hósdagur 21. januar 2016síða 28

FRÍGGJADAGUR 22. JANUAR 2016 SOSIALURIN 9 28 Tað eru slíkar løt­ur og slíkur rúsur, sum eg enn leiti eftir, greiður Andrias frá. Biðin at útgreiðna, hvat tað er hann ynskir og leitar eftir í films­list­ ini, sigur Andrias: – Eg geri film fyri at skapa okkurt, sum er størri enn eg sjálvur. Fyri meg kennast yrkingar ella løg bara sum for­leingingar av mær sjálvum. Ígjøgn­um filmslistina verða míni hugskot tulk­að og endurtulkað nógvar ferðir, saman við øðrum fólkum. Fyri meg er tað fantastiska við filmslistini: At man kann deila hugskotið við onnur folk, so man ikki bara situr inni i einum kamari; og tá ið eg hoyri onkran siga at filmslistin er í kreppu, ella at filmslistin er deyð, so gerist eg treiskur. Tí eg haldi, at serliga her í Før­oyum, hevur man møgu­leika fyri at fortelja nakrar søgur, sum ongantið eru sagdar fyrr, vera við til at skapa nakað, sum ikki er skapt fyrr. Tað kann sigast at vera abstrakta málið fyri mínum arbeiði við filmi, greiður Andrias frá. Hyggja at føroyskum filmum, tí teir eru góðir Andrias heldur, at føroyska films­ verðin er nógv broytt seinastu árini. – Vit eru spakuliga steðgað við at hyggja at filmum BARA tí, at teir eru føroyskir, og hyggja nú ístaðin tí, at teir eru góðir, sigur hann. Filmslistin í Føroyum er ung, og tað er enn rættiliga nýtt at síggja før­oyskar søgur tulkaðar til livandi myndir. Nú eru fleiri ung, sum út­ búgva seg og fáa sær royndir innan films­listina, og onkur føroyskur stutt­ filmur er eisini heiðraður uttanlanda. T.d. filmurin eftir Sakaris Stórá, ið fekk viðursløn í Berlin. Andrias sær hetta sum eitt tekin um, at føroysk films­list er við at koma uppá eitt ann­ að støði, og at vit eru í ferð við at fáa eitt ríkari filmsmál. – Í nógv harrans ár hevur tað bara verið Katrin Ottarsdóttir, sum hevur arbeitt við føroyska filmsmálinum. Tað, at vit nú hava so ymiskar films­ leik­stjórar sum Anton Petersen, Juliu í Kálvalíð og Sakaris Stórá, ger beina­ vegin filmsmálið nógv ríkari – óansæð um tey gera abstraktar lista­filmar ella skemtifilmar, greiður Andrias frá. Føroysk filmslist flytir frá stuttfilmum til spælifilm Andrias heldur, at tað blómandi films­umhvørvið vit hava í Føroyum nú, er úrslit av tí arbeiði, sum nakrar fáar eldsálir hava gjørt í nógv harrans ár. Við Klippfisk kom eitt savnistað, sum gav møguleika fyri at arbeiða við filmi, og millum annað tað hevur gjørt, at felagið fyri føroysk filmsfólk seinni varð stovnað. Eftir at peningur var settur av á fíggjarlógini, er films­ listin í Føroyum, eftir Andriasa tykki, eksploderað; og nú játtanin til films­ list verður økt í ár, so væntar Andrias stórar broytingar. – Vit nærkast einum punkti, tá ið vit í Føroyum fara at flyta okkum frá næstan bara stuttfilmum, til eis­ ini at kunna gera spælifilmar. Og eg eri spentur at vita hvør, eftir Katrin Ottarsdóttir, fer at gera fyrsta før­ oyska spælifilmin. Eg vænti ikki, at tað verður eg. Tá ið eg var yngri, vildi eg vera ungur, tá ið eg debuteraði, men spaku­liga havi eg funnið útav, at tað at gera spælifilm tíðliga og at gera ein góðan spælifilm, er ikki tað sama. Og tá hevði tað verið synd, um eg hopp­aði út í eina verkætlan, hvørs enda­mál bara var at vera long. Beint nú vil eg heldur brúka tíðina uppá at gera skúlan lidnan, gerast betur, fáa fleir royndir og fáa fleiri kon­taktir. Hetta er mítt handverk, og beint nú má eg arbeiða við mínum stutt­ filmum, greiður Andrias frá. Tað absurda í dagligdegnum og smáklaustro­fobisk rúm Andrias manglar ongantíð hugskot, og hann sigur seg heinta síni hugskot úr tí absurda í dagligdegnum. Film­ar­ nir hjá Andriasi snúgva seg ofta um intimar trupuleikar, sum gerast verri av góðum intentiónum; og ofta eru upp­tøkurnar gjørdar í smá­klaustro­ fob­iskum rúmum. – Tað er okkurt fasinerandi við at seta hol á teir tankar, sum ikki ordiliga tola dagsins ljós. Nógv okkara ganga runt og halda, at vit eru forferdilig menn­iskju, tí vit eru full við tankum, sum vit ikki halda, at vit kunnu deila við onnur fólk. Tað er hetta, sum eg vil loysa upp í. Eg vil royna at seta orð á nakað, sum er abstrakt og privat. Eg havi sjálvur onkuntíð upplivað stóran lætta av at síggja ein film, sum setur orð á sumt av tí eg havi hugsað – Tað er ikki bara eg, sum eri løgin og ikki bara eg, sum hugsi soleiðis. Men hóast Andrias so lættliga setur orð á abstrakta málið við film­ um hansara, so sigur hann, at tað fyrst og fremst snýr seg um, at siga eina góða søgu. Trupuleikin er ikki at fáa hugskotini til góðu søgurnar, men heldur at viðgera tey; at flyta hug­ skot­ini frá leysum tonkum til eina søgu, ið hongur saman og er realist­ isk – tað er harði kampurin. – Dokumentarfilmarnir sleppa av­ stað við nógv ógvusligari per­sónum. Tí veruleikin er ofta nógv ógvusligari, enn vit geva okkum far um. Um t.d. Berlusconi varð gjørdur til ein figur í einari sending sum Borgen, so høvdu fólk helst ikki hildið figurin vera trúverdugan. Tí veruleikin er ofta so ógvusligur, abstraktur og ónattur­ligur. Eg vil royna at gera hitt abstrakta og ógvusliga realistiskt og veru­ligt, sigur Andrias. Andrias er í løtuni í gongd við tveir nýggjar filmar. Annar filmurin er ein hospitalskrimi. Leikararnir eru Maria Rich og Jens Andressen, og hetta er Andrias Høgenni ógvuliga spentur um. Upptøkurnar, sum júst eru lidnar, vórðu gjørdar í Danmark. Hin film­urin verður tikin upp í Føroyum í summar. »Eg strembi eftir at kunna liva og gera film samstundis« Andrias Høgenni MENTAN »Hetta er ein áheitan um at halda fram. Og eg vóni, at eg eftir hendan heiðurin, møguliga kann fáa stuðul til onkra verkætlan, sum eg kanska ikki hevði fingið stuðul til annars« Andrias Høgenni »Andrias Høgenni Showreel 2007-2012« »Barbara« SKERMMYND FRÁ YOUTUBE