hósdagur 23. juni 2016síða 10
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 24. JUNI 2016
SOSIALURIN 72
10
BIRGITH LASSEN
T
øl vísa, at tað í meðal
verða funnir tveir før
oyskir tilburðir av bróst
krabba um mánaðin.
Men í løtuni hava vit ongan lækna
at at taka sær av trupulleikanum,
um ein kvinna knappliga kennir
broytingar í bróstunum og vil
sleppa til lækna.
– Eri glað fyri at eg havi fingið
eina diagnosu og eri í viðgerð, tí
hatta er ræðandi og óskiljandi.
Soleiðis skrivar ein kvinna á
facebook um tær broytingar, sum
fara fram á Landssjúkrahúsinum
júst nú.
– Nú siti eg so djúpt skelkað og
kedd av at hoyra, at hetta toymið
nú er í stórum vanda fyri at blíva
upployst, skrivar ein onnur kvinna,
sum eisini hevur bróstkrabba.
Á sama facebook bólki skriva
ørkymlaðar kvinnur um, at
Landssjúkrahúsið hevur avlýst
tíðinar, sum tær høvdu til
mammografi. Hetta eru kvinnur,
sum hava havt bróstkrabba og
ganga til regluliga eftirkanning.
Enn hava tær ikki fingið at vita,
nær tær sleppa til eftirkanning
aftur, tí eingin lækni er í landinum.
Tað eru ikki tíðindi fyri nakran,
at læknatrotið í Føroyum er
álvari, og tað er ikki torført at
rokna út, at uttan læknar, er einki
sjúkrahús. Sambært Læknafelag
Føroya mangla 50 serlæknar í
landinum - millum annað tørvar
okkum ein røntgenlækna til
bróstkrabbaøkið. Í dag viðgerð
VikuskiftisSosialurin eina ósemju
millum Landssjúkrahúsið og ein
serlækna, sum ynskir at starvast
í Føroyum. Vit seta spurnartekin
við, hví Landssjúkrahúsið ikki
setti læknan í starv, tá hann var
einasti umsøkjarin til eitt starv
sum bróstkrabbalækni. Vit skrúva
tíðina átta mánaðir aftur
Settu ikki tann eina
umsøkjaran
Í fjørheyst varð eitt starv lýst
leyst á Landssjúkrahúsinum: Ein
røntgenlækni skuldi setast at
kanna bróstini á øllum føroyskum
kvinnum millum 50 og 69 ár. Hetta
vildi Landssjúkrahúsið seta í verk
fyri at fanga bróstkrabbatilburðir
nógv fyrr enn kvinnan sjálv hevði
merkt nakra broyting.
Til starvið var bert ein
umsøkjari: Ein føroyskur røntgen
lækni, sum er serfrøðingur
í bróstkrabba. Læknin hevur
drúgvar royndir sum lækni bæði
í Føroyum og í útlondum, og
verður í Norðanlondum skírdur
at vera ein av fremstu serfrøð
ingunum á økinum. Seinastu
árini hevur hann havt ábyrgdina
av bróstkrabbaøkinum á Lands
sjúkrahúsinum, og var sostatt
upplagda valið til tað leysa starvið.
Hesin eini umsøkjarin fekk tó
ikki starvið, og eingin annar varð
heldur settur.
Orsøkin tykist at vera, at
Landssjúkrahúsið og umsøkjarin
ikki kundu semjast um fram
tíðarætlanirnar við mammografi
screeningini.
Ósemjan hevur ført við sær, at
bróstkrabbasjúklingar í Føroyum
ongan lækna hava at venda sær til,
tí røntgenlæknin útfrá ósemjuni
metti, at grundarlag ikki var fyri
nøkrum framhaldandi samstarv
i við Landssjúkrahúsið. 31. mai
2016 gavst hann at starvast á
Landssjúkrahúsinum.
– Tað tók mær sjey mánaðir
og tríggjar rykkjarar, áðrenn eg
yvirhøvur fekk svar upp á mína
umsókn, fortelur røntgenlæknin,
sum fegin vildi taka sær av bróst
krabbasjúklingum í Føroyum. Men
nú hevur hann fingið nokk.
– Ímynda tær, at tú møtir til
arbeiðis, og eingin fortelur tær,
hvat gongur fyri seg og hvat skal
henda við tínum starvi, sigur
læknin sum kennir seg vónsviknan
av mátanum, Landssjúkrahúsið
samstarvar uppá.
Ein av fremstu
serfrøðingum varð
ikki settur
Rógvi Winthereig Rasmussen
eitur tann røntgenlæknin, ið
søkti starvið at standa fyri
mammografiscreening í Føroy
um. Hann er serfrøðingur í bróst
krabba og starvast á Universi
tetssjúkrahúsinum í Lund í
Svøríki, har hann hevur ábyrgdina
av øllum bróstkrabbatilburðum í
Suðursvøríki.
Seinastu árini hevur hann verið
í Føroyum eina viku um mánaðin
fyri at taka sær av teimum kvinn
um, ið vórðu ávístar til mammo
grafi. Hann hevur í meðal funnið
tveir tilburðir av bróstkrabba
um mánaðin og hevur havt alla
ábyrgdina av útgreining, stað
festing og viðgerð.
Og tá tað frá politiskari síðu
varð avgjørt, at allar føroyskar
kvinnur millum 50 og 69 ár skuldu
kannast – eisini tær, ið ikki hava
varnast broytingar í bróstinum –
metti hann seg verða skikkaðan at
søkja tað starvið, ið varð lýst leyst í
samband við hesar kanningar.
– Í gjøgnum fleiri ár hava vit
verið eitt toymi á trimum fólkum.
Saman hava vit tikið okkum av
øllum bróstkrabbatilburðum
í Føroyum. Vit hava havt góð
úrslit, og vit hava havt eitt støði,
sum er betri enn støðið í okkara
grannalondum. Vit settu okkum
fyri, at allir tilburðir av bróstkrabba
skuldu viðgerast innanfyri ein
mánað, og tað hevur eydnast
okkum. Fyri meg var tað upplagt
at søkja starvið, tí á tann hátt
kundi hetta toymið halda áfram
STRÍÐIÐ UM
SERLÆKNAN
LÆKNATROT
- Vit hava sjálvsagt nakrar fíggjarligar avbjóðingar, og kunnu
tí ikki eftirlíka øllum krøvum, sum ein lækni kemur við, sigur
Johnny í Grótinum, sjúkrahússtjóri. Mynd: Álvur Haraldsen
- Fakliga kann eg ikki standa inni fyri umstøðunum á LS, og
havi gjørt greitt, at onkrar broytingar skuldu gerast, um
eg kundi arbeiða á LS, sigur Rógvi Winthereig Rasmussen,
røntgenlækni og serfrøðingur í bróstkrabba. Mynd: Privat
Í Føroyum eiga vit ein av fremstu serfrøðingunum í bróstkrabba,
men hvørki hann ella nakar annar bróstkrabbalækni starvast á
Landssjúkrahúsinum í løtuni, hóast læknatrotið á júst hesum økinum
er ovurstórt. Men hvør er orsøkin til, at eingin lækni er?