mánadagur 18. juli 2016síða 4

Mánadagur 18. juli 2016 · Nr. 82 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 FØROYINGAR SKULU LATA 120 MILLIÓNIR Í MENNINGARHJÁLP Vit røkja ikki okkara skyldu sum eitt kristið fólk, tí hóast vit eru eitt av heimsins ríkastu londum, hugsa vit ov nógv um okkum sjálvum, heldur Bill Justinussen, tingmaður fyri Miðflokkin Áki Bertholdsen – Tað hvílur ein stór ábyrgd á okkum, sum kalla okkum kristin, at hjálpa øðrum, sum eru verri fyri enn vit. Tað heldur Bill Justinus­ sen, tingmaður fyri Mið­ flokk­in. Tí verður tað eisini eitt politiskt mál hjá flokkinum at finna politiska semju í Løg­ tinginum um at føroyingar skulu lata nógvar ferðir meiri í menningarhjálp, enn vit gera nú. Og hann væntar eisini, at Miðflokkurin fer at leggja upp­skot um hetta fyri Løg­ tingið í heyst. Hann heldur, at hóast før­ oyingar eru eitt av heimsins ríkastu londum, hugsa vit alt ov nógv um okkara egnu vælferð og alt ov lítið um tey, sum eru í neyð úti í heimi. Hann er greiður yvir, at hvør sær eru føroyingar rætti­liga gávumildir, men hann saknar, at vit sum land og tjóð vísa størri næsta­kær­ leika fyri teimum, sum líða neyð. Eitt vanligt sjónarmið er, at vit hava nokk at brúka peng­ar til her heima hjá okk­um, tí eisini her, eru tað mong, sum líða neyð, og at vit eiga at hjálpa teimum fyrst, áðrenn vit lata øðrum peng­ar í menningarhjálp. Bill Justinussen heldur, at við tí hugburðinum verð­ ur aldrin eitt oyra latið í menn­ingarhjálp, tí tað ber altíð til at finna onkran, sum ikki hevur tað so gott, sum ynskiligt var. Ung fyri Miðflokkin hava sett kikaran á føroyska menn­ingarhjálp, og í tí sam­ bandi staðfesti Bill Justin­us­ sen, at í ár játta føroyingar bara eina millión í neyðhjálp til fólk, sum eru rakt av náttúruvanlukku og kríggi og í ár er øll játtanin farin til neyðstødd í Sýria í sambandi við kríggið har. Harafturat hava føroy­ ingar latið 3,5 milliónir í menn­ingar­hjálp, ella menn­ ingarsamstarvi, sum tað verð­ur kallað nú á døgum. Tilsamans brúka tey ríku londini í heiminum 700 milli­ ardir krónur um árið upp á menningarsamstarv við fá­ tæk lond. Heilt langt eftir á mál Bill Justinussen vísir á, at ST sett sær sum mál, at hvørt land skal lata 0,7 prosent av brutto­tjóðarúrtøkuni í menn­ingarhjálp. Tað eru fá lond, ið lúka tær treytirnar, men tað leyp­ ir í eyguni, at á hesum øki eru føroyingar eftirbátar so tað munar, tí vit lata bara 3,5 milliónir krónur, ella góð 0,02 prosent av brutto­tjóðar­ úrtøkuni í menningarhjálp. Men skuldu vit gingið stevnu­miðunum hjá ST á møti, skuldu vit, runt roknað, latið 35 ferðir so nógv, sum vit lata í dag, ella góðar 120 milliónir í menningarhjálp. Bill Justinussen heldur, at sjálvsagt eiga føroyingar at ganga undir stevnumiðini hjá ST og at hækka játtanina til menningarsamstarv upp í góðar 100 milliónir krónur um árið. Hinvegin ásannar hann eisini, at tað verður ringt at fáa politiska undirtøku fyri eini so stórari hækking. – Hvørja ferð, vit bóru tað upp á mál í farnu samgongu at hækka játtanina til menn­ ingarhjálp, fingu vit bara at vita, at so máttu vit taka tað av játtanini til heilsu­verkið, sum vit umsótu í lands­ stýrinum. – Tað er eitt sindur primi­ tivur hugsunarháttur, men tað sigur eitt sindur um støð­ una hjá føroyskum politik­ arum, heldur tingmaðurin fyri Miðflokkin. Hann sigur, at skal polit­ isk undirtøka fáast fyri at lata meiri í menningarhjálp, má tað sostatt gerast so líð­ andi, so at tað ikki merkist so nógv. – Tað fæst aldrin undir­ tøka fyri at hækka játtanina til menningarhjálp í einum høggi, tí so skal tað takast frá onkrum øðrum, sum síðani fær skerda játtan. – Eg haldi, at eitt gott mál, politiska skipanin í Føroyum kundu sett sær, var, at um eini 15 ár skulu vit ganga stevnumiðini hjá ST á møti fyri, hvussu nógv vit eiga at lata í menningarhjálp, sigur tingmaðurin fyri Miðflokkin. Í hesum sambandi kundi tað verið eitt mál hjá okk­ um at hækka játtan­ina á fíggjarlógini til menn­ing­ arhjálp einar fimm milliónir krónur um árið hesi næstu 15 árini, heldur Bill Justinussen. Kann verða ein fyrimunur Bill Justinussen vísir á, at játtanir til menningar­sam­ starv er ikki ein útreiðsla burturav. – Nú á døgum eitur at menningarsamstarv, nett­ upp tí at talan er um eitt sam­starv ímillum mót­tak­ ara­land og gevara land um ávísar verkætlanir. Føroysk menningarhjálp merkir sostatt eisini føroysk arbeiðspláss, tí tað verða í ein ávísan mun, føroyingar, sum fara út í heim at vera við í verkætlanum, menn­ ingarhjálpin verður latin til. Ein máti at gera tað upp­á, kundi verið at býtt føroysku játtanina til menningarsamstarv sund­ur ímillum nøkur av aðal­ráð­un­ um í landsstýriunum. – Ein gongd leið kundi verið, at Mentamálaráðið fekk ein ávísan part av játt­ anini, og í tí sambandi kundi so Fróðskaparsetrið kanska skipa fyri, hvussu tann játt­ anin varð brúkt. – Tað kundi kanska ver­ið spennandi hjá føroysk­um lærarum at farið í eitt menn­ ingarland at bygt upp ein læraraskúla fyri pengarnar, heldur Bill Justinussen. Og Bill Justinussen held­ ur, at somuleiðis kundi sam­ferðsluráðið fing­ið eina játtan til menn­ingar­sam­ starv, har fólk frá Lands­verki síðani vórðu sendir í eitt menningarland at verið við til at ment undirstøðukervið har. Sami leistur kundi eis­ini verðið brúktur í Heilsu­mála­ ráðnum, har heilsustarvsfólk úr Føroyum, fóru út í heim við síni vitan, men ser­liga hugsar hann sær, at Fiski­ málaráðið fekk eina játtan, so at føroyskir fiskimenn kundu farið í okkurt menn­ ing­arland og lagt teimum lag á at fiska, tí har eru før­ oy­ingar serfrøðingar. – Menningarsamstarv ímil­lum Føroyar, og menn­ ingarlond, kann eisini vera ein stórur vinningur fyri Før­oyar, tí tað kann knýta sam­bond og skapa okkum vinnuligar møguleikar. Ein hjávinningur er, at vit knýta sambond ímillum londini, og sum frá líður kann tað fáa stóran týdning, heldur Bill Justinussen. LÍTIÐ KRISTILIGT NÆSTAKÆRLEIKI Bill Justinussen saknar, at vit, sum land og tjóð, vísa størri næstakærleika fyri teimum, sum líða neyð og tí heldur hann, at vit eiga at føroyska játtanin til menningarhjálp eigur at verða faldað við 30 Stevnumiðini hjá ST eru, at tey ríku londini skulu lata 0,7 prosent av bruttotjóðarúrtøkuni í Menningarhjálp. Men hendan talvan, sum Bill Justinussen leggur fram, vísir, at tað eru ógvuliga fá lond, sum lúka tær treytirnar. Men talvan vísir eisini, at føroyingar lata so nógv minst av øllum