hósdagur 22. september 2016síða 32

FRÍGGJADAGUR 23. SEPTEMBER 2016 SOSIALURIN 109 32 F ólkafundurin í ár, tann føroyski, varð avlýstur. Undir­tøkan í fólka­ræðinum fyri at hava fund um fólka­ ræðið fyri fólkið, ja, hann var bara ov lítil. Vónandi er hetta ein ábending, sum ikki kann misfatast, um, at fólkið tímir ikki longur alt hatta við fólkaræðinum. Bara tos oman á tos. Tað tímir vanligt fólk ikki. Tað vil hava okkurt at henda. Tað vil aksjón. Fólk tíma ikki at blaka eitt heilt viku­skifti burtur til snakk og meira snakk. Tey vilja heldur brúka frí­tíð­ina, ta lítlu, tey hava, til okkurt gagnligt. Ikki minst, um veðrið er gott. Veðrið er altíð gott, tá heilir fundardagar eru leygardag, og lokið bara verður liggjandi á træverjuspannunum. Fyrr kravdist gott veður, tá fólka­fundir vóru, tí teir vóru úti. Ella er orsøkin kanska tann, at nú er einki eftir at snakka um. Tað gongur so væl, at fólkið hevur ikki brúk fyri fundum, øðrum enn mót­mælis­fundum um alt tað, sum sam­bært fólkinum kortini ikki gongur so væl. Spyr ikki, hvat tú kanst gera fyri Føroyar, men hvat Føroyar eiga at gera fyri teg. Krev tín rætt og gloym tínar skyldur. Eg krevji eina krónu, men lati ikki eitt oyra. Kanska er orsøkin, at eingin kjak­ mentan er í Føroyum. Tí ber ikki til at senda fólkinum fundarboð um at koma at kjakast. Ov lítil undirtøka er fyri einum fundi, sum ikki bara er ein vanligur fundur, men einki minni enn ein demo­ kratisk­ur festivalur. Ein festivalur aftan á allar hinar festivalarnar, sum ikki eru demo­ kratisk­ir, men okkurt annað kratiskir. Alt fólkið er á hinum festivalinum. Tí tey, sum skipa fyri har, ráða einsa­møll. Tað er rætti mátin at skipa fyri, eina­ ræði. Fólkafundurin varð, sum skrivað, avlýstur, tí fólk tímdu ikki, og eisini tí, at eingir pengar vóru til lýsingar, skilst. Hinir festivalarnir hava ikki brúk fyri pengum til lýsingar. Teir lýsa ókeypis í miðlunum, og ikki bara í teimum sosialu. Eisini tí, sum kallar seg public service, í tænastu fólksins. Javell, tey, sum siga, at fólka­ræðið í Føroyum er ikki deytt, men bara hálv­deytt, tey halda uppá, at føroyska fólka­ræðið er ikki sloppið av við barna­ sjúkurnar enn og liggur væl ballað undir dýnuni. Fyrr vóru fólkafundir í haganum. Tá var romantikkur ikki láturligur, heldur ikki tjóðskaparromantikkur. Tá vóru heldur ikki bilvrak, kulda­ skáp og trol­lemmar í nátt­úr­ini. Tí stimbraði náttúran tjóð­skapar­ kensluna. Hon var rein og óspilt. Men tey fóru eisini niðan í hagan fyri ikki at órógva hini, sum ikki orkaðu at hoyra um øll tey brøgd, føroyingar kundu gera, bara tey sluppu undan fanan­um dananum. Tá vóru fólkafundir sunnudagar. Tá høvdu fólk stundir at leggja arbeiðið frá sær sunnudag og fara á fund. Í staðin fyri fólkafundir inni í ítróttar­høll, har sólin ikki sær, havið so heldur almennan ruddingar­dag, so náttúran aftur kann brúkast at fundast í. Ruddingar­festivalar. Fólkaræði er eisini flugu­knepparí. Eitt døgurða­borð, sum varð keypt uttan um fólka­ræðið, fær fólk at bjóða seg fram at verja fólka­ræðið. Fyri 365.000 kr. við MVG. Koppar hetta keypið kommununi, kann borðið seljast fyri nógv meira enn 365.000 kr. Dygdin hjá Wegner er ein hundrað ára íløga. Sama ger, vit hava fólka­ræði, sigst, og tí sleppa vit ikki undan. Minni­luta­ verja og minni­luta­harð­ræði og meiri­ luta­eina­ræði, fitta barnið við nógvu fornøvnunum og ongum eftirnavni. Styrkin í demokratinum er, at minni­lutin vil ikki góðtaka og viður­ kenna meiri­lutan. Tí krevur demo­krati so nógva tíð, og tí er tað so óenda­liga óeffektivt. Festivalur fyriuttan fólk Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ viðurslønina 2012 Høgni Djurhuus MYND: HEINESEN MYNDIR Eirikur í Jákupsstovu Yrki: Ráðgevi – Bústaður: Keypmannahavn Hvat ætlaði tú at blíva, tá ið tú bleivst vaksin? Eg havi havt periodur við øllum møguligum: Skipari, fótbóltsspælari, bóndi, spión og alt møguligt annað. Eg haldi meg vera nokk so vaksnan eftir hondini, men enn havi eg periodur við øllum møguligum. Hvat átti hitt kynið at vita um títt kyn? Eg haldi tit longu vita tað mesta, og tað sum er eftir, haldi eg vit skulu sleppa at hava fyri okkum sjálvar. Hvat áttu børn at vita um tað, at vera vaksin? Tá eg hugsi aftureftir, so er nærum onki, sum eg havi saknað at vita um at vera vaksin, áðrenn eg byrjaði at blíva tað. Tað snýr seg nokk meira um lektiuna til okkum øllum um at vita, hvaðani vit koma, at njóta løtuna og at gleða seg til framtíðina heldur enn at stúra um hana. Hvat var tann seinasti dreymurin tú gjørdi til veruleika? Eg havi ofta ætlanir heldur enn dreymar, og ein ætlan, sum bleiv til veruleika var at lata endaligu ritgerðina á lesnaðinum inn áðrenn ólavsøku. Um tú tordi, so hevði tú? ferðast verðina runt annaðhvørt á súkklu, balón ella rúmdarfari Hvat hevði gjørt heimin til eitt betri stað? Her kann eisini nógv setast inn, men Miss Universe í 1992, 1993, 1994, 1995 og 1996, søgdu tað allar rættiliga væl: Heimsfriður. Hvør uppskriftin er til tað er tó ein nógv verri spurningur. Nær vart tú seinast veruliga ovfarin? Tá eg kom inn á Tórsvøll til steypafinaluna og sá, at upp ímóti 10 prosentum av Føroya fólki kundi finna uppá at hyggja eftir einum dysti millum tvey føroysk lið. Fantastiskt! Tað seinasta, tú hevur lært, er at… tey trý t’ini: Ting taka tíð. Eg havi lært tað fyrr, men fyri stuttum lærdi eg tað aftur. Tann støðugt ringa samvitskan snýr seg um at tú? For ofta hugsi um tað næsta, sum eg skal gera, enn tað, sum eg geri beint nú. Enda setningin: Føroyar áttu… at brúkt nógv meiri pening til útbúgving og menning, tí størstu frambrotini koma ofta tann vegin.