týsdagur 16. februar 2016síða 14

Mikudagur 17. februar 2016 · Nr. 20 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MELDURIN Hann var sum partur av donsku sendinevndini, men skuldi vegna landsstýrið hava eina framløgu. Sendinevndin vildi hava, at hann hevði eitt skilti, har tað stóð at hann umboðaði Dan­mark, men hesum nokt­ aði landsstýrismaðurin. – Eg kann ikki hava eina framløgu har eg umboði Danmark. Tað gevur onga mein­ing. Eg umboðaði Føroy­ ar og tað var um manna­rætt­ indini í Føroyum eg skuldi tosa um. Ikki nakað í Dan­ mark, sigur hann. Í staðin fyri at hava danska skilti á, so gjørdi hann eitt skilti, har hann hevði navn og føroyska flaggið á. – Við hvørt skal man vera pragmatiskru, men í hesum føri helt eg als ikki tað gav nakra meining, sigur hann. Landsstýrismaðurin er sannførdur um, at fyri at Før­oy­ar kunnu vinna sær full­an limaskap í altjóða felags­skapum, so skal ar­beið­ ast hart og leingi. – Tað er mótbrekka og eg kenni, at eg havi fingið eina stafett, sum eg fari at senda víðari. At vinna hesi rættindi krevur treysti og góðar grund­gevingar, sigur Poul Michelsen. Ein spurningur, sum fleiri ferðir er vendur í vinn­uni er, hvat fer at enda við teimum hvílandi loyv­ unum, sum ikki verða brúkt í løtuni. Verður tað soleiðis, at tey verða aktiverað aftur, um fiskiskapurin undir Føroy­ um batnar aftur. – Í hvussu so er, so fer ongin at keypa sær fiski­ rættindi og so ikki brúka tey, so sjálvt um brúksskyldaikki verður ásett, so verða loyvini brúkt um tey verða keypt, sigur Aksel V. Johannesen. Heilsuøkið Eitt annað stórmál, sum er á breddanum, er heilsuøkið. Ein risastórur bólkur er farin til arbeiðis og hann skal lnogu hálvan mai koma við einari niðurstøðu. – Tað er neyðugt, at vit fáa hetta gjørt. Tað kann gott vera, at tað eru gjørd fleiri álit fyrr, men tey eru gjørd úr erva. Nú eru tey, sum veru­ liga arbeiða í heilsu­verk­inum tikin við. Tí vænti eg, at hetta verður lættari at fáa ígjøgn­ um, sigur løgmaður. Arbeiðsbólkurin hevur fingið stutta tíð, men ikki ov stutta. Faktisku upplýs­ ingar­nar eru lættar at koma til, tí tær standa í álitum, sum longu eru gjørd. Aksel V. Johannesen sig­ ur, at arbeiðsbólkurin skal koma við einum uppskoti, hvussu vit fáa mest burtur­úr teimum trimum sjúkra­hús­ unum, sum vit hava. Talan verð­ur við øðrum orðum ikki um at niðurleggja nakað av sjúkra­húsunum, – Ein annar spurningur, sum eisini skal viðgerast, er, hvussu vit fáa neyðugu mann­ing­ina til sjúkrahúsini í Føroyum. Tað er ein trupul­ leiki í Norðurlondum at manna sjúkrahúsini í út­ jaara­num, so hetta er nakað vit eisini mugu fyrihalda okk­um til, sigur hann. Pensjónsmálið Pensjónsmálið stendur eis­ ini ovarlaga á breddanum. Hetta tí at vit gerast fleiri og fleiri eldri og tí tamarhald má fáast á búskapinum í fram­tíðini, so hann verður hald­førur. – Eg eri fegin um tað, sum vit fingu gjørt í fíggjarlógini, so pensjonistarnir fáa tað eitt sindur lættari og at barna­familjurnar eisini hava fingið tað lættari. Vit lovaðu at ar­beiða fyri einum javnari sam­felag og tað hava vit eis­ ini gjørt, sigur løgmaður. Hann leggur stóran dent á, at tað er neyðugt at til­ passa útreiðslur og inn­tøkur í fram­tíðini. Millum annað tí lækkaði grundupphjæddin í fólkapensjónini og hækkaði úr Samhaldsfasta. – Vit vistu øll, at árgang­ urin sum fær pensjón nú, er serliga stórur. Eini 400 fólk fáa pensjón í ár, so neyðugt var at gera hetta, sigur løg­ maður. Aldurssamansetingin av fólk­inum komandi árini verð­ ur eis­ini soleiðis, at vit ger­ast upp­aftur fleiri eldri og færri fólk, sum eru yngri enn 40 ár. Longu nú og næsta ár heldur tað almenna aftur við íløgunum, so búskapurin ikki verður yvirupphitaður. – Íløgurnar hjá landinum eru 220 milljónir krónur í ár, meðan tær hjá kommun­ unum eru meira enn dupult so stórar. Tað mugu vit fáa tamar­hald á, sigur løgmaður. Í næstum verður fundur millum fíggjarmálaráðið og komm­unurnar um hesi viður­skifti og roynt verður at finna eina avtalu um ein javna­vág í íløgunum hjá land­inum og kommununum. Gongur eftir ætlan Løgmaður heldur, at fleiri upp­gávur eru eftir at loysa og at nýggjar stinga seg upp alla tíðina. Hann vísir á hvussu skila­ gott tað er at til­laga sam­ felagið eftir konjunktur­ unum. Í løtuni gongur alt við – fiskaprísirnir eru góðir, olju­prís­irnir lágir og rentan lág. – Vit vita, at hetta fer at broyt­ast, so vit mugu gera sam­felagið klárt til at taka ímóti hesum broytingum, sig­ur hann. Løgmaður sigur, at tað er av stórum týdningi, at vit megna at varðveita væl­ ferðar­sam­felagið. – Vælferðarsamfelagið hev­ur tørv á at vinnan tjen­ ar peng­ar, men vinnan hev­ur eis­ini brúk fyri einum væl­ ferðar­samfelag, sum virk­ar væl. Tí er neyðugt, at vit øll draga somu línu, tí tað gagn­ ar okkum øllum, sigur hann. Í seinastuni hevur ver­ ið orðaskifti millum fram­ leiðslu­føroyar og um­sit­ingar­ føroyar. Tað er eitt orða­skifti, sum neyvan gagna nøkrum. – Vit hava brúk fyri øllum pørtum í samfelagnum. Tí er hetta orðaskkifti so oyði­ leggj­andi, sigur løg­maður. Aksel V. Johannesen hev­ ur sum løgmaður valt, bert at umsita lógarmál. – Eg havi valt mín leiklut at vera samskipandi. Eg skipi fyri landsstýrisfundum og eg havi regluligar fundir við lands­stýrisfólkini. Mín upp­ gáva er at ansa eftir, at onki politiskt mál eksplo­der­ar uttan at vit eru til reið­ar at takla tað. Tí fylgi eg væl við, hvat hvørt einstakt lands­ stýris­fólk ger, sigur Aksel V. Johannesen. arnig@sosialurin.fo Árni Gregersen Tað hevur alstóran týdning fyri føroysku menningina, at ein breið semja fæst um, hvussu føroyska fiski­ vinnan verður skipað eftir 31. desember 2017. Poul Michelsen er for­ maður í Framsókn, sum er ein av trimum flokkum í sam­gonguni. Hann er sannførdur um, at til ber at gera eina breiða semju um fiskivinnuna. – Hetta er eitt mál, sum má loyusast. Best er at fáa eina breiða semju, tí tað hevur vinnan brúk fyri, sigur hann. Poul Michelsen er ein av teimum, sum hevur hildið fæst um, at nýskipanini av fiskivinnuni má byggja á marknaðar­treytir. – Eg vóni at arbeiðs­ bólk­urin, sum tekur sær av hesum kemujr við einum boði uppá, hvussu hetta kann gerast. Mennignarætlan fyri sjúkrahúsverkið Eitt annað stórmál, sum hend­an samgongan hevur sett sær fyri at loysa er, hvussu heilsuverkið skal virka. Ein risastór nevnd er settd, sum skal koma við boði uppá, hvussu vit skipa heilsu­verkið. – Sjálvur haldi eg, at allar serviðgerðir eiga at fara fram á Lands­sjúkra­ hús­inum, men at vit so eiga at brúka hini bæði sjúkra­ hús­ini til aðrar uppgávur. At niðurleggja hini bæði sjúkra­húsini gevur ikki serliga nógvar pengar eyka at reka landssjúkrahúsið fyri. So lat okkum brúka tey til tað, sum tey eru egn­að til, sigur hann. Hann leggur afturat, at tað er avgerandi at stað­ festa, hvørjar tænastur før­ oyska heilsuverki skal og kann geva okkum føroy­ing­ um. Spurningurin um, hvat vit megna sjálvi og hvørjar tænastur vit mugu keypa frá øðrum. Eitt annað stórmál, sum hendan samgongan eisini hevur sett sær fyri at loysa er pensjónsmálið. Fyri liviumstøðurnar í Føroyum í framtíðini er tað av­gerandi, at vit tryggja hald­føri í búskapinum. Tí held­ur landsstýrismaðurin eis­ini, at hetta er eitt mál, sum loysn má finnast á. Annika Í sambandi við, at Annika Olsen, løgtingskvinna, her­fyri boðaði frá, at hon aftur er partur av Fólka­ flokkinum, hevur Fram­ sókn og formaðurin verið nevndur fleiri ferðir. – Eg havi ikki fleiri við­ merkingar til hatta málið. AnnikaOlsen hevur gjørt ríkiliga nógva órógv í Fram­ sókn, sigur Poul Michelsen, floksformaður. arnig@sosialurin.fo Poul Michelsene, formaður í einum av teimum trimum samgonguflokkunum, heldur at tað ræður um at fáa eina breiða semju um nýggja fiskivinnuskipan Breið semja má fáast á fiskivinnuskipanini Verður ikki gjørligt at samráðast við danir um eina loysn av málinum eiga vit at avtaka lógina – Tað er givið, at avmarkingarnar og forðingarnar, sum lógin leggur fyri okkum, ikki eru í samsvari við bæði altjóða lóg og tann veruleika, sum Føroyar longu virka í Mynd: Álvur Haraldsen