leygardagur 11. september 2004síða 8

Nr. 173 - 11. september 2004 15 NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundir føðingardagar, brúðleypsdagar, starvssetanir og -dagar. Týsdagin 14. septem- ber eru liðin 40 ár síðan Jens Christian Christiansen (Kissa) byrjaði at handla við mannfólkaklæðum í miðbýnum í Havn. Í hesum sambandi verða fleiri vørur seldar við 40 prosent avsláttur HANDIL Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Klædnahandilin »hjá Kissa«, sum er ein partur av býarmyndini í Havn, verður 40 ár týsdagin 14. septem- ber 2004. Eftir at hava arbeitt í handlinum hjá Hans Joen- sen í Niels Finsensgøtu í meira enn 30 ár, stovnaði Jens Christian Christian- sen, vanliga nevndur Kissa, sín egna klædnahandin við mannfólkaklæðum á horn- inum Sverrisgøta/Tórsgøta í 1964. Í fyrstu lýsingunum hjá Kissa sæst, at klædningar til menn kostaðu frá 316 til 530 krónur, og til dreingir og hálvvaksnar kostaðu klædningarnir úr 286 krón- um. Einar terylenbuksur kostaðu kostaðu frá mill- um 68 og 122 krónur, og ein pyamas kostaði 51 krónur. Hetta ljóðar kanska bíligt, men í mun til tíma- lønina hava klæðir verið lutfalsliga dýr. Kissa varð føddur í Havn 27. juni 1916. Hann var næstelstur av 6 systkinum. Mamman var Hanna – ættað úr Stórustovu í Sørvági – og pápin var Jóhan Christiansen – nevndur Hannemann hjá Mikkjal í Dali í Havn. Kissa gekk í kommunu- skúlanum í Havn, men fór longu úr skúlanum sum 12- 13 ára gamal. Hetta var kanska ikki so nógv av egnum vilja, men heldur tí, at umstøðurnar kravdu tað. Pápin gekk burtur í 1928 við »Martu«, á veg til Ong- lands við fiski, og tá var ikki annað at gera hjá Kissa og eldra bróðurinum Eli, enn at fara út at arbeiða. Kissa fór fyrst í urmak- aralæru hjá Eliesar Arge, urmakara, men úrtøkan var ikki nóg góð fyri eitt húski, sum hevði mist forsyrgjar- an. Tí gavst hann við læruni og fór at starvast í handl- inum hjá Hans Joensen. Har var hann frá umleið 1930 til hann byrjaði sum sjálvstøðugur klædna- handilsmaður. Hesi árini tók hann ymisk handils- skúlaprógv á kvøldskúla. Kissa var serliga kendur sum sílaveiðumaður, og hann var ein av undan- gongumonnunum í Føroya Sílaveiðufelag. Tær flestu fríløturnar á yngri árum brúkti hann við tráðuni. Eitt annað av frítíðarítriv- um hansara, var frímerkja- savningin, og har var hann mettur at vera ein rættiligur »kapasitetur«. Saman við svágrinum Peturi Háberg stovnaði Kissa »Norrøna Forlagið«. Teir góvu út bøkur og ann- að tilfar á føroyskum. Eftir nøkur ár gevast teir við forlagnum og við endan av fýratiárunum fóru teir at innflyta bilar úr Onglandi og stovnaðu Bilasølan Norrøna. Sambandið við Bretland var gott ta tíðina og inn- flutningurin av bilunum var beinleiðis. Teir byrjaðu við at selja Standard bilar og umboðaðu eisini aðrar bretskar fyritøkur. Umframt Standard komu onnur bilmerkir afturat, so sum franskir Simca, russ- iskir Moskwitch og Volga og amerikanskir Plymouth. Eykalutagoymslan var heima hjá Kissa í Brekku- gøtu. Í 1965 gevast teir at selja bilar og Reimar Isaksen, ið hevði Akkumularorvirkið »Monty« við Grønlands- vegin yvirtók »Bilasøluna Norrønu«. Kissa var eisini ein av stovnarunum av Barna- hjálpargrunninum saman við Peturi Háberg, Ludvík Breckmann og øðrum. Grunnurin varð stovnaður undir krígnum, og hevði sum endamál at hjálpa neyðstøddum børnum. Kissa andaðist 14. desember 1996, 80 ára gamal. Síðan hevur dóttur- in, Elin Guttesen, stjórnað handlinum. Fyri nøkrum árum síðan kom sonur hennara Birgir Carlsson, fyrrverandi bankamaður, við í fyritøkuna, og verður hann eftir ætlan komandi stjóri. Týsdagin 14. september verða kaffi og køkur til tey vitjandi, og alla vikuna verða nógvar vørur seldar við 40 prosent avsláttur. P/f hjá Kissa, Tórshavn: Klædnahandil í miðbýnum í 40 ár Týsdagin 14. september verður klædnahandilin »hjá Kissa« 40 ár. Starvsfólkini eru, f.v.: Elin Guttesen, stjóri, Birgir Carlsson og Jona á Borg Mynd: Jens Kristian Vang Petur Háberg og Kissa uttan fyri handilin hjá Hans Joensen. Teir vóru svágrar, giftir við hvør sínari systir, og høvdu nógv samstarv, t.d. góvu teir út bøkur, seldu bilar og settu á stovn Barnahjálpargrunnin Fyrsta lýsingin hjá Kissa í 1964. »Frá mánadegi 14. september keypa mannfólk klæði síni hjá Kissa« Jens Christian Christiansen, Kissa (1916-1996) og konan Fía, sum andaðist í 1994. Hon var systir Hjørdis Háberg 15 14 Nr. 173 - 11. september 2004 2. september 2004 fingu 19 heilsu- hjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya á Tvøroyri. Allar byrjaðu tær á skúlanum í september 2003 NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Síðan 1984 hava Traktatgrunnurin og Svenning av Lofti hvørt summar givið út faldarar til útlendsk ferðafólk sum vitja í Føroyum. Talan er um ein snotuligan faldara við bæði søguligum og andaligum innihaldi Síðan Traktatgrunnurin gav hendan faldara út fyrstu ferð fyri 20 árum síðan,eru umleið 150.000 ein tøk prentaði á nógvum ymisk- um tungumálum. Umframt tey norðurlendsku verður faldarin eisini givin út á enskum, týskum, fronsk- um, sponskum, italskum og russiskum. Svenning av Lofti sigur, at tey hava sera gott sam- band við føroysku ferða- vinnuna og fáa yvirlit yvir nær tey ymisku ferða- mannaskipini koma og fara, hvussu nógv ferðafólk eru við, og hvat mál tey tosa. Øll hesi árini hava fólk staðið við landgongina á ferðamannaskipunum og givið ferðafólkunum fald- aran, men nú havnaøkið er stongt av, slepst ikki út á Molan at býta út. Av somu orsøk hevur tað verið næstan ógjørligt at handa traktatir til ferða- fólkini, sum fara útferðir, av tí at tey fara í bussarnar á Molanum og verða sett av aftur á Molanum. Men tá skip liggja úti á vágni, er møguleiki at býta til teirra, tí tey verða sigld inn á Bursatanga í smá- bátum. Somuleiðis er møguleiki at náa tey ferða- fólkini, sum verða koyrd í bussum heim á Farstøðina, har tey fáa ein faldara hvør. Í bóklinginum er skrivað stutt um Føroyar og føroyska søgu, um veðrið, hvat stýrislag vit hava og um Føroyar sum ferða- mannaland. Síðan nakað um hvussu man fyrireikar seg til eina ferð, hvat man skal minnast til o.s.v.. Aftast er kristni boð- skapurin um, hvussu man fyrireikar seg til eina longri ferð eftir hetta lívið. Svenning av Lofti sigur, at nógv ymisk fólk hjálpa til í hesi tænastu, og ferðafólkini er sera fyrikomandi og taka væl ímóti faldaranum. Í ár hevur Billy Olsen í Havn samskipað útbýting- ina av faldaranum. Tað er ikki einans til ferða- mannskipini faldarin verð- ur býttur út, men eisini til nógv onnur ferðafólk sum koma til Føroya. Heilsuskúli Føroya, Tvøroyri: 19 heilsuhjálparar fingið prógv Aftast frá vinstru: Marita N. Poulsen Sumba, Barbara Jákupsdóttir Tórshavn, Jana Mari Olsen, Vágur, Eyðbritt Jacobsen, Oyndarfjørður, Ranvá E. Jacobsen, Klaksvík, Mia Samuelsen, Klaksvík, Jórun Poulsen Lamba, Anita Heinesen Leirvík, Jonna Petersen Klaksvík og Angilie Johannesen, Tvøroyri. Fremst frá vinstru: Kristina Eysturberg, Hvalba, Sonja Hansen, Tvøroyri, Sylvia Staksberg Tórshavn, Ása í Skemmuni, Glyvrar, Majken Joen-Jacobsen Sandavágur, Selma Franksdóttir, Tvøroyri, Eyðbjørg Tjaldrastein, Trongisvágur, Mari-Ann Hofgård, Tvøroyri, og Amy Thomsen Hvalba Traktatgrunnurin: Faldarar til útlendsk ferðafólk í 20 ár Jovina Højgaard og Billy Olsen við faldaranum til ferðafólkini. Billy hevur samskipað útbýtingina av faldaranum í ár Marita Jensen og Unn Hentze í Havn brúka nógv av síni frítíð til at deila út bóklingin faldaran til ferðafólk á ferðamannaskipum, sum vitja á Havnini summarmánaðarnar. Ferðamannaskipið Discovery liggur á Molanum C M Y K 14