mánadagur 15. februar 2016síða 4

Mánadagur 15. februar 2016 · Nr. 19 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 BRÓSTKRABBI Barbara Holm Hvør kennir ikki ræðusøg­ urnar um, at í Føroyum er eingin mammografi skann­ ing. Fært tú krabba, so verður tú sleptur uppá fjall. Finnur tú eina kúlu, ja so er best at fara av landinum. Ræðusøgurnar eru tær fyrstu, sum Susan Joensen trívur í, tá hon skal greiða frá sínari søgu um kúluna, sum vísti seg at vera krabbamein. Tann 12. januar skrivaði Súsan sína søgu á Facebook bólkinum »mammografi í Føroyum«. Í skrivandi stund hava 697 fólk givið boðunum tummilin upp. Ikki tí, at óndsinnaða kúlan hevur uppi­borið ein tummil – nei tí, at Súsan staðfestur, at við­ gerðin er góð í Føroyum. – Eg valdi at siga mína søgu á netinum, tí eg haldi tað vera so synd, at kvinnur í Føroyum halda her eingin viðgerð er í landinum. Eg kann siga fyri meg, at eg fekk fyrimyndarliga góða viðferð og viðger, sigur Súsan Joen­ sen. Tað byrjaði alt eina nátt­ ina, tá ið Súsan helt seg hava eina leiku í hondini. Pinocciokúlan undir húðini Eina nátt í november vaknar Súsan Joensen um náttina, tí hon heldur seg hava fing­ ið fatur á onkrari leiku hjá sjey ára gamla soninum. Hon legið seg aftur tá hon varn­aðist, at tað bert var ein kúla í bróstinum. Ikki fyrr enn seint dagin eftir fór hon at hugsa um, hvat tað mundi vera, sum vakti hana. – Eg hugdi so aftur at bróstinum, og føldi eina kúlu á stødd við eina pinoccio kúlu (bomm, red.). Hon lá beint undir húðini og var sera sjónlig, greiðir Súsan Joen­sen frá. Tað løtuna var Súsan ikki longur í iva. Hon visti beinan vegin, at hetta neyvan boðaði frá góðum. Súsan hevur ong­ antíð óttast bróstkrabba ella givið sjúkuni stórvegis ans. Men hendan dagin fóru al­ skyns tankar ígjøgnum høvd­ið. Tankar, sum hildu hana frá at fara til læknan í fyrstu atløgu. – Eg hugsaði bara, at eg maktaði snøgt sagt ikki at fara til læknan, og kanska fáa staðfest krabbamein mitt í desember, sigur Súsan Joen­sen. Tríggjar vikur gingu fram­við, áðrenn Súsan saml­ aði sær mót til at ringja til komm­unulæknan. Súsan kenn­ir kommunulæknan sum ein sera dugnaligan lækna, sum er bersøgin og erligur, og tí visti hon, at hansara reaktión fór at geva henni eina hylling av, hvussu støðan í veruleikanum var. – Eg sá beinan vegin, at har var okkurt galið. Hann sendi meg víðari til mammo­ grafi skanning og segði, at um eg einki hevði hoyrt inn­ an eina viku, so skuldi eg ringja aftur, greiðir Súsan Joen­sen frá. ­ Mammografiin staðfesti illgrunan Tá Súsan fór út frá komm­ unulæknanum var okkurt inni í henni, sum visti. Visti, at kúlan var ein hóttan móti heilsuni. Fimm dagar seinni vóru boð eftir Súsan á Landssjúkrahúsinum. Ein mikudag í desember fór hon innar á sjúkrahúsið og varð kannað av mammo­grafi­ tólinum. Hósdagin varð hon biðin um at møta á Lands­ sjúkrahúsinum til ultra­ljóðs­ kanning, og fríggjadagin 11. desember vórðu boðini givin. Ein knútur við krabbamein, og tveir knútar við byrjandi krabba. – Røngtenlæknin segði mær tann fríggjadagin, at hann visti longu dagin fyri, at talan var um krabba. Og at ultraljóðskanningin og biop­siirnar skuldu stað­ festa hetta. Orsøkin til, at eg kortini skuldi til ultra­ ljóðskanning var, at hann og íslendski skurð­læknin vildi kenna seg tryggar í, at eg var klár at leggjast undir skurð beint eftir jól, greiðir Súsan Joensen frá. Hendan fríggjadagin fekk hon staðfest krabbamein, men hon fekk eisini boð um, at læknin í Føroyum og ís­ lendski skurðlæknin høvdu tosað saman, og høvdu lagt eina ætlan. Súsan segði við læknan, at hon væl visti, at talan var um krabba. – Hann segði, at hann sá tað á mær, at eg visti av tí. Og so tók hann stýringina og leiddi meg ígjøgnum forløbi. Eg kendi meg í veruleikanum lættaða og trygga, tá eg fór út frá læknanum hendan dag­in, greiðir Súsan Joensen frá. Eftir samrøðuna við lækn­an fór Súsan til arbeiðis. Til Íslands undir skurð Stutt eftir hendan 11. de­ semb­er, fekk Súsan eina upp­ringing. Hesaferð var tað íslendski skurðlæknin. Hann vildi vita, hvussu Súsan var fyri eftir tungu boðini. – Eg fekk fartelefon­ numm­arið hjá honum og boð um, at eg kundi ringja nær sum helst, greiðir Súsan frá. Tann 28. Desember skuldi Súsan til Íslands at leggjast undir skurð. Tað stóð henni í boðið at fáa fylgjara við, men hon takkaði nei. – Eg vildi ikki hava alla familjuna við, tí eg væntaði tað fór at vera ræðuligt. Og eg vildi heldur ikki biðja mannin koma við, og lata børn­ini vera einsamøll, sigur Súsan. Við sjúkrasystrina segði Súsan, at hon ynskti at fara einsamøll. – Eg hevði væntað, at eg skuldi hava eina góða frá­greiðing um, hví eingin skuldi við mær. Men bæði tá og allan vegin ígjøgnum var sjúkrasysturin so skiljandi. Eg kendi tað ongantíð sum, at eg skuldi passa inn í nakran kassa, greiðir Súsan frá. Hon fekk at vita, at tað var alt í fínasta lagi, og skuldi hon broytt hugsan, so var bara at boða frá. 30. desember hitti hon fyrstu ferð skurðlæknan og varð løgd undir skurð nakrar tímar seinni. Men orsaka av, at hon hevði tosað við læknan fleiri ferðir áðrenn, so kendi hon tað sum, at tey høvdu eitt gott samband, hóast hetta var fyrstu ferð, at tey vóru í sama rúmi. 1. Januar var hon aftur ávegis heim aftur á klettarnar. – So løgið tað ljóðar, so var skurðviðgerðin heilt øðr­ vísi enn tað eg væntaði. Eg var púra frísk og væl fyri tá eg vaknaði. Onga pínu ella nakað, sigur Súsan. Lend í Føroyum tann 1. januar ringdi íslendski lækn­in beint sum hon var komin til Havnar, bert fyri at tryggja, at hon var væl fyri eftir túrin. Og sjúkrasysturin – ja hon hitti Súsan til eitt lítil kontol longu dagin eftir. Vil skapa tryggleika Síðani Súsan skrivaði sína – Føroyski røngtenlæknin, íslendski skurðlæknin og føroyska sjúkrasysturin, sum vóru um meg, gjørdi tað næstan lætt at fáa krabbamein, sigur 40 ára gamla Súsan Joensen úr Havn, sum týsdagin fór undir kemoviðgerð fyri bróstkrabba KÚLAN Í BRÓSTINUM VAR KRABBAMEIN: LÆKNATOYMIÐ GJØRDI TAÐ LÆTT Framhald á síðu 5 Hetta skrivaði Súsan á Facebook bólkinum »Mammografi í Føroyum«, eftir hennara skurðviðgerð. Súsan eitur »Susanne«, men verður rópt »Súsan« Súsan Joensen fekk 11. desember í fjør staðfest bróstkrabba