mánadagur 22. august 2016síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Mánadagur 22. august 2016 · Nr. 95 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAKMENTAN SEG FRÁ KJAKINUM “Vit elska tykkum og gleða okkum til, at tit halda fram við at vera ill. Uttan tykk­um var kjakið í Danmark fátækt, og uttan tykkara atgongd til at kjakast frítt, vóru vit á vandakós”. Orðini eigur ábyrgdarblaðstjórin í Ekstra Blaðnum í Danmark. Hetta skrivaði Poul Madsen í 2012 í einari oddagrein til Nationen – kjaksíðuna hjá Ekstra Blaðnum. Nationen hevur tað orð á sær, at tað er har innari svínhundarnir hjá dønum sleppa til orðanna, tí mangan er tónin óvanliga niðrandi og hvassur. Men fyri tey á Ekstra Blaðnum hevur tað týdning, at tey, sum annars ikki mynda almenna orðaskifti, eisini sleppa til orð­anna og verða hoyrd. Síðani flóttafólkastreymin í Danmark hevur Ekstra Blaðið tó broytt hugsan. Framvegis sleppa fólk at kjakast sum tey vilja á Nationen, men blaðið hevur eisini upprættað síðuna Opinionen, har úrvald fólk skriva klummur og tíðargreinar og síðani verður eggja til kjak út frá teirra uppleggum – og rithøvundarnir luttaka í kjakinum undir greinunum. Orsøkin er sambært Poul Madsen, ábyrgdarblaðstjóra hjá Ekstra Blaðnum, at tey framvegis rúma teimum, sum kjak­ ast á Nationen, men at blaðið ikki long­ur vil standa á síðulinjuni og eygleiða við­ merkingarnar uttan at luttaka í kjakinum. - Vit hava eina ábyrgd í samfelagnum, tí vit eru tey einastu, sum eru í samband við hesi fólkini, sum annars ikki sleppa til orðanna. Tað er okkara uppgáva at lurta eftir teimum og kjakast við tey, og tað er meira neyðugt nú enn nakrantíð, segði Poul Madsen við Politiken 17. Oktober 2015. Tí flóttafólkaspurningurin í Danmark elvdi til áður ósædda haturstalu á Nationen og tað vildi Ekstra Blaðið blanda seg uppí. Poul Madsen, ábyrgdarblaðstjóri á Ekstra Blaðnum hevur mangan áður ført fram, at mest umráðandi endamálið við Nationen tó er, at fólk fáa aftursvar uppá sínar hugsanir. Tí við at føra tínar hatsku viðmerkingar fram í almenna rúmið, so er møguleiki fyri, at tú fært svar uppá tiltalu. Tað viðførir í øllum førum, sambært ábyrgdarblaðstjóranum, at tínar hugsanir vera avbjóðaðar av øðrum. Men ein granskari á Journalist­há­ skúla­num í Århus er av tí fatan, at fólka­ ræði stendur fyri hóttafalli orsaka av kjakmentanini. Í 2010 segði hann við Videnskab.dk, at ávirkanin av nýggju miðl­ unum kann elva til, at fólkaræði ikki hevur lív lagað. Ejvind Hansen granskaði í 2010 í Jour­ nalistháskúlanum í Århus í hvørja ávirkan nýggir miðlar hava á samtíðina. Hann vísir á, at kjakmentanin á netinum viðførir, at tú kanst siga eitt nú og eitt annað um eina løtu og tað fær ongar avleiðingar. Flytir tann kjakmentanin seg til restina av samfelagnum, so kann tað sambært granskaranum merkja, at fólkaræði og nationalstaturin stendur fyri hóttafalli. Er tað til gagns fyri fólkaræði, at kjakmentanin hevur flutt seg til, at einhvør luttekur í kjakinum og kann gera so at kalla uttan filtur? Ella er tað skaðiligt? Hugsanirnar eru ymiskar SUNN ELLA SJÚK KJAKMENTAN? Kjakmentan er í sjóneykuni hjá Sosialinum í hesum døgum. Sosialurin varpar ljós á kjakmentan og í Vikuskiftis Sosialinum komandi, kanst tú lesa enn meira um evnið. tíma at luttaka, sigur Tina K. Jakobsen, forkvinna í Kvinnu­ felagnum. Samstundis heldur hon, at kvinnur luttaka í kjakum, tá ið kjakast verður á høviskum støðið. Eg havi eina fatan av, at kvinn­ur eru partur av kjak­inum á neti­num. Men fyritreytin er helst, at kjakið er á einum høviskum støðið og tað veldst sjálvandi um evnið kjakast verður um, hvussu nógvar kvinnur luttaka, sigur hon. Hon vísir eisini á, at hennara fatan er, at kvinnur helst hugsa um at verja seg fyri forhánisligum viðmerkingum, sum vit vita koma á netinum. Men eg vænti ikki tað er eins ringt í Føroyum, sum tað er til døm­is í Danmark, sigur Tina K. Jakobsen.