mánadagur 18. juli 2016síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 18. juli 2016 · Nr. 82 UPPBOÐSSØLA YNDIRNAR A MÓTTØKU – Vit síggja við hesum, hvat sjálv vinnan heldur, at hesi rættindi eru verd, sigur lands­stýrismaðurin. Hann ásannar tó, at onki svar fekst uppá, hvussu tað gerst lættari hjá øðrum, sum ikki frammanundan eru partar av vinnuni, at sleppa uppí part og fáa lut í rætt­ind­ unum. Vinnan er ikki samd viðå landsstýrismanninum um, at royndaruppboðssølan setir tal á, hvat vinnan heldur rætt­indini eru verd. Fleiri reiðarar, sum hava keypt, siga, at teir fyri alt í verðini vilja hava tdy 10 pro­sent av kvotuni aftur, sum teir hava mist í mun til viður­skiftini, sum hava verið gald­andi. Teir siga, at prísurin fyri ein so lítlan part av kvotuni ikki er avgerandi, men at tað hevur størri týdning, at teir sleppa framat fiskinum og kunnu yvirhalda tær avtalur um levering, sum teir hava gjørt. Arbeiðspláss og levering Hanus Hansen, reiðari, JFK Trol, keypti ein part av kvotunum í Barentshavinum – bæði tann partin, sum var sledur á telduuppboðssølu og av tí partinum, sum var seldur á afturlatnari sølu. Hann sigur, at hann og felag hansara er ímóti upp­ boðssølu, men tá ið fe­lag­ ið nú misti 10 prosent av kvotuni í mun til í fjør, so vóru tey noydd at keypa hesi prosenti aftur á roynd­ ar­uppboðssøluni. – Fyri tað fyrsta hevði tað havt við sær um vit ikki gjørdu tað, at skipini høvdu noyðst at ligið still í einar seks vikur, men hetta hevði eisini gjørt, at vit ikki høvdu kunnað hildið tær avtalur um levering, sum vit hava gjørt, sigur Hanus Hansen. Hann leggur afturat, at tað ikki er so avgerandi um nakar vinningur er úr hesum tonsunum. Tað er meira umráðandi, at felagið held­ur tær avtalur um levring, sum eru gjørdar. Hann leggur eisini afturat, at tað hevur stóran týdning at skipini sleppa út og at manningarnar hava nakað at gera – eisini tá ið tey 10 pro­sentini av kvotuni skulu fisk­ast. Hinir reiðararnir, sum frammanundan hava skip, sum fiska í Barentshavinum, hava í stóran mun sagt tað sama, sum Hanus Hansen reið­ari. Reiðaríini gera hvat tey kunnum, fyri at fáa rætt­ indini aftur til tey tonsini, sum tey ann­ars hava mist til royndar­upp­boðs­søluna. Summir búskaparfrøð­ ingar halda, at uppboðssøla ger, at meira dynamikkur kemur í vinnuna. Men fyri at hetta skal henda, so skal uppboðssølan vera meira opin og uttan treytir. Somu búskaparfrøðingar siga, at skal eitt veruligt virði faast á fiskivinnurættindini, so er tað ikki nóg mikið at bara føroysk vinna sleppur at bjóða uppá rættindini. So er neyðugt, at útlend­ ingar eisini sleppa framat. Politiskt nei Hesir pástandir frá bú­ skap­ar­frøðingunum verða tó neyvan royndir, tí tað tykist hóast alt vera semja í allari tí politisku skipanini, at útlendingar ikki eiga at sleppa at yvirtaka før­oysku rættindini til fisk á land­ grunninum og føroysku kvot­urnar aðrastaðni. Politiskt er tað soleiðis, at allir flokkar eru samdir um, at tað ikki er rætt, at rætt­ indi, sum føroyingar hava vunnið, bert verða latin út­ lendingum. Sosialt vigar tað eisini ómetaliga nógv, at rættindini koma føroyingum til góðar – reiðaríum, manningum og samfelagnum. Ein greið fatan er mill­ um politkikarar, at tað er avgerandi, at tann fiskur, sum føroyingar hava rætt­ indi at fiska, verður land­ aður í Føroyum og virkaður í Føroyum. Merðan búskaparfrøð­ ing­ar ofta ikki kalt og kyn­ iskt eftir, hvussu mest pen­ ingur fæst burturúr einum ávísum tilfeingi, so hava politik­ararnir eina aðra skyldu. Eina skyldu at tryggja, at tilfeingið vit veiða verð­ ur virkað og hagreitt í Før­ oyum og harvið skapar arbeiðspláss her á landi. At vinnan ger, at fólk sum heild, tíma at búgva í Føroyum, tí her er arbeiði at fáa. Politikararnir hugsa eis­ ini ofta um avleiddu vinn­ urnar, sum taka seg upp, har sum fiskurin skapar virk­semi. Galdandi lóg um vinnu­ ligan fiskiskap fer úr gildi 31. desember 2017. Áðrenn tá skal støða takast til, hvussu vit í høvuðsheitum skipa føroysku fiskivinnuna eftir hendan dag. Ein fiskivinnubólkur ar­ beiðir og skal handa lands­ stýris­manninum við fiski­ vinnumálum eitt uppskot 1. august. Gadus er ein av trolarunum, sum roynir eftir botnfiski eystanfyri Hans Andrias Kelduberg, reiðari, heldur ikki, at ætlan er um nakra veruliga kapping í royndaruppboðssøluni, sum júst hevur verið oðssølu Meira á næstu síðu