mikudagur 20. apríl 2016síða 15

FRÍGGJADAGUR 22. APRÍL 2016 SOSIALURIN 46 15 endur­valdir, hevur uttan iva verið eitt stórt valdsspæl, har arbeitt og agiter­að verður fyri at fáa fólk í eina ella hina leguna. Tó at tað sum útgangsstøði eru tvær legur, ið stríðast um vald­ið í TF Samtakinum, so hevur eis­ini ljóðað at har er ein triðja lega, ið er ella hevur verið upp á tal at taka yvir við valdinum. Her er talan um eina triðja legu við fleiri fólkum í, sum hava verið kritisk móti bygn­ að­inum í øll­um TF Sam­tak­inum, har eitt felag, sum upp­runa­liga var eitt tryggingar­felag, brádliga er vorðið til eitt íløguveldi og banka­ eigara við ognum fyri fleiri millard­ ir, og at tað eru somu fólk­ini, ið stýra at kalla øllum veld­inum. Tilráðingarbólkur – til pynt ella álvara? Mitt í øllum gitingum um hvør lega fer at standa eftir við valdinum í TF Holding eftir stóra nevaleikin í Umboðsráðnum, er eisini ein so­ kallaður tilráðingarbólkur, hvørs tvær uppgávur tað er at koma við tilráðingum til best skikkaðu nevndar­limirnar at sita í TF Holding og at umboða áhugamálini hjá veruliga eigaranum – sum eru allir teir omanfyri 22.000 trygg­ ingatak­ararnir í P/F Tryggingar­ felagið Føroyar – og at gera av hvørja sam­sýning hesi eiga at fáa. Á heimasíðuni hjá TF Holding stendur, at: »Tilráðingarbólkurin skal í sínum arbeiði at tilmæla nevndar­ limir veita trygd fyri, at nevndin hjá Ognarfelag Tryggingartakaranna kann taka sær av áhugamálum hjá eigarunum og tørvinum hjá TF Holding Samtakinum við­víkj­ andi førleikum, styrki og marg­ feldi. Tilráðingarbólkurin skal eisini veita trygd fyri, at nevndin kann arbeiða óheft av ser­áhuga­ málum og samsvarandi við­mæl­um um góða virkisleiðslu. At enda skal tilráðingarbólkurin leggja dent á margfeldi, tá talan er um kyn og aldur, viðkomandi før­leikar og roynd­ir og vitan til at seta saman nevndir. Bólkurin gevur aðal­fund­ inum uppskot um nevndar­limir.« Leggjast skal tó til merkis, at til­ráðingarbólkurin bert kemur við tilmælum til nevndarlimir í TF Holding. Tað merkir tó ikki at tilmælini altíð verða fylgd, tí áður er eisini sæð at fólk, ið standa á listanum hjá tilráðingarbólkinum, ikki verða vald í nevndina, meðan fólk, ið ikki komu á listan, verða sett í nevndina ístaðin. Hesar av­ gerð­ir kunnu eins væl avspegla valds­dystin í Umboðsráðnum, sum atlitini til áhugamálini hjá eigara­ num, sum er ein stórur partur av Føroya fólki. Spurningurin er tí, um til­ráð­ ingar­bólkurin bert er til pynt, fyri at tað skal síggja út til at fakligheit og áhugamálini hjá eigarunum og føroyska samfelagnum verða sett í hásæti, ella um tað eisini verður tikið í álvara. Vandamikil bygnaður í samtakinum Ikki einans skulu nevndarlimirnir í TF Holding arbeiða fyri áhuga­ mál­unum hjá eigarunum. Eis­ ini hava nevndarlimirnir í TF Holding evstu ábyrgdina og evsta eftirlitið við øllum tí, ið fyri­ferst í dótturfeløgunum, og at alt fer rætt fram í hesum. Men bygnað­ ur­in í samtakinum kann gera, at tað verður trupult at halda hetta eftir­lit, ikki minst um nevndir­nar gerast ov veikar í mun til leiðslur­ nar. TF Holding eigur seks dóttur­ feløg, harav tvey eru av serligum týdn­ingi. TF Holding eigur 100 pro­sent av P/F Tryggingarfelagið Føroyar og so eisini 100 prosent av P/F Eik Banka. Tað er sostatt nevnd­in í TF Holding, sum eigur og velur nevndina í Eik Banka. Nevndin í Eik Banka er tann sum hevur eftirlit við og setur stjóra og dag­ligu leiðsluna í Eik Banka, sum í dag er Súni Schwartz Jacobsen. Á aðalfundinum hjá Eik Banka velur TF Holding allar limirnar í nevndini fyri Eik Banka. Forstjóri í Eik Banka er Súni Schwartz Jacobsen. Men Súni Schwartz Jacobsen er eisini forstjóri í TF Holding, hvørs nevnd velur nevnd­ ina í Eik Banka, sum skal hava eftir­ lit við stjóranum í Eik Banka, sum er Súni Schwartz Jacobsen. Sum vit sóu í gamla Eik Banka, er stór­ ur vandi fyri at ein sterkur stjóri klárar at yvirtaka valdið á einari veikari nevnd. Hetta merkir so, at er nevndin í TF Holding ov veik at siga forstjóranum ímóti, so yvir­ tekur forstjórin valdið á øllum sam­tak­inum og skal sostatt hava eftir­lit við sær sjálvum. Hesin bygnaður hevur fleiri ferðir verið kritiseraður, millum annað frá fyrrverandi formanni í Umboðsráðnum, Andrias Ziska, um­framt frá øðrum umboðs­ráðs­ limum. Bygnaðurin við TF Holding og Eik Banka minnir nógv um bygn­aðin, vit sóu við Eik Banka og Eik Grunninum, har nevndin í grunninum reelt varð tann sama sum í bankanum og varð stýrd av somu fólkum. Í 2011 varð við lóg bann­að sparikassum og sparikassa­ grunn­um í danska ríkinum at hava somu nevnd. Men meðan banka­lóg­gávan og bankaeftirlitið er danskt, er tryggingarlóggávan og tryggingar­eftirlitið føroyskt málsøki. Tí er eingin, ið heldur eyga við bygnað­inum í TF Samtakinum í dag. Skattamálið – hvør umboðar Palleba? Sum ført hevur verið fram í Sosial­ inum farnu vikuna, snýr skatta­ málið hjá Eik Banka seg í síðsta enda um, hvørt nevndin og leiðsl­an í Eik Banka av røttum ella av órøtt­ um hevur roynt at drigið um­leið 90 milliónir krónur frá í sjálv­upp­gáv­ uni og harvið sloppið sær und­an parta­felagsskatti. Meðan nevndarformaðurin Torben Nielsen og stjórin í Eik, Súni Schwartz Jacobsen halda fast við, at Eik Banki hevur rætt til at draga hesar 90 milliónir krónurnar frá og sostatt spara hesar pengar­nar í partafelagsskatti, stendur fyrr­ver­ andi stjórin og fyrrverandi nevnd­ ar­limurin Jørn Astrup Hansen fast við, at Eik Banki ikki hevur rætt til henda frádráttin, av tí Fíggjar­ligt Støðufesti longu hevur stað­fest hetta tap, áðrenn Eik Banki varð settur á stovn. Eisini fyriliggur eitt skjal í sambandi við søluna, sum stað­festir at tað í øllum førum ongantíð varð ætlanin at henda upphæddin skuldi kunna dragast frá í skatti. Hvør hevur rætt av hesum báð­ um pørtum, verður so upp til TAKS at gera av, um Eik Banki sleppur at draga 90 milliónir krónur frá í parta­felagsskatti ella ikki. Hinvegin er tað í síðsta enda ein uppgáva hjá TF Holding, sum eigur 100 prosent av Eik Banka, at gera av, um tey halda tað verða rætt ella ikki at royna at sleppa undan at gjalda føroyska landskassanum hesar 90 milliónir krónurnar, hóast onkrar tulkingar av rokn­skapar­ lógum møguliga gera tað gjørligt, hóast tað ongantíð varð ætlað. Nevndin í TF Holding um­ boðar í síðsta enda allar trygg­ ingar­takararnar í P/F Tryggingar­ felagnum Føroyar. Teir somu gott og væl 23.000 tryggingartakararnir, sum eisini koma at standa við sín­ um parti av rokningini, um dóttir­ felagið Eik Banki fær rætt og sendur rokningina víðari til Palleba og Marsannu umvegis landskassan. Eisini hóast tað ongantíð var ætlan­in, at upphæddin skuldi kunna dragast frá í Føroyum. Tá kemur løtan hjá lim­unum í Umboðsráðnum og nevndar­lim­ unum í TF Holding at vísa, hvørji áhugamál tey veruliga arbeiða fyri. Áðrenn næsta blað er útkomið, er valdið í TF Holding býtt, og so fæst at síggja, hvønn veg moralska kum­passin í milliardasamtakinum peikar komandi árið, inntil nevnd­ ar­val verður aftur. »Leggjast skal tó til merkis, at tilráðingarbólkurin bert kemur við tilmælum til nevndarlimir í TF Holding. Spurningurin er tí, um tilráðingarbólkurin bert er til pynt, fyri at tað skal síggja út til at fakligheit og áhugamálini hjá eigarunum og føroyska sam­ felagnum verða sett í hásæti« Meir á næstu síðu Tá kemur løtan hjá limunum í Umboðsráðnum og nevndarlimunum í TF Holding at vísa, hvørji áhugamál tey veruliga arbeiða fyri. Áðrenn næsta blað er útkomið, er valdið í TF Holding býtt, og tá fæst at síggja, hvønn veg moralska kumpassin í milliardasamtakinum peikar SAVNSMYND