mánadagur 21. mars 2016síða 2

Mánadagur 21. mars 2016 · Nr. 34 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo FRITS JOHANNESEN UMMÆLI Á SÍÐU 13 High School Musical LILLIAN BJARNADÓTTIR POULSEN KJAK Á SÍÐU 14 Skulu vit hugsa um pen­ sjónina, heldur enn at verða heima hjá børn­unum? Spurningurin um landsstýrisfólk og løgmaður skulu sleppa at at­ kvøða í løgtinginum hevur verið til umrøðu seinastu vikurnar. Síðani stýrisskipanin varð broytt mið­skeið­is í nítiárunum, hev­ur als einki verið kjakst um júst hesi viðurskifti, um løgmaður og lands­stýr­is­fólk skulu hava at­ køvðu­rætt í løgtinginum. Tað hava tey ikki, og tað kunnu tey ikki sambært stýrisskipanini. Tí har er ásett, at tá tú tekur við sum lands­stýrisfólk ella løgmaður, so skalt tú í farloyvi úr løgtinginum. Tað er eyðsæð, at landsstýrisfólk hava ikki stundir at arbeiða sum løg­tings­fólk við at luttaka í nevnd­ ar­ar­beiði og so framvegis. Men hinvegin kunnu vit spyrja, um tey 25 fólkini, sum eftir eru í løg­ting­inum, tá landsstýrið er mannað, ikki saktans klára ta upp­ gáv­una, sum tað er at manna allar tingnevndirnar og tað dag­liga løg­ tings­ar­beið­ið, sum lands­stýr­is­fólk ikki hava møguleika at røkja. Men er tað ikki gott fyri flokk­ ar­n­ar, at teir fáa fleiri fólk á ting, kunnu vit spyrja. Jú, sjálvandi er tað kærkomið. Taka vit til dømis Javnaðarflokkin, so hev­ur 13. maður á listanum fast sæti á tingi. Hetta er tí, at flokkurin hev­ur fýra landsstýrisfólk og ein fólka­tings­mann. Øll hesi hava vikið sætið á tingi. Saman við borgar­ stjór­a­num í Klaksvík, sum ikki slapp á ting, so eru varafólkini 10 í tali. Tað kann vera, at hetta ger, at for­menn­inir í flokkunum ikki hava tamarhald á ting­mann­ing­ ini. Til dømis sita tríggir floks­ for­menn í Tinganesi. Aksel V. Jo­ hanne­sen, løgmaður og for­mað­ur Javnaðarfloksins, hevur stór­ar trupulleikar við at fáa ting­mann­ ing­ina at lurta eftir sær. Fýra av teimum átta ting­fólk­ u­num hava provokerað flokkin, floks­agan og floksformannin við at ganga egnar leiðir: Sonja Jógv­ ans­dótt­ir er rýmd úr flokkinum, ting­menn­inir á Tvøroyri, Bjarni Hamm­er og Kristin Michelsen hava hótt við at spreingja val­lyftið um uppboðssøluna, og Heð­in Mort­en­ sen vildi ikki gera sum løgmaður vildi við hjúnabandslógini. Hini fýra tin­g­fólkini eru varafólk. Tað kann væl vera, at hetta hevði ver­ið øðrvísi, um landsstýrisfólkini høvdu atkvøðurætt á tingi. Tað kann eisini vera, at vit høvdu fingið meira fyri pengarnar, um tey 25 ting­fólkini, sum eftir eru, høvdu røkt allar nevndarsessirnar. Jú, hetta er eitt mál, sum vit eiga at kjakast um. FÁ TINGFÓLK – BETRI AVGERÐIR Soleiðis segði Anker Jørg­en­ sen, fyrrverandi for­sæt­is­ráð­ harri – sum doyði í gjár – tá hann vitjaði í Føroyum sein­ astu ferð í 2002. Tá hann skuldi hitta pensjónistar í Norð­ur­landa­ húsi­num høvdu nakrir lim­ir í Føroya Ellisakførum til stutt­ leika hálað gamla ráð­harr­ a­bilin hjá Anker Jørg­en­sen, sum hevur verið í Før­oy­um síðani einaferð í sjey­ti­ár­ unum, oman í Norð­ur­landa­ húsið. Tað var ein Ford Granada, ein sera vælútgjørdur Gran­ ada Ghia við sóltaki, auto­ mat­isk­um gearum og einum v-6 mot­ori. Bilurin er frá 1976, og er vist tann næsti ráð­harra­bil­ ur­in hjá Anker Jørgensen. Tað hevur í mong ár ver­ ið siðvenja, at rík­is­um­boðs­ mað­ur­in í Føroyum fær gamla for­sæt­is­ráð­harra­bil­ in. Soleiðis fekk Leif Groth gamla Volvo 164 bilin, sum Jens Otto Kragh hevði sum ráð­harrabil. Síðani kom hes­ in hjá Anker Jørgensen. Niels Bendt­sen fekk Granadablin hjá Schlüt­her, sum Anker Jørg­ensen helst eisini hevur havt, og tann síðsti var tann grøni BMW 735, sum nú koyrir í Havnini sum privat­ bilur. Anker Jørgensen greiddi Sosi­al­inum frá, at tá hann gjørd­ist forsætisráðharri í 1972, vísti skrivstovustjórin í for­sæt­is­mál­a­ráð­num honum bil­in, ein Mercedes. – Men den ville jeg ikki ha', segði Anker Jørgensen – og legði afturat, at skriv­stovu­ stjó­rin gjørdist sera bils­in. Anker Jørgensen segði, at hann vildi demonstrera. Hann vildi ikki koyra í einum fín­um Mercedes, tí tað gjørdi Hitler eisini, tá hann sá hann gjørdi innrás í Pólland og Eyst­ur­ríki. Og so leggur hann skemtandi afturat, at hann hevði ikki brúk fyri ein­um bili, sum var til fólk við long­ um beinum. Endin var, at tann blað­ ungi ráðharrin, Svend Auken, fekk Mercedesbilin, meðan Anker Jørgensen fekk ein Ford – ein »menigmandsbil«, sum hann tók til. Jeg ville ha' en menigmandsbil Er tað ov stór gjógv mill­ um ting- og landsstýrisfólk? Í 1976 var hes­in Ford Gran­ada Ghia V6 Auto­ matic ráð­harra­ bilur hjá Anker Jørg­ensen. Sum so nógvir aðrir for­sæt­is­ ráð­harra­bilar end­aði hann í Før­oyrum – gjøg­ num ríkis­um­ boðið, sum hevur arvað nógvar bilar frá for­sæt­ is­mál­a­ráð­num Fyrrverandi danski for­sæt­ is­ráð­harr­in, Anker Jørg­en­ sen, er deyður 93 ára gamal. Anker Jørgensen var for­ sæt­is­ráðharri frá 1972-73 og frá 1975-82 og var formaður í danska Javnaðarflokkinum frá 1973 til 1987. Hann var giftur við Ing­ rid Kvist Pedersen, sum doyði í 1997. Tey áttu børn­ ini Peter, Lars, Mette og Kir­ st­en. Anker Jørgensen sovn­ aði stillisliga í deyðin við sínum nærmastu kring seg. Hann varð føddur 13. juli í 1922 í einum vesaligum kol­ o­ni­hava­húsi á Irlandsvej á Am­ager – sonur kuskin Jo­ hannes Albert og vask­i­kon­ una Karen Marie. Bæði foreldrini doyðu tíð­i­liga av tuberklum, og sum fimm ára gamal var Anker Jørgensen for­eldra­ leys­ur. Hann flutti tá til fast­ur sína at búgva. Politiska yrkisleiðin hjá Ank­er Jørgensen byrj­aði, tá hann sum 28 ára gam­al varð valdur til næst­for­mann í Lag­er- og Pak­hus­ar­bej­d­er­ nes Forbund. Seinni gjørd­ ist hann formaður í Dansk Arbejdsmands- og Spec­i­al­ ar­bejd­er­for­bund, sum nú eitur 3F. Í 1964 varð hann vald­ur í fólka­ting­ið, og hann tók við sum for­sæt­is­ráð­harri, tá Jens Otto Krag brádl­iga legði frá sær sum for­sæt­is­ ráð­harri dagin eft­ir fólka­at­ kvøð­una um EF lima­skapin, 3. oktober í 1972. Vaktarskifti 1972: Anker Jørgensen tók við sum for­sæt­ is­ráð­harri, tá Jens Otto Krag brád­liga legði frá sær dag­in eft­ir fólka­at­kvøð­una um EF limaskapin í 1972