mikudagur 15. september 2004síða 3

4 Nr. 175 - 15. september 2004 Nr. 175 - 15. september 2004 5 Ódnarveður herjaði landið mánakvøldið og eins og í restini av landinum merktist hetta í Vági. Vindurin var nógvur og m.a. merktist tað í skúla- garðinum í Vági, har regntungu graslíkis- mátturnar fóru uppfrá og langa leið VINDUR Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ódnarveðrið mánakvøldið merktist kring alt landið. Regn og vindur. Í Vági vóru áirnar um at fara um áarbakkarnar og nógvi vindurin tók ymiskt við sær, so sum takplátur og annað. Menn sóust úti í fer við at bjarga tekjum og leysagóðsi. Í skúlagarðinum í Vági, á skúlalagnum, liggja tungar graslíkismáttur, sum komu at liggja har í fjør, eftir at vágbingar fingu nýggjan fótbóltsvøll á Eiðinum. Mátturnar eru tungar og seymaðar saman tvær og tvær. Fleiri mans máttu til at bera tær, tá tær skuldu leggjast. Nógv regn hevur eisini verið seinnu dagarnar og ger tað mátturnar tyngri. Men stormurin mána- kvøldið var harður og regn- tungu grasmátturnar í utt- ara enda av garðinum máttu víkja. Tær fóru við vindin- um og upp um hegnið og hetta sigur eitt sindur um vindmegina, sum hevur verið upp á spæl mána- kvøldið. Tilboðið Hetta er tilboðið, sum Vágs Býráð fekk frá lands- stýrinum leygar- dagin Á fundi leygardagin, gav landsstýrið Vágs, Býráð eitt tilboð. Tað var at flyta ætlaða miðnámsskúlan til Hovs og leggja hann har sum ein part í einum skúladepli í Hovi, sum eisini skuldi rúma heilsu- skúlanum og kanska øðrum skúlum við. Afturfyri skuldi eitt røktarheim til 35 fólk byggjast á stykkinum í Vági, sum grivið út til miðnámsskúlan. Eitt røktarheim er ógvuliga starvsfólka- krevjandi og har eru run troknað eitt starvs- fólk til hvørt búfólk. Sostatt hevði talan verið um at sett 35 nýggj, almenn størv á stovn í Vági. Hetta er talan um føst størv, sum krevja útbúgving- ar og har lønin er hampuliga góð. Og her er talan um fastar inntøkur, sum eru full- komiliga óávirkaðar av vánaligum fiski- skapi og sveiggjum í búskapinum annars. Sostatt er talan um sera støðugar inntøkur antin tíðirnar so eru góðar ella ringar. Harumframt er í nógv mestan mun tal- an um konufólkastørv, sum stórt trot er á frammanundan. Men Býráðið tók ikki av hesum tilboði! Borgarstjórin segði við Sosialin í gjár, at ongar ætlanir eru um røktarheim og tað er ein kommunal upp- gáva, ið eigur at koma frá kommununum sjálvum. Harafturat hevur Vága Býráð stríðst fyri at fáa mið- námsskúlan. Men vil landsstyrið byggja røktarheim, hava vágbingar onki ímóti tí, sama hvar tað verð- ur bygt, tí tá eru vágb- ingar eisini við, tí kommunurnar eru fel- ags um røktarheim, segði Jógvan Krosslá við Sosialin í gjár. – Hevði Tvøroyrar Býráð fingið sama tilboð frá Landsstýr- inum sum Vágs Býráð fekk leygardagin, høvdu vit gleðiliga tikið av, sigur borgar- stjórin MENNINGARÆTLAN Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Eg skilji ikki, at vágb- ingar kunnu siga nei til flyta miðnámsskúlan til Hovs afturfyri at fáa 35 almenn arbeiðspláss til Suðuroyar. Kristin Michelsen, borg- arstjóri á Tvøroyri, er hálvgum skelkaður av at Vágs Býráð ikki vildi taka av tilboðnum, sum tað fekk frá landsstýrinum leygar- dagin. Hann sigur, at fekk Tvør- oyrar Býráð eitt tilboð frá landsstýrinum um at fingið 35 almenn størv til oynna afturfyri at flutt heilsuskúl- an til Hovs, hevði Býráðið gleðiliga tikið av. – Tað einasta, sum hevur týdning, er at skúlin verður verandi í oynni. Hann sigur, at fastar, almennar inntøkur hava serstakliga stóran týdning fyri eitt pláss. – Tað eru í veruleikanum tær føstu inntøkurnar, sum bera øllum uppi. Hann nevnir at í Kvívík búgva 200 færri fólk enn í Hvalba, men í Kvívík er inntøkan av kommunu- skatti kortini tvær milliónir hægri enn í Hvalba. Borgarstjórin á Tvøroyri sigur, at tað er eitt dømi um, hvussu stóran týdning tær almennu lønirnar hava fyri kommunukassarnar, tí flestu kvívíkingar arbeiða í Havn, har teir hava fastar lønir, sum í nógvum førum eru almennar. Vágs Býráð heldur, at hóast tað blivu 35 almenn størv í Vági, er tað ikki vist, at tað hevði komið Vági til góðar, tí talan hevði bara verið um, at vágbingar, sum arbeiddu á Ellis- og Røktar- heiminum á Tvøroyri og á Suðuroyar Sjúkrahúsi, høvdu skift starv og høvdu komið suður at arbeitt. Slíka grundgeing skilir Kristin Michelsen ikki. – Vágs Býráð kann ikki fáa trygd fyri, at tað bara skulu vera vágbingar, sum skuldu fingið starv á einum nýggjum røktarheimi í Vági. Men eg ivist ikki í, at onkur hevði búsetst seg í Vági. Og annars hevði talan verið um at stovna 35 nýggj, almenn størv í Suð- uroy. Tað hevði havt sera stóran týdning, so tað er trupult at skilja, at Vágs Býráð havnaði tilboðnum, sigur Kristin Michelsen. Og so er hann fullkomi- liga ósamdur við Vágs Býráð í, at eldraøkið er eitt kommunalt málsøki. – Tað er tað ikki. Tað er tvørturímóti 100% ein landsuppgáva, tí kommun- urnar hava ikki yvirtikið eldraøkið. – At fleiri kommunur so hava gjørt eina dáragerð og hava bygt sambýli, er tað sama sum at sleppa lands- stýrinum undan ábyrgdini, sigur borgarstjórin á Tvør- oyri. Skuldu fingið sama tilboð Annars fýlist hann á, at tað bara er Vágs Býráð, sum hevur fingið slíkt tilboð frá landsstýrinum. Og nú vágbingar ikki tóku av, er vandi fyri, at ætlanin dettur niðurfyri. – Tað kann ikki vera meiningin, at tað skal vera Vágs Býráð, sum einsamalt ger av, hvat skal henda í Suðuroynni. Tí vónar hann heldur ikki, at Landsstýrið sleppur ætlanini, bara tí Vágs Býráð er ímóti, tí Suður- oyggin er annað og meiri enn Vágs Býráð. Sostatt heldur hann eis- ini, at tað var ikki meiri enn rímiligt, at Tvøroyrar Kommuna fekk sama tilboð Vindur í Vági Vit høvdu gleðiliga sagt ja takk – Tað kann ikki vera meiningin at Vágs Býráð skal vera einsamalt um at avgera, hvat skal henda í Suðuroynni. Hinar kommunurnar mugu eisini sleppa upp í part, sigur Kristin Michelsen, borgarstjóri á Tvøroyri Verður rætt atborið, verður ein miðnámsskúli ein nógv størri vinningur fyri Vág enn eitt røktarheim, heldur Dennis Holm, samfelagsfrøðingur MENNINGARÆTLAN Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað var rætt av Vágs Býráð at havna tilboðnum frá landsstýrinum. Tað heldur Dennis Holm, samfelagsfrøðingur. Hann ivast í, at tilboðið, sum býráðið fekk frá lands- stýrinum leygardagin, er nakar vinningur fyri Vág. Kortini heldur hann, at tað er positivt, at arbeitt verður við ítøkiligum menningarætlanum. Á fundi leygardagin vildi Landsstýrið hava Vágs Býráð at góðtaka, at ætlaði miðnámsskúlin í Vági verð- ur fluttur til Hovs. Afturfyri skuldi lands- stýrið byggja eitt røktar- heim á stykkinum, sum varð ætlað til miðnáms- skúlan í Vági. Hetta skuldi verið eitt røktarheim til 35 búfólk og tað hevði eisini kravt 35 starvsfólk. Agnið hjá landsstýrinum var sostatt, at við at flyta miðnámsskúlan til Vágs, hevði Vágur fingið 35 nýggj, almenn størv. Men Býráðið havnaði til- boðnum. Og tað heldur Dennis Holm, samfelags- frøðingur á Granskingar- deplinum fyri Økismenn- ing í Vági, var ein røtt av- gerð. – Tað er ein nógv størri vinningur fyri Vág at fáa ein miðnámsskúla enn tað er at fáa eitt røktarheim, heldur hann. Annars dugur samfelags- frøðingurin ikki at síggja, hví ein miðnámsskúli í Vági og eitt røktarheim skulu vera slíkir mótsetn- ingar, at teir útihýsa hvønn annan. – Heldur landið at tað er tørvur á einum røktarheimi í Suðuroy og at tað kundi verið ein framstig í roynd- unum at ment økið, so er bara bar byggja eitt røktar- heim, uttan at blanda mið- námsskúlan uppí, sigur hann. – Eg sakni rætt og slætt eina góða grundgeving fyri at annað útihýsir hitt, tí tað kann ikki vera rætt, at landsstýrið hevur ta støðu, at siga vágbingar nei til at flyta skúlan til Hovs, siga teir samstundis nei til eitt røktarheim. – Skal miðnámsskúlin flytast til Hovs, skal øll ætlanin broytast og tað kostar pening. Samstundis skal fimleikarhøll og aðrar umstøður til ítrótt gerast í Hovi og tað kostar eisini nógv. – Og annars haldi eg, at tað er nátúrligt, at heilsu- skúlin er nær við sjúkrahús- inum og ellis- og røktar- heiminum, sigur samfel- agsfrøðingurin úr Vági. Ein kraftig dynamo Dennis Holm sigur, at verð- ur hugt eftir, hvørji øki í Evropa tað eru, sum veksa og mennast, so eru tað tey økini, sum hava útbúgving- ar. Annars heldur hann, at fyri arbeiðskraftina hevur tað lítlan týdning fyri Suð- uroynni, hvar stovnar eru, tí Suðuroyggin er ein arbeiðs- marknaður og fólk koyra nógv meiri ímillum bygdir í sambandi við arbeiði enn vit kanska geva okkum far um. Og tá ið Hovstunnilin er gjørdur, er ógvuliga skjótt at koyra ímillum. – Sostatt ger tað at kalla tað sama, hvar í Suður- oynni, eitt røktarheim verð- ur bygt, tí tað verður ein styrkur fyri alla oynna. – Hinvegin, so má út- gangspunktið fyri at byggja eitt røktarheim verða, at tørvur er á tí, og ikki tað at skapa arbeiðspláss. Hann heldur, at ein mið- námsskúli kundi verið ein kraftig dynamo fyri Vág og alt økið rundanum hann og fyri alla oynna sum heild. – Tað verður eitt heilt ser- ligt lív rundanum ein slíkan skúla og tað hevði ikki giv- ið somu ávirkan at flutt hann til Hovs. – Eg haldi, at tað yvir- høvur hevur stóra undir- tøku, at skúlin er í Vági. Tað vísur tann stóra til- gongdin av næmingum úr allari oynni. – Tað er eisini gott fyri oynna og fyri suðuroyingar, at teir koma hvørjum øðr- um við og ganga inn til hvønn annnan, so at siga. Eg haldi, at tey ungu, sum hvønn dag ganga í Vági í miðnámskúlan, hava ein heilt annan hugburð til eina samansjóðing av oynni, enn tey gomlu. Eg haldi eisini, at teir suðuroyingar, sum arbeiða í øðrum bygdum, hava ein heilt annan hug- burð til at samansjóða oynna, enn tey hava, sum bara eru innanfyri ongjar- garðarnar. – Verður skúlin lagdur í eitt púra óheft stað í onga- mannalandi, sum í Hovi, kann verða, at hendan ávirkanin ikki verður eins stór. – Tann stóra avbjóðingin verður at fylla karmarnir í miðnámsskúlanum. Enda- málið við honum var nevni- liga at hann skuldi verða ein miðdepil fyri útbúgving og mentan. Tað merkir, at eftir vanliga skúlatíð er ætl- anin, at skúlin skal brúkast til kvøldskúla, eftirútbúgv- ingar, skeiðsdepil og til mentanartiltøk. – Serliga nú møguleik- arnir fyri fjarundirvísing eru vorðnir so góðir, eru heilt góðir møguleikar fyri at fylla karmarnir í skúlanum, so at hann ikki bara verður ein studenta- skúli, sum er opin frá 8-15, men ein útbúgvingar- og mentanarmiðdepil, sum er opin og fullur av lívi langt út á kvøldið. – Tí var tað eitt álvarsligt bakkast fyri ætlanina, at ætlaða meginbókasavnið varð av ongum, tí tað kundi havt stóan týdning fyri ein slíkan depil, sigur Dennis. í sambandi við heilsuskúl- an. Annars heldur borgar- stjórin á Tvøroyri, at tað er langt úti, at Landsstýrið samráðist við Vágs Býráð um eina ætlan, sum eisini umfatar heilsuskúlan á Tvøroyri, uttan at spyrja Tvøroyrar Býráð eftir. – Og tað ger landsstýrið aftanfyri ryggin á Tvøroyr- ar Kommunu, hóast vit hava siti á fundi eftir fundi við skiftandi mentamála- ráðharrar um viðurskiftini hjá heilsuskúlanum. Og so fáa vit onki at vita, fyrrenn vit frætta tað í fjølmiðlun- um. Tað er ov langt úti, hel- dur borgarstjórin á Tvør- oyri. Hann sigur eisini, at vil Landsstýrið byggja røktar- heim á Tvøroyri, skulu teir saktans fáa øki at byggja tað á. – So nú sita vit spent og bíða, um Tvøroyrar Býráð eisini fer at fáa eitt tilboð frá landsstýrinum, leggur Kristin Michelsen afturat. Ongan týdning hvar hann er Nú sigur borgarstjórin í Vági, at vil landsstýrið gera ein skúladepil, kunnu teir gera hann í Vági. Hvat hevði Tvøroyrar Býráð sagt, um tað fekk tað tilboð frá landsstýrinm, at eitt røktarheim til 35 fólk varð bygt á Tvøroyri afturfyri at heilsuskúlin verður fluttur til Vágs til ein skúladepil har? – Ein skúladepil í Vági er ikki er sambæriligur við tað, sum hevur ligið í kort- unum um at savna oynna í færri kommunur. Eftir tí upplegginum skuldu skúl- arnir vera í Hovi, sum er mitt í oynni. – Kortini vænti eg, at bý- ráðið hevði tikið undir við tí. Sjálvur haldi eg, at tað, sum hevur størstan týdning, er, at skúlin verður varð- veittur í oynni. Og við tí fyrivarni, at býráðið ikki hevur viðgjørt spurningin, vænti eg, at støðan hjá øllum býráðnum hevði verið tann sama., – Høvdu vit fingið okkurt afturfyri, høvdu vit uttan iva verið sinnað til at slept skúlanum – um hann so endaði í Vági, hóast. sigur Kristin Michelsen. – Tað er ikki bara støðan í Vági, sum er hættislig. Hon er hættislig í allari oynni, leggur hann afturat. Hann fýlist eisini á, at Hendrik Old og Johan Dahl skuldu vera við á fundinum í Vági sum eygleiðarar. – Vit hava tveir aðrar løg- tingsmenn í oynni, Sverra Midjord og Hergeir Nielsen og sjálvsagt skuldu eisini teir fingið fundarboð, held- ur Kristin Michelsen. Heldur miðnámsskúla í Vági enn røktarheim – Ein miðnámsskúli í Vági, sum væl útnyttaður, er ein nógvstørri vinningur fyri Vág, enn eitt røktarheim hevði verið, heldur Dennis Holm, samfelagsfrøðingur á franskingardeplinum fyri økismenning í Vági C M Y K 5 4