leygardagur 4. september 2004síða 9

John Petersen heldur sjálvur, at kritikkurin ikki var heilt rætt- vísur eftir dystin móti Malta, og sjálvur ætlar hann í øllum førum at tippa hendan leygardagin LANDSLIÐSTOS Jákup Mørk/ Álvur Haraldsen Basel, Sveis: Hóast talan gjørdist um sigur á Malta herfyri, so var tað langt ífrá, at føroyska avrikið var nóg nøktandi í allar mátar. Ein av leikarunum, sum í miðlunum fekk fleiri fleingjur, var John Peter- sen. Hann hevur annars átt púra tryggan sess á lands- liðnum seinstu nógvu árini, men spurnartekin verða nú sett, hvørt hansara tíð á lið- num er um at vera runnin. Tá vit eftir seinnu venj- ingina hósdagin fingu orð- ið á John, tóktist hetta tó ikki at vera nakað, sum hann bar stórvegis ótta fyri. Ella sagt øðrvísi, so var óttin ikki størri, enn hann plagar at vera. - Eg haldi ikki, at mítt pláss er undir størri trýsti, enn tað hevur verið. Men mína vegna er tað helst gott, at tað ikki eru bløðini, sum seta liðið. Tað eru venjararnir, sum svara tí spurninginum, og so mugu teir gera av, hvør spælir hvar. Men heldur tú sjálvur, at kritikkurin eftir dystin sein- ast hevur verið í lagi - Tað er væl hugsandi, at eg havi spælt betri lands- dystir, enn júst handan móti Malta. Men hinvegin haldi eg heldur ikki, at eg datt púrasta úr dystinum. Og at eg ikki skal tíma at spæla fótbólt. Tað er so nakað, sum eg sjálvur geri av, stað- festir royndi leikarin. Og hann tykist eisini ætla sær at tippa kritikkin, um hann fær møguleikan á vøllinum leygardagin. - Tað ger sjálvandi, at tú hevur nakað at prógva. Eg haldi eisini, at eg havi verið ógvuliga uppsettir til venj- ingarnar, so eg kann vísa millum øðrum fjølmiðla- fólkunum, at teir eru farnir skeivir. Tíbetur, so er slík skriving tó ikki nakað, sum ávirkar venjararnar, Teir seta liðið eftir síni sann- føring, og so mugu vit síggja, hvat teir koma til. Skoraðu ov tíðliga Fyri trimum árum síðani var føroyska liðið eisini í Sveis. Ta ferðina fekk liðið eina dreymabyrjan, tá John eftir fáum minuttum skor- aði til 1-0, men síðani gekk minni gott. Sveisar vunnu dystin 5-1, og mest sum alla tíðina var talan um øgiligt trýst á føroyska málið. Spurdur, hvørt føryska liðið kann nýta tann dystin til nakað í dag, heldur John ikki, at tað er so øgiliga aktuelt, men hann roknar tó við, at trýstið kann gerast tað sama. - Skulu vit læra nakað av tí dystinum, so má tað vera, at vit ikki skulu skora ov tíðliga, tekur hann skemt- andi til. - Vit vóru eisini undir stórum trýsti, longu áðrenn vit skoraðu, og hóast vit so løgdu okkum á odda, so tóktist tað ikki nerta teir tað allar minsta. Teir fáa so eisini okkurt heppið mál, og so gera vit brotssørk í hópatali og fáa ein mann útvístan, so støðan kundi helst verið enn verri. Tað var jú eisini 5-1 hampuliga tíðliga í dystinum, minnir John á. Kann tann dysturin eisini gera, at sveisarar hesa ferð fara at undirmeta føroyska liðið? - Tað kann væl vera. Teir kunnu helst eisini lesa stigatalvurnar frá seinastu undankapping og síggja, at teir eiga at vinna dystin. Tað kann kanska gera, at teir taka eitt sindur lætt upp á uppgávuna. Tað vóna vit í øllum førum, at teir gera, og so er tað upp til okkum at gera okkum dælt av tí, sigur John Petersen at enda. Nr. 168 • leygardagur • 4. september 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo Trýstið er altíð har Claus Bech Jørgen- sen metir talan vera um eina sera spenn- andi avbjóðing. Men hann ásannar sam- stundis, at talan er um sera stóran bita hjá føroyska liðnum LANDSLIÐSPRÁT Jákup Mørk/ Álvur Haraldsen Basel, Sveis: Einki er at ivast í, hvør maðurin var, sum fjølmiðlarnir vildu hava fatur á, tá føroyska venjingni var av fyrra- partin mikudagin. Fyri fyrstu ferð hevði samlaða pressan møgu- leika at hitta nýggja mannin í føroyska lands- liðshópinum, og Claus Bech Jørgensen tóktist sum so heldur hava nakað ímóti hóvastákinum, sum var kring hansara persón. Hálvi vestmenningurin var fyrikomandi og gav sær góðar stundir at práta við ymsu miðlarnar, og tó at leikarabussurin hesa- ferð mátti bíða nakað longri, enn hann vanliga ger, so tóktist hetta tó ikki at nerva hálva vestmenn- ingin ella hinar í hóp- inum. Kennir einki Og tað stóð skjótt greitt, at Claus Bech Jørgensen gleðir seg um møguleik- an, sum hann nú hevur fingið, og eins greitt tyk- ist tað, at hann longu nú kennir seg heilt væl í hóp- inum. - Hetta tykist vera ein flokkur av góðum monn- um, sum vilja stríðast fyri hvørjum øðrum. Nú veit eg ikki ordiliga, hvørjar vónir eg hevði gjørt mær um leikliga støðið, men venjingin gekk í øllum førum fyri seg í einum góðum tempo, var svarið, tá vit spurdu hann, hvat honum dámdi føroyska liðið. Sjálvur viðgekk hann tó, at hann ikki hevði sæð nakað serligt til føroyska liðið. - Eg havi sjálvandi fylgt við úrslitunum, tá lands- liðið hevur spælt, men eg havi sum so ikki sæð liðið spælt nakað. Føroyskur fótbóltur er jú ikki tað, sum tey vísa mest av í Onglandi, heldur hann skemtandi fyri. Men hóast hetta, so er hann í øllum førum full- greiður um, at talan verð- ur um truplar uppgávur, sum standa fyri framman. - Tað kann sjálvandi væl vera, at vit gera okk- urt óvæntað, men talan verður um tveir sera truplar dystir. Vit skulu í øllum førum vera sera væl skipaðir, um vit skulu standa okkum. Vónir um spælitíð Einki er at ivast í, at nýggi maðurin fer at fáa pláss á liðnum, og sum støðan er nú, so bendir alt á, at hetta verður í álopinum. Annars hevur Claus fyri tað mesta leikt á miðvøllinum, men sjálvur tykist hann ikki hava nakað ímóti, um talan verður um pláss í álopinum. - Eg kann jú ikki sjálvur velja, hvar eg skal spæla. Fái eg ein dyst, so eri eg takksamur. Og um tað er í álopinum ella á miðvøll- inum, er ikki so týdning- armikið. Eg havi í øllum førum roynt bæði, so um venjarin vil hava meg har, so verður tað tað. Og at eg ikki skal tíma at spæla fótbólt. Tað er so nakað, sum eg sjálvur geri av, staðfestir John Petersen Spennandi - Hetta tykist vera ein flokkur av góðum monnum, sum vilja stríðast fyri hvørjum øðrum, sigur Claus um nýggju liðfelagarnar 17 16 Nr. 168 - 4. september 2004 UTTAN ÚR HEIMI Iran hevur ikki kjarnorkuvápn Um stutta tíð fer altjóða kjarnorkueftirlitið IAEA at kunngera, um Iran hevur ella er í ferð við at útvega sær kjarnorkuvápn, soleiðis sum amerikanska stjórnin heldur uppá. Men longu nú tykist greitt, at svarið verður nei, skrivar New York Times. Sambært blaðnum hevur kjarnorkueftirlitið fingið eina spildurnýggja frágreið- ing um viðurskiftini í Iran, og har kemur greitt fram, at Iran hevur eingi kjarnorkuvápn, og at landið heldur ikki er í ferð við at fáa sær slík vápn. USA hevur leingi lagt iransku myndugleikarnar und- ir at hava ætlanir um at fáa sær kjarnorkuvápn. So seint sum mikudagin segði Colin Powell, uttanríkisráðharri, at USA ætlar at leggja málið fyri ST-trygdarráðið. Men New York Times skrivar, at tað nyttar einki, tí hvørki tey evropeisku limalondini ella Russland taka undir við tí. Bush, forseti, hevur fyrr sagt, at hann fer at royna at fáa eina diplomatiska loysn á ósemjuni við Iran. Ósemja um rækjuprís Svenskir fiskimenn hava leingi ilskast inná, at norskar rækjur eru so bíligar á svenska marknaðinum, at sviar hava ongan møguleika at kappast um prísin. Tað hevði millum annað við sær, at seinasta vetur noyddust svenskir fiskimenn at koyra 65 tons av rækjum burtur, tí teir sluppu ikki av við tær. Men nú skal endi fáast á hesum. Í dag hittast umboð fyri fiskimannafeløgini í teimum báðum loondunum at loysa trupulleikarnar. Sviar siga, at tær norsku rækjurnar ero so bíligar, at prísurin er niðan fyri minstaprísin hjá ES, og teir hava tí hótt við at ákæra Noreg fyri prísdump- ing. Sviar ásanna, at talan er ikki um tær stóru nøgdirnar, men teir vísa á, at norska rækjusølan til Svøríkis er veks- andi. Eitt nú er sølan vaksin heili 44 prosent tað seinasta árið, samstundis sum prísurin er fallin 16 prosent. Í norska fiskimannafelagnum siga tey seg ikki hava fingið nakað prógv fyri, at tær norsku rækjurnar verða seldar fyri ein prís, sum liggur niðan fyri minstaprísin hjá ES. Felagið er kortini sinnað at kanna, hvussu ósemjan kann loysast, skrivar Aftenposten. Yukos nærkast lønarsteðgi Russiska oljufelagið Yukos kunngjørdi í gjár, at fær felagið ikki fatur á pengum, sum myndugleikarnir hava lagt hald á, noyðist tað skjótt at gevast við at gjalda skatt og lønir. Russisku skattamyndugleikarnir hava kravt fleiri milliardir krónur frá oljufelagnum tí tað hevur ikki goldið nóg nógvan skatt í fleiri ár, og tíí hava myndug- leikarnir lagt hald á pengar, sum felagið eigur í ymsum bankum. Keldur í Moskva søgdu í gjár, at hetta kann fáa so álvarssamar avleiðingar, at Yukos kanska verður noytt at skrúva oljukranarnar fyri um stutta tíð, tí uttan peng- arnar megnar felagið ikki at gjalda starvsfólkinum løn. Yukos er eitt av teimum heilt stóru oljufeløgunum, og tíðindini um, at felagið kanska noyðist at steðga framleiðsluni, hevur longu ávirkað oljuprísin á altjóða marknaðinum og kann fáa uppaftur størri ávirkan seinni, skrivar Reuters. Nógv skiljast Í nítiárunum fækkaðu hjúnarskilnaðirnir í Noregi, men nú vísa tøl hjá hagstovuni í Oslo, at vend er komin í. – Fólk hugsa meiri um sína egnu tilveru og krevja meiri av hvør øðrum nú enn fyrr. Tey flestu hugsa meiri um, hvat tey kunnu fáa burtur úr hjúnarlagnum, enn hvat tey kunnu geva tí, sjálvt um tað er greitt, at báðir partar mugu lata sítt, sigur Åsa Rytter Evensen, sum er samlívsráðgevi og lækni, við Dagsavisen. Hon leggur afturat, at ósemja í hjúnarlagnum tykist vera nógv meiri vanlig nú enn fyrr. Tað ávirkar børnini, og tí væntar hon, at hjúnarskilnaður verður uppaftur meiri vanligur, tá tey, sum nú eru børn, verða vaksin. Ein annar norskur samlívsráðgevi, Solveig Vennesland, heldur, at fólk leggja størri dent á arbeiðið og børnini enn kærleikan, og tað hevur óhepnar avleiðingar fyri hjúnarlagið, sigur hon. Tey amerikonsku ar- beiðarafeløgini ætla at fáa sínar limir at atkvøða fyri demo- kratiska valevninum, John Kerry VALSTRÍÐ Árni Joensen fartekst@mail.dk Arbeiðararørslan í USA vil ikki hava George W. Bush, forseta at halda fram í Hvítu Húsunum, og tí fara umleið 15.000 sjálvboðin at royna at ávirka veljar- arnar, so teir heldur velja demokratiska avbjóðaran, John Kerry. Viðurskiftini á arbeiðs- marknaðinum eru partur av valstríðnum, og demokrat- arnir hava lagt dent á, at nógvir amerikanarar eru vorðnir arbeiðsleysir, síð- ani stjórnin hjá Bush tók við. – Limir okkara hava ong- antíð verið so virknir og eldhugaðir sum hesaferð, tí teir síggja, hvussu politikk- urin hjá Bush hevur ávirkað teirra viðurskifti, sigur John Sweeney, sum er for- maður í amerikanska lands- felagsskapinum AFL-CIO. Átakið hjá arbeiðara- rørsluni verður miðsavnað um teir statirnar, har ivi er um, hvør fer at vinna. Tað veruliga enda- málið við gíslatøkuni í Beslan er ikki at útv- ega Kekenia sjálvs- stýri, men at ræða russar, siga yvir- gangsserfrøðingar. Eitt álop á skúlan kann elva til rok í øllum Kaukasus GÍSLATØKA Árni Joensen fartekst@mail.dk Gíslarænararnir í skúlanum í Beslan hava kravt, at Russland skal taka sínar hermenn úr Kekenia, og at lýðveldið skal fáa sjálvs- stýri. Men serfrøðingar halda ikki, at tað er tað veruliga endamálið við gíslatøkuni. – Teirra einasta endamál er at ræða tað russiska fólkið. Gíslarænararnir vilja vísa, at allir russar eru í vanda, sigur hernaðarser- frøðingurin Alexander Golfs við AP-tíðindastov- una. Hann sigur, at ein tí- líkur tilburður gevur Vla- dimir Putin, forseta tvinnar kostir í at velja. Annað- hvørt má hann lata seg og Russland eyðmíkja, ella má hann offra mannalív. Sjálv- ur ivast Golfs ikki í, at Put- in tekur ta seinnu loysnina, er tað neyðugt. Ein annar serfrøðingur, Yuri Korgunyuk, hevur somu áskoðan. Hann sigur við AP, at tað er heilt burt- urvið at hugsa sær, at Russ- land fer at taka hermenn- inar úr Kekenia, ella at Kreml fer at broyta sín politikk har. Andrei Piontkokovsky á hernaðarliga granskingar- stovninum í Moskva sigur við Reuters, at gíslatøkan kann elva til rættiligt rok í øllum Kaukasus. – Gera myndugleikarnir av at leypa á skúlan, og nógv børn doyggja, fer Norður-Ossetia og alt Kaukasus í luftina. Men tað er júst tað, gíslarænararnir ætla, sigur hann. Í dag herjar tropiska ódnin Frances partar av Florida. Meiri enn ein millión fólk eru flýdd undan ódnini ÓDNARVEÐUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Seinastu dagarnar hava fólk í Florida fyrireikað seg til ódnina Frances. Í gjár søgdu veðurmenninir, at ódnin var linkað nakað, men tað boðaði ikki frá góðum, søgdu teir, tí tað merkir vanliga, at hon versnar aftur, áðrenn hon kemur inn yvir land. Guvernørurin í Florida, Jebb Bush, hevur sett statin í undantaksstøðu, og mynd- ugleikarnir hava biðið fólk fara burtur frá strondini. Á vegunum sást, at fólk hava tikið boðini til eftirtektar, tí bilarøðirnar vóiru langar. Hildið verður, at umleið 1,2 millión fólk valdu at rýma frá húsi og heimi undan Frances. Fyri góðum fjúrtan døg- um síðani herjaði tropiska ódnin Charley Florida. Tá doyðu 15 fólk, og ódnin gjørdi skaða fyri minst 50 milliardir krónur. Fakfeløg ímóti Bush Gíslatøkan í Beslan kann elva til rok í øllum Kaukasus Meiri enn ein millión flýdd undan Frances Tey bíða og biðja uttan fyri skúlan í Beslan. Í gjár ljóðaði, at gíslarnir eru ikki 350, men kanska 1.500 í tali C M Y K 16