mánadagur 29. august 2016síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 29. august 2016 · Nr. 98 Heilsumálaráðið fer nú undir at boyra gomlu kommunulæknaskipanina, sum hevur virkað síðani fyrst í 1900-talinum POLITIKKUR Tað er ørkymlandi fyri fólk, sum búgva uttanfyri mið­ staðar­økið, at tað er so tor­ ført at fáa sett kom­mu­nu­ læknar í fast starv. 32 kommunulæknastørv eru normerað í Føroyum í dag, men heilsumálaráðið hev­ur ætlanir umat broyta hesa skipanina. Eitt álit frá 2010 mælir til, at heilsumiðstøðir skulu setast á stovn, har fleiri lækn­ar arbeiða saman eins og miðstøðirnar eisini skulu hýsa øðrum fólkum í heilsu­ tæn­astuni. Enn er lítið ítøkiligt hent, men tá ið fyrrverandi lands­ stýrismaðurin við heilsu­ málum, Karstin Hansen, Mið­flokkurin, legði eina ætlan fram, har heilsudeplar kring landið høvdu høga rað­festing, som var tað so sum so við undirtøkuni frá hin­um politisku flokkunum á tingi. Tað er heldur onlki hent á økinum síðani tá, men løgmaður segði í ólav­søku­ røðuni, at neyðugt er at saman­tvinna teir ymsu part­ar­nar í heilsuverkinum. Hetta skal gerast av tveim­um orsøkum. Fyrst og fremst tí hetta fer at gagna borgaranum, men eisini fyri at gagnnýta alla orku, sum fer til heilsuverkið. Tað vil siga bæði tann peningur, sum verður brúktur, men eisini ta starvsfólkatilfeingi, sum er í primera geiranum í heilsu­verkinum. Samfelagið broytist Løgmaður segði, at samfelagið er broytt nógv, síðan kommunu­lækna­ skipan­in kom í gildi. Krøvini til heilsu­veit­ ing­ar­nar eru eisini vorðanr mun­andi størri, men hóast tað, so eru bert smávegis broyt­ingar gjørdar í skipan­ ini. -Henda gongdin hevur havt við sær, at kommunu­ læknaskipanin er vorðin støðugt meira ótíðar­hósk­ andi. Tað gerst al­samt eyðsýniligari, at øll kom­ munu­læknaskipanin stend­ ur á einum vegamóti, og vandi er fyri, at hon fer fyri bakka, um munadygg tiltøk ikki verða sett í verk sum skjótast at bøta støðuna, segði løgmaður. Hóast orðini í ólav­søku­ røðuni, so er onki ítøkiligt arbeiði sett í gongd fyri at broyta skipanina. At tað er neyðugt, er onki at ivast í. 32 kommunulæknastørv eru at seta, men bert í tveim­ um triðingum av størvu­ num eru læknar, sum ar­ beiða fast. Ein triðingur av størvu­ num verða røkt av av­loysar­ um, sum koma og fara. Landsstýriskvinnan ar­ beið­ir við at nútímansgera skipan­ina, men hetta skal gerast samstundis, sum hon fyri­reikar eitt aðalorðaskifti um tey trý sjúkrahúsini í Før­oyum. Ótrygg viðurskifti Magnus Rasmussen, Sam­ bands­flokkurin, hevur spurt landsstýriskvinnuna, Sirið Stenberg, Tjóðveldim, um tað, sum hann kallar ótryggu kommunulækna­ viður­skiftini, sum eru í pørt­ um av landinum. Landsstýriskvinnan svar­ar, at talan er um stór­ar avbjóðingar og at hetta best kemur til sjónd­ar við troti­ num á kom­mu­nu­lækn­um. -Í sambandi við, at farið verður undir eina slíka um­ skipan við heilsudeplum, skal ein lóg orðast, sum reguler­ar henda partin av heilsu­øki­num sum heild. Við at skipa viðurskiftini í primera heilsugeiranum í eini lóg, fer at bera mun­ andi betri til at skipa og sam­skipa tey ymsu tilboðini um heilsuveitingar innan bæði hendan geiran og rest­ ina av heilsuverkinum. Á henda hátt fer at bera til at røkka málinum um eina samanhangandi heilsu­ skipan, har heilsu­tæn­ast­ur­ nar verða samansjóðaðar í eitt samvirkandi heilsuverk, svar­ar landsstýriskvinnan. Spurd um nær broyt­ing­ ar­nar henda, svarar lands­ stýriskvinnan,a t tað fer at taka eitt sindur av tíð at fáa hetta gjørt. -Men strembað verður eftir at nýggja skipanin við heilsudeplum og heilsu­ økjum kring landið kann setast í verk 1.januar 2018, sig­ur Sirið Stenberg. Magnus Rasmussen vildi eisini vita, um Sirið Stenberg arbeið­ir eftir álitinum um kommunu­læknaskipanina, sum kom í 2010. Landsstýriskvinnan svar­ar ikki greitt ja ella nei, men sigur seg fegnast um, at hetta er ein leistur sum sjúk­ linga­feløg, fakfólk, breitt taka undir við. -Áðrenn farast kann undir ítøkiliga arbeiði hes­ um viðvíkjandi, skal politisk støða takast til m.a. být­ ið á heilsuøkjum og upp­ gávu­býtið millum land og kommunur. Ætlanin er, at tað ítøkiliga arbeiðið, sum fer at verða gjørt í sambandi við komandi broytingina á økinum, fer at verða gjørt í samskifti við viðkomandi fak­fólk og myndugleikar, sig­ur Sirð Stenberg, lands­ stýris­kvinna. Fara nú at royna at broyta skipan­ina fyri kommunulæknar Marknagilsdepilin er miðdepilin í stríðnum um orku í løtuni. ur vald. Ein skipan, sum bæði brúkar fjarhita, jarð­ hita og sjóvarhitan, sum ætlanin er at brúka í nýggja H-bygninginum á Lands­ sjúrka­húsinum. Spurdur, nær fjarhitin kannleggjast inn í skúlan í Marknagili, svaraði Heðin Morten­sen, at frá tí løtu avgerðin verður tikin , so kann skúlin fáa fjarhita tvey ár eftir. Tekniskur fundur Í dag verður ein fundur hildin millum fakfólk um hvat kann gerast. Jarðfeingið hevur mælt til jarðhita og tað er eisini í samsvari við sam­ gnguskjalið. Og tað er hesum tilmæli, sum landsstýriskvinnan hev­ ur fylgt. Ein av or­søku­num er, at hitatapið er mun­andi minni við jarðhita enn við fjar­hita­num, vísir Jarð­feing­ ið á. Politiskt skal samgongan koma til eina niðurstøðu í hesi vikuni, um hvør skipan verður vald. At tað hevur drigið út til nú, er eitt sindur undarligt, tí longu fyri ttveimum árum síðani var klárt at taka av­gerð í málinum. Nú er trýst lagt á sam­ gongu­na tí avgerðin skal takast. Hetta er so bert ein politsk­ur spurningur afturat, sum skal loysast í heyst. Grundleggjandi er tað eitt sindur av pengum her og nú tað snýr seg um í fyrs­ tu atløgu, men hetta er eisini ein spurningur um sam­ gongan í veruleikanum sjálv tekur undir við egnum sam­ gongu­skjalið. Ella er hetta ein spurn­ ingur um politiska skipanin skal noyða almennar stovnar at virka betur saman og sam­ starv meira um loysnir enn higartil. Um “kongaríkini” skulu hava harraboð at virka saman, sum millum annað Heðin Mortensen, borgar­ stjóri í Havn, nevndi í út­ varpi­num.