týsdagur 21. juni 2016síða 12

Mikudagur 22. juni 2016 · Nr. 71 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Barbara Holm Í 1973 valdi Bretland at inn­ lima seg í Evropa­samveldið. Men nú - 43 ár seinni - skal bretska tjóðin taka støðu til, um landið skal taka seg úr Evropa samveldinum. Úr­slitið verður klárt um eina viku, nevniliga 23. juni. Hvør niðurstøðan verður er torført at spáa um, men fleiri og fleiri veljarakanningar vísa á, at meirilutin av bret­ um ynskja at fara úr ES. – Seinastu dagarnir hevur partabrævamarknaðurin havt ringt við at gera av hvør rætta gongdin skal verða. Tað hevur havt við sær, at sveiggini hava verið sera stór. Frá 6 juni og fram til hósdagin eru donsk parta­ brøv fallin útvið 10%, men frá hósdegnum og fram til týsdagin hevur fram­ gongdin verið omanfyri 3%. Árið hev­ur verið turbulent, men seinastu vikurnar hava kastað fitt av sær til parta­ bræva­íleggjarar. Tí eru tað fleiri, ið velja at taka vinn­ ingin heim. Og ser­liga undir tí fortreyt, hvussu óvissan um framtíð Bretlands kemur at ávirka marknaðin. Tí um bretar ynskja at fara úr ES, so er ikki óhugsandi at vit koma at síggja týðandi kurslækkingar eftir valið, sigur Páll Oddur Rubeksen. Atkvøða bretar fyri “Brexit” kann mann vænta at evropeiskt, og serliga brets partabrøv verða hart rakt. Mett verður at feløg innan evropeiska fíggjargeiran verða lutfalsliga harðari rakt í mun til aðrar geirar. Evrope­ iski meginbankin, ECB, hevur keypt evropeisk stats­ láns­brøv fyri hundraðtals milli­ardir krónur hvønn mán­að seinasta árið, fyri at økja um inflatiónina í ES. Íkasti hjá Bretlandi til inflatiónina í ES er um 12- 13%. Vøksturin í ES liggur nú um 0,6%, og tekur Bretland seg úr samstarvinum, so kem­ur tað eisini at síggjast í vøkstrinum. Ein vøkstur, sum ECB hevur brúkt hundr­ að­tals milliónir krónur á at fáa ferð á. – Verður “Brexit” ein veru­leiki, kunnu vit vænta ein ávísan pengastreym til trygg aktiv. Danmark hevur, søguliga sæð, verið eitt “Safe Heaven” hjá íleggjarum, og tí kunnu vit vænta, at ein møgu­lig kapital flýggjan úr Bret­landi til Danmarkar kemur at leggja trýst á donsku krónina. Tað kann fáa danska tjóðbankan at lækka rentuna enn meir, sigur Páll Oddur Rubeksen. Atkvøðugreiðslan um “Brexit” ella “Bremain” kann tí hava eyðsýndar avleið­ ing­ar fyri íleggjarar, ið hava ein ávísan váða knýttan at sínum íløgum. Fyrstu fjúrtan dag­arnir í juni prísaði mark­n­aðurin eitt møguligt “Brexit”, men seinastu tríggju hand­ils­dagarnir eru reyðu tølini blivin grøn – tvs. at vit síggja at mark­nað­ur­ in er í holt við at prísa eitt møgu­ligt “Bremain”. Í leypi av viku­skift­in­um vístu velj­ ara­kanningar, at støðan aftur stendur á jøvnum mill­ um veljarnar, eftir at ein meiriluti hevur verið fyri at loyst frá ES. Men óansæð úrslitið av valinum, so kann tað gerast ein fyrimunir fyri tann aktiva íleggjaran – Kursurin á donskum og evropeiskum partabrøvum er fallin nógv seinastu tíð­ ina og vil eftir øllum at døma fella enn meir, um vit vakna upp til “Brexit” fríggjadagin 24. juni. Men um bretar ikki ynskja at slíta fra ES, kunnu vit vænta, at partabrøvini fara at hækka. Tí er júst hendan støðan ein møguleiki at keypa parta­ brøv, ið eru vorðin bíligari seinastu tíðina. Vit kunnu eisini ímynda okkum, at tá óttin hevur lagt seg eftir eitt møguligt “Brexit”, so fara partabrøv, ið einki tilknýti hava við bretsku støðuna, at økjast í virði. Tí eigur tann vakni íleggjarin at halda eyga við hesum partabrøvum, sig­ ur Páll Oddur Rubeksen og leggur aftrat. BREXIT – KANN VØKSTURIN Í ES Seinastu dagarnir hava stór sveiggj verið at sæð á partabrævamarknaðinum. Eitt nú fall danski keypsskálin, OMXC20, við á leið 10% frá fyrst til miðan juni. Orsøkin hevur sín uppruna í óttanum, ið prutlar undir lokinum á bretsku tekannuni. Val er fyri framman í Bretlandi, og íleggjarar bera ótta fyri at brenna seg av enska tevatninum, tá teir seta seg við morgunborðið fríggjadagin, og lesa um støðuna bretar hava tikið. – Tað er vónleyst at kenna vavið av teimum avleiðingunum, sum koma í kjalarvørrinum av einari bretskari útliman úr ES. Tað er tó eingin ivi um, at tað fer at minka um vøksturin í ES, um bretar fara egna leið, sigur Páll Oddur Rubeksen, leiðari á íløgudeildini hjá BankNordik BREXIT Páll Oddur Rubeksen: Páll Oddur Rubeksen, leiðari á íløgudeildini hjá BankNordik