningur, sum Heini Festir­ stein mangan hevur hoyrt. Og orð, sum tey flestu ivaleyst halda vera jalig og innbjóðandi. Men fyri Heina er tað ein niðrandi, eyðmýkjandi stað­ festing. Ein útsøgn, sum prógvar, at fyri mong er torført at skilja støðuna hjá teimum, sum sita í koyristóli. »Onkur? Tað skal ikki bara vera onkur«, plagar Heini at svara. – Tað kennist sum frælsið verður tikið frá tær. Sum at tú ikki kanst luttaka á jøvnum føti við onnur. Tað kennist sum at vera fongslaður, tá ið tú noyðist at biðja onnur um hjálp til tey mest grundleggjandi tingini, sigur Heini Festirstein. Hóast tankin er góður, so eru roynd­irnar minni góðar. – Fyri mongum árum síðani misti ein maður meg oman ígjøgnum allar trappurnar í Club20, og tað var eisini bara tí, at viðkomandi vildi hjálpa, sigur Heini. Hóast tað kennist væl at hjálpa, so kennist tað minni væl at altíð sita hinumegin borðið. At hvønn dag vera tann, sum má síggja bygningar, upplivingar, samfelagið, ja heimin við øðrum eygum. Har heimurin verður gjørdur upp í trapputrinum og stødd av hurðaopningum. Støðan er batna og tilvitanin vaksin. Men enn er langt frá komið á mál. Ónøktandi høvuðsgøta Tá ið Heini Festirstein skal seta orð á sínar royndir og hugsanir um at­ komu­viðurskifti hjá teimum, sum sita í koyristóli, so rennur honum til hugs viðurskiftini á gongugøtuni í Havn. Og vit byrja við Auto. – Hyggja vit eftir bygningunum yvir­av Auto, so sæst, at nýggi, stási­ ligi bygningurin hjá Suðuroyar Spari­kassa ikki letur upp fyri, at fólk í koyri­stóli sleppa inn í bankan. Tað er ótrú­ligt, at ein nýggjur bygningur ikki hevur hesi viðurskiftini í lagi, sigur Heini Festirstein. Og beint undir liðini á spari­kass­ anum liggur ein handil, sum hevur lyft gongubreytina upp til dyrnar, so at fólk við koyristóli og barnavognar sleppa inn púra ómakaleyst. – Tað er slík nýhugsan, sum eg elski at síggja. Kanska tað ikki lúkar altjóða krøv, men tað nýtist tað í veru­leikanum heldur ikki. Fyri okk­ um í koyristóli snýr tað seg bert um trappur ella ikki, sigur Heini Festir­ stein. Kaga vit longur oman eftir gongu­ breytini síggja vit, at bæði Smyrji­ breyðs­búðin og Tutl hava eitt einstakt trin, sum fyri tey í koyristóli ger allan munin. – Eg sleppi væl inn hesi støðini, tí aloftast er onkur, sum kann hjálpa eitt sindur ella eg megni tað sjálvur. Men tað er sjálvandi keðiligt, at tað ikki verður hugsað um slíkt, sigur Heini Festirstein. Sleppur ongantíð í biograf Um Heini Festirstein skal seta orð á eitt hvørt, sum hann saknar í ger­ andis­degnum orsaka av vantandi at­komuviðurskiftum, so er tað bio­ graf­urin í Havn. Í Havnar Bio eru tveir salir, og í tí størra av teimum eru nógvar trappur, sum leiða upp til hvíta skíggjan. Og tað viðførir, at skal Heini í biograf, so noyðist hann at velja filmar í lítla salinum. – Og eisini tá er tað ein trupul­leiki, tí tað eru tvey trin frá inngongdini oman í økið, har atgongumerki kunnu keypast. So eg má altíð hava onkran at gera tað fyri meg, greiður Heini frá. Tað merkir, at tá ið vinfólk biðja Heina koma í biograf, so mugu tey bíða inntil onkur filmur verður sýndur í lítla salinum. – Tað bilar sum so einki, men tá tú kennir tað sum, at tað ikki er pláss fyri tær, so velur tú eisini upplivingina frá, sigur Heini. Er blivið betur Saman við VisitTórshavn hevur Heini vitjað runt á matstovum og gistingar­ húsum í Havnini, og hann hevur givið sítt boð uppá hvat skal gerast og hvussu. Og áhugin fyri hansara hugs­an er mangan stór. – Eg upplivi meir og meir, at fyri­ tøkur ringja til mín fyri at fáa mína hugsan um teirra atkomumøguleikar. Tað vil eg sjálvsagt fegin geva mítt íkast til, sigur Heini. Hann heldur, at seinnu árini hava prógvað, at kunning kann flyta fjøll. – Tað er blivið munandi betur seinnu árini. Tað vísur seg, at mat­ stov­ur, handlar og onnur hugsa meira og meira um okkara støðu, sigur Heini. Hóast vit enn ikki eru komin á mál, so eru batar at hóma kring Havn­ ina í øllum førum. – Vit síggja eisini, at nýggir íbúðarbygningar taka avbjóðingarnar hjá fólki í koyristóli í álvara. Eg búgvi undir Kongavarða, og har eru allir bygningarnir gjørdir handi­kapp­ vinar­ligir, sigur Heini Festirstein. Hansara vón er, at tað fram­hald­ andi verður varpað ljós á týdningin av einum trapputrini her og einari smalari hurð har. Tí fyri tey uttan slíkt brek hevur tað ongan týdning, men fyri tey á tveimum hjólum er tað mun­urin millum luttøku og útihýsan. – At hitta eitt trapputrin ella eina smala hurð er nakað, sum tey fæstu geva sær far um. Men fyri meg merkir tað munin millum at luttaka og ikki á á jøvnum føti við onnur, sigur 46 ára gamli havnar­ maðurin Heini Festirstein, sum seinastu 27 árini hevur sitið í koyri­ stóli. Vikuskiftis Sosialurin hevur biðið Heina mett um støðuna, tá ið umræður at­komu­viðurskifti hjá teimum, sum sita í koyristóli Heini Festirstein Eg upplivi meir og meir, at fyritøkur ringja til mín fyri at fáa mína hugsan um teirra atkomu­ møgu­leikar. Tað vil eg sjálvsagt fegin geva mítt íkast til« Heini Festirstein Gongugøtan í Havn – Eg sleppi væl inn hesi støðini, tí aloftast er onkur, sum kann hjálpa eitt sindur ella eg megni tað sjálvur. Men tað er sjálvandi keðiligt, at tað ikki verður hugsað um slíkt, sigur Heini Festirstein MYND: ÁLVUR HARALDSEN