týsdagur 19. apríl 2016síða 2

Mikudagur 20. apríl 2016 · Nr. 44 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Langt um leingi hava umsitingin hjá Tórs­havnar kommunu og bý­ ráð­ið eftir øllum at døma skilt álv­ ar­an í vána­ligu park­er­ings­við­ur­ skift­u­num í mið­bý­um í Havn. Eitt er, at ringt er hjá fólki, sum hava ørindi í býnum at finna par­ker­ ings­pláss. Annað eru tey, sum búgva inn­an fyri sonuna, sum komm­unan full­komiliga hevur slept upp á fjall nú í tey skjótt 40 árini, sonu­park­er­ ing hevu­r verið í miðbýnum. Í øðrum stórum býum, tað veri seg New York, París ella Keyp­ manna­havn, har ber tað til at finna loysn­ir soleiðis, at fólk, sum búgva inn­an fyri sonuna sleppa at parkera nær­indis bústaði sínum. Men tað hev­ur ikki borið til í Havn. Fólk hava roynt við góðum og fólk hava roynt við illum. Men Tórshavnar komm­ una hevur ikki látist um vón – altso tá tað hevur snúð seg um vanliga fólk­ið. Tí tey fínu í Tinganesi, tey sleppa at parkera. Í skjótt 20 hava hava skiftandi løgmenn og lands­stýr­is­ menn hátíðarliga fingið park­er­ings­ loyvi útflýggjað. Hóast fólk, sum búgva í grannalagnum hjá lands­ stýr­inum í Tinganesi hava bið­ið um somu serrættindi, sum fínu harr­ar­ nir í Tinga­nesi, so hevur svarið frá umsitingini hjá Tórs­havn­ar komm­ unu verið eitt tvørt nei. Men undantøk eru gjørd seinnu ár­ini. Tí kommunan hevur – í onkr­ um sum lík­ist sjálvtekt – avsett park­ er­ings­bás­ar á almennum vegi, sum bara eru til starvsfólk og bilar hjá Tórs­havn­ar kommunu. Tað sigur seg sjálvt, at tað ikki er til at halda út hjá fólki, sum við smá­um børnum og innkeypsposum skulu ganga fleiri hundrað metrar ella kilometrer, fyri at koma til hús. Og fyri at halda lógina, so mugu tey út um sonuna at parkera. Slíkt kanst tú ikki bjóða fólki. Tað átti heldur ikki at verið nøk­ ur rakettvísindi hjá teknisku um­ sit­ing­ini hjá Tórshavnar kommunu at funn­ið út av, hvussu vit fáa fleiri park­er­ings­pláss í býnum. Alt tos um ó­keyp­is bussar og umhvørvi er fínt. Tað er gott, at kommunan eggjar fólki at brúka bussarnar. Men tað pína og plága fólk við at leggja teimum forð­ing­ar við park­er­ings­ við­ur­skift­um, fyri at halda teimum burt­ur frá miðbýnum hoyrir ong­a­ staðni heima. Handilsvinnan hevur rópt var­skó í øllum førum líka leingi, sum park­ er­ingss­onan hevur verið í til. Og hon róp­ar framvegis. Fyri íbúgvarnar eru park­erings­við­urskif­itni ein plága. Takið tykkum nú saman og finn­ið loysn­ir. Tað nýtist ikki at vera park­ er­ingshús í 100 millóna klassa­num. Skaff­ið bara fleiri par­kerings­bás­ar – og gev­ið íbúgvum í mið­bý­num somu ser­rætt­indi at parkera, sum tit hava giv­ið løg­manni, landsstýrismonnum og út­vald­um starvsfólkum hjá Tórs­ havn­ar kommunu! Tá lands­stýr­is­fólk sleppa, so skulu íbúgvar eisini sleppa! Parkeringsskommin í Havn O, móð­ur­ mál Árni av Reyni kajk síða 18 Vill­ leiða um yvirtøku Edmund Joensen Kjak Síða 18 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Luttakaratalið til Tórshavn Mar­aton hevur longu sett met, nú hálvur annar mán­ aði er til startskotið ljóðar, so tal­an verður um hig­artil størsta lut­tak­ara­talið, síðani tað byrjaði í 2002. Higartil hava 201 rennarar úr 16 lond­um meldað til teinarnar mar­aton, hálvmaraton og gangi­hálv­mar­a­ton. Til heila maratonteinin á 42,195 km eru longu 109 renn­arar tilmeldaðir harav heili 95 útlendingar. Havandi í huga, at flestu føroyingar plaga at melda seint til, vita vit longu nú, at metið, sum er 99 mar­a­tonrennarar, verð­ur slig­ið so dyggiliga. At renna maraton er ein stór­fing­in uppliving, sum fleiri og fleiri fólk ynskja at geva sær sjálvum. At renna maraton í einum so ser­ støk­um umhvørvi sum tí før­oyska er ein heilt serlig upp­living. Áhugin fyri Tórshavn Mar­a­ton millum útlendskar renn­ar er støðugt vaksandi og í ár koma rennarar úr 16 ym­isk­um londum: Danmark, Ong­landi, Fraklandi, Íslandi, Írlandi, Italia, Hollandi, Norra, Portugal, Ruslandi, Skot­landi, Svøríki, Sveis, Týs­k­landi, USA og Kina. Tey, sum ætla sær at lut­ taka í Tórshavn Maraton í ár, kunnu melda til heilt fram til 3. juni, men luttøkugjaldið hækk­ar longu hóskvøldið á mid­nátt. Tað er ítróttafelagið Bragd­ið, ið skipar fyri Tórs­ havn Maraton í tøtt­um sam­starvið við Tórs­havnar Komm­unu. Tórs­havn Mar­ a­ton verður markn­að­ar­ført utt­an­lands í samstarvi við Vis­it Faroe Islands og Vis­it Tórshavn. Størsta Tórshavn Maraton nakrantíð Vilmund Jacobsen Leygardagin verð­ur al­menn­ ur hjart­a­start­ara­dag­ur á torginum í SMS, har øll hava høvi at læra um lív­bjargandi fyrstu­hjálp og hjarta­startara Anja Perdomo Jacobsen og Jon­leyg Fossabrúgv eru sjúkra­røkt­ar­frøð­ing­ar, og tær eru eisini við í á­huga­bólk­ i­num FÁ3 undir fel­ag­num hjá Før­oysk­um Sjúkra­røkt­ar­frøð­ ing­um. Leygardagin 23. apríl skip­ ar á­huga­bólk­ur­in fyri einum al­menn­um hjartastartaradegi í SMS í Havn, har frálæra verð­ur veitt í lívbjargandi fyrstu­hjálp, tá fólk fáa hjarta­ steðg. Anja Perdomo Jacobsen og Jon­leyg Fossabrúgv, sum ar­beiða á Bráðdeplinum á Lands­sjúkra­hús­i­num, vilja nú læra før­oy­ing­ar at veita lív­bjarg­andi fyrstuhjáp og at brúka hjartastartara. – Tað ringasta, sum fólk kunnu gera, tá onkur fær hjarta­steðg, er einki at gera. Hjarta­start­ari hjálpir okkum at bjarga manna­lívum, men hjarta­start­arin ger einki eins­ a­mall­ur. Vit vilja varpa ljós á, hvussu viðkomandi henda vit­an er. Tí fara vit eis­ini at hava workshops, har øll, sum koma til tiltakið í SMS, fáa møg­u­leikan at geva lív­ bjarg­andi hjarta­massagu – og fáa vitan um, hvussu hjartastartari verð­ur brúktur. Anja Perdomo Jacobsen og Jon­leyg Fossabrúgv vísa á, at tá fólk dettur um við hjarta­ steðgi, er ógvuliga umráðandi, at lívbjargandi fyrstahjálp bein­an­vegin verður veitt. – Tað eru nøkur lið í við­ gerð­ini móti hjartasteðgi. Ert tú hjá­staddur, tá fólk dettur um, tekur tú í akslarnar á per­ són­i­num, ruskar í persónin og sig­ur ”halló, ert tú her…?” Svar­ ar viðkomandi ikki, hevur tú stað­fest, at persónurin er utt­an vit, og tá rópar tú eftir hjálp beinanvegin. Er onk­ur hjástaddur, biðir tú við­kom­ andi ringja 112. Tá kemur ein per­són­ur í telefonina sum geit­ar teg ígjøgnum, hvussu tú skalt gera. Tær siga, at tað er ógvuliga um­ráð­andi, at tey hjáverandi eru rólig og fylgja teirri veg­ leið­ing, tey fáa. – Tá tú hevur ruskað í per­ són­in, og tú hevur staðfest, at við­kom­andi ikki svarar, er per­són­urin uttan vit, og tá skalt tú bein­an­vegin fara í gongd við at geva hjartamassagu. Tær siga, at framferðar­ hátt­urin er, at tú kannar, um per­sónur hevur fríar and­a­ leiðir. – Tú boyggir høvdið eitt sind­ur aftur eftir, leggur tín kjálka niður ímóti nøsini og munn­inum á persóninum. Tá følir tú, um viðkomandi and­ar í kjálkan, og tú lurtar, um tú hoyrir andadrátt, sam­ stund­is sum tú hyggur eftir, um bróst­kassin flytir seg upp­eftir. Ger hann ikki tað, and­ar persónurin ikki. Tá er staðfest, at viðkomandi hev­ ur hjartasteðg. Anja Perdomo Jacobsen og Jon­leyg Fossabrúgv siga, at í hesi løtu fert tú í gongd við at hjarta­massagu, og tað er hetta, sum tær fara at greiða frá á torg­inum í SMS leyg­ar­ dagin. – Alt hetta snýr seg bara um sek­undir, tí umráðandi er skjót­ast gjørligt at veita lív­ bjarg­andi fyrstuhjálp, leggur tær aftrat. Tað ringasta er einki at gera