hósdagur 15. september 2016síða 8

FRÍGGJADAGUR 16. SEPTEMBER 2016 SOSIALURIN 106 8 BARNAKONUR Í SUÐUROY Tað eru fimm ár síðani, at málið um at lata føðideildina á Suðuroyar Sjúkrahúsi aftur, tók seg upp Tí varð føðideildin í Suðuroy latin aftur ÁKI BERTHOLDSEN S einastu mánaðirnar hevur tað verið rættiliga umstrítt, at føðideildin á Suðuroyar Sjúkrahúsi hevur verið afturlatin og at barnakonur úr Suðuroy tískil eru sendar til Havnar at eiga á Landssjúkrahúsinum. Men at føðideildin er latin aftur, er ikki eitt nýtt mál, tí tað eru eini fýra, fimm ár síðani, at farið varð undir tilgongdina at flyta allar barnakonur til Havnar at eiga. – Tað byrjaði fyri fýra, fimm árum síðani, tá ið Landslæknin skrivaði í eini viðmerking um føðideildina á Landssjúkrahúsinum, at hann mælti til, at føðideildin á Suðuroyar Sjúkrahúsi varð niðurløgd, sigur Ronnie Midjord, stjóri á Suðuroyar Sjúkrahúsi. Men Karsten Hansen, sum tá var landsstýrismaður, tók ikki tilmælið til eftirtektar í fyrstu syftu, tí hann vildi hava málið gjølligari lýst. Sjúkrahússtjórin sigur, at síðani hava allir avvarðandi starvsbólkar á Suðuroyar Sjúkrahúsi, ljósmøður, læknar og leiðsla, viðgjørt málið. Og tá vóru teyfullsamd um, at soleiðis sum umstøðurnar eru, er tryggasta loysnin at barnakonur í Suðuroy fara á Landssjúkrahúsið at eiga, tí Suðuroyar Sjúkrahús kann ikki taka sær ábyrgdina at at reka eina føðistovu. – Tað var í apríl í 2014 at hendan niðurstøðan varð gjørd og orsøkin var tann, at Suðuroyar Sjúkrahús hevði ikki ta serlæknamanning, ið krevst fyri at hava eina nú­tíðar­ krevjandi og dygdargóða føði­ deild. Fyri at hava eina fulldygga føðideild, skal eitt sjúkrahús hava ein barnalækna, ein ser­lækna í kvinnusjúkum og ein nar­kosu­ lækna. Men fyri at sjúkrahúsið skal hava fakliga manning til taks alt samdøgurið, krevjast minst tveir serlæknar á hvørjum øki. Á Suðuroyar Sjúkrahúsi er ongin lækni við hesum sergreinunum. Sostatt er tað eftir einum heilsu­ fakligum tilmæli, at føðideildin verður latin aftur og í roynd og veru hevði politiski myndugleikin ongan annan útveg enn at fylgja tí, sigur Ronnie Midjord. Tískil tók undanfarni lands­ stýris­maður í heilsumálum, Karst­en Hansen, tilmælið til eftir- tektar og tí varð føðideildin latin aftur. Síðani hevur núverandi landsstýriskvinna í heilsumálum, Sirið Stenberg staðfest avgerðina. Ronnie Midjord staðfestir, at yvirlæknarnir á Suðuroyar Sjúkrahúsi vilja nevniliga ikki átaka sær at gera keisaraskurðar, tí tað er uttanfyri teirra serøki. Teir eru heldur ikki vanir at gera keisaraskurðir. Vit hava nú havt ein lækna á Suðuroyar Sjúkrahúsi, men seinast hann gjørdi ein keis­ araskurð, var fyri 30 árum síðani, sigur Ronnie Midjord. – Eg haldi ikki, at tað eru trygg­ ar umstøður, at bjóða eina barna­ konu, leggur hann afturat. Ongir læknar a fáa Ronnie Midjord leggur afturat, at tað er ómetaliga torført at fáa serlæknar til smá sjúkrahús. – Er tað nakar, ið hevur roynt at fáa serlæknar á Suðuroyar Sjúkra­ hús, er tað eg, staðfestir Ronnie Midjord. Hann sigur, at hann hevur spurt seg fyri á sendistovum í nógvum londum, men úrslitið er tað sama, nevniliga, at ongir lækar eru at fáa. Onkuntíð hevur tað eydnast at fáa lækna úr Pólandi, ella aðra­ staðni frá, men teir støðast ikki, og eru burtur aftur líka brádliga, sum teir komu. Hann sigur, at ein orsøk er, at á einum lítlum sjúkrahúsi hava ser­ læknar ov lítið at gera til at teir kunnu halda seg í venjing. – Ein lækni er sum ein klaver­ spælari. Ein klaverspælari, sum bara venur eina løtu av og á, verður aldrin góður. Tað er tað sama við einum lækna. Hevur hann ikki nokk av uppgávum, fær hann ikki venjing í sínum arbeiði, og so fær hann heldur ikki ment seg. – Og skuldi ein føðing ikki ging­ ið eftir vild, kann læknin verið klag­aður. Og verður niðurstøðan, at hann hevur givið eina viðgerð, sum er uttanfyri hansara serøki, og hann í hesum sambandi hevur gjørt mistøk, ein serlækni á økin­ um helst ikki hevði gjørt, kann hann fáa eina álvarsliga átalu, ella kanska, í ringasta føri, enntá missa sína góðkenning at virka sum serlækni. Tí er føðideildin á Suðuroyar Sjúkrahúsi latin aftur og sostatt eru ongar vanligar føðingar á sjúkra­húsinum longur. Ronnie Midjord sigur, at tað er nakað heilt annað, tá ið neyðstøður taka seg upp, tí í slíkum førum kunnu barnakonur sjálvsagt leggj­ ast inn á Suðuroyar Sjúkrahús at eiga. Har tað er bráðneyðugt, hava læknar sjálvsagt loyvi til at gera alt, sum stendur í teirra makt fyri at bjarga lívi og heilsu, sama hvørjar sergreinir, teir annars hava. – Men annars skulu føðingar, har alt gongur sum ætlað, vera á Landssjúkrahúsinum. Annars hava fólk skotið upp, at landssjúkrahúsið hevur eitt toymi, sum kann ferðast til Suðuroyar, tá ið barnakonur skulu eiga. Tað Ronnie Midjord ivast í um tað er nøkur loysn. Ongin veit, hvussu leingi ein barnsburður varar, og skal eitt toymi av Landssjúkrahúsinum til Suðuroyar, hvørja ferð, kemur landssjúkrahúsið at mangla tey fólkini, og so er lítið vunnið, heldur hann. »Ein lækni er sum ein klaver­ spælari« »Er tað nakar, ið hevur roynt at fáa serlæknar á Suðuroyar Sjúkrahús, er tað eg« – Sum støðan er nú, er tað tryggast hjá barnakonum úr Suðuroy, at fara til Havnar at eiga á Landssjúkrahúsinum, sigur Ronnie Midjord, stjóri á Sjúkrahúsinum