týsdagur 27. september 2016síða 38
‹ fyrra síða allar 64 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN SEPTEMBER 2016
6
KATRIN SIGURPÁLSDÓTTIR KAMBAN
Rokkari uttan hol á knænum. Hon spælir bass. Hon
byrjaði at spæla bass tá ið hon var 15 ára gomul, tí at
hon helt, at bassurin var tað kulasta instrumentið.
Bassurin merkist í gólvinum táið tú ert til konsert.
Katrin spælir eisini í bólkinum Figment Dwells.
ELSA GUNNARDÓTTIR SEVDAL
Rokkari við holi á knænum. Báðum knøunum.
Altso hol á buksunum, ikki á sjálvum knænum. Elsa
hevur spælt gittar síðani hon var 14 ár. Hon valdi
ikki gittaran sjálv, men tað var tað, hon slapp inn
til í Musikskúlanum í Fuglafirði. Elsa spælir ikki í
nøkrum bólki beint nú, men hon hevur spælt bass í
onkrum bólki fyrr.
MARIANN HANSEN
Ørður bygdasligur sjónleikari. Útbúgving í Íslandi
– oh, tað merkist, tað ger hana eitt vet ørðari enn
Duritu. Hon elskar at spyngja kareoke, tað er góð
venjing, heldur hon. Í bólkinum deilir hon plássið
sum forsangari við Duritu.
DURITA DAHL ANDREASEN
(Smá)Ørður bygdasligur sjónleikari. Ikki so bygdaslig
longur, tí hon hevur lisið í Århuus. Hon syngur sum
ein sjónleikari. Hon syngur sum ein góður sjónleikari
ið syngur væl.
SUNNEVA GAARDLYKKE
Nydeligur perkussionist. Hon er orsøkin til, at eg
má brúka orðið ‘nydelig’. Finni einki annað orð í
fevnir um. Nydeligir perkussionistar verða teir mest
áhugaverdu rokkararnir. Hamskiftið er hitt størsta.
Í hesum bólkinum spælir Sunneva bæði marimba og
vibrafon. Hetta er fyrstu ferð, hon spælir við í einum
rútmiskum bólki.
HELENA SIGURDSDÓTTIR LAMHAUGE
Snøggur perkussionist. Í bólkinum spælir
hon trummur. Ja, bólkurin hevur ein snøggan
trummuspælara. Ein snøggan dugnaligan
trummuspælara. Hon er perkussionist, tí at tað
er nógv meira sosialt enn at spæla hini klassisku
ljóðførini.
tannáringur, og sum eg ikki heilt visti
var til ordiligt, fyrr enn nú - kenna tit tað
kensluna av panikki, sum stendst av at
síggja kend fólk ordiligt? Uppiá stóðu
seks kulir rokkarar saman við sínum enn
kulari stílisti, uppiundir loftinum hekk
ein filmsmaður og royndi at festa eina
stóra diskokúlu í høga loftið í Perluni, og
aftanfyri meg sat ljósmaðurin við einum
yvirvaksnum instrumentbretti og stýrdi
ljósheiminum inni í rúminum, og fekk
mínar kenslur at hoppa frá anstygd til
sukursøtt ævintýr við bert einum løttum
trýsti á ein av teimum 2000 knøttunum á
knappaborðinum. Ja, hvat gjørdi eg her í
litaða havinum av kreativiteti?
Onkusvegna hevði eg aftur(!!!)
megnað at svimja út til eitt stað, har
eg ikki grynti – løgið sum eg ongantíð
heilt veit, hvussu eg endi har – ein leys
samrøða her, ein lítil uppgáva har, og
áðenn eg veit av, standi eg við einum
kreativum ælaboðalittum havið upp
um háls og stíðist fyri lívinum, meðan
øll hini tykjast flóta elegant fram við,
ella surfa omaná aldunum. Ja, í dag var
ein sovorðin dagur - dagurin var júst
byrjaður, og ælaboðasurfið fór at halda
fram langt út á náttina.
‘VIT FJASAST’
Eg gjørdi ikki nógv til nyttu hendan
dagin. Sat mest í sofuni og helt fast
um mína hagfrøðibók (hevði verið
og undirvíst fyrrapartin), ímeðan
hugskotini hjá hinum flugu framvið sum
stjørnuskot eina klára nátt – hahaha,
ok eg mátti skriva hatta, hugsaði at tað
var upplagt, eftir tað eg skrivaði um
ælaboðahavið. Men tað er nú sjáldan,
at eg fái kensluna av, at hini rundan
um meg ferðast skjótari enn eg – eg eri
jú fødd við eini kyksilvurframleiðslu
í afturpartinum. Ikki fyrr enn tað leið
langt út á kvøldið, fekk eg orðið á teir
seks tónleikararnar. ‘Hvussu eitur hesin
bólkurin?’ spurdi eg beinanvegin. Tað var
tøgn eina lítla løtu. Tær fóru at flenna.
‘Bahama Mama’ segði ein, ‘Kelling’ segði
ein onnur, ‘Kitlustjørnurnar’ flenti ein
triða. Basspælarin leitaði sær telefonina
fram og hugdi inn á bandmaker.com, ‘ok
tit, her kemur navnið, segði hon… Hvat
halda tit um Daylight Influence ella
Depressing Elevator?’. Vit flentu allar.
‘Altso, hava tit einki navn? Eru tit ikki ein
bólkur?’ spurdi eg hjartkipt – eg hevði
jú lovað meg til at skriva eina grein um
hendan nýggja føroyska kvinnubólkin.
‘Áh sum tú ert flóvislig Tjóðhild! Hetta
er akkurát sum tá ið man er byrjaður
at fjasast saman og onkur spyr, eru tit
saman? Pínligt’ sigur Durita, forsangara
sjónleikarin. Mariann, hin forsangara
sjónleikarin, brýtur av ‘Altso, vit hava
bara verið saman í ein sang, og kendust
ikki áðrenn. Kunnu vit ikki bara siga, at
vit fjasast?’.
Jú, lat okkum siga tað. Hesar seks tær
fjasast, tær hava eitt lag og eitt videolag
saman. Kanska kemur meira. Kanska.
KANSKA
‘Eg havi altíð hatað orðið kanska! Eg
meini so við, tak eina avgerð!’ sigur annar
av bygdasligu sjónleikarunum - hon er
so bygdaslig, at tað er kul! Hon steðgar
eina løtu á, men sigur so ‘men nú elski eg
tað. Durita hevur lært meg at elska tað.
Endar tú setningin við kanska, so er alt
opið. Takk Durita, tú hevur givið mær
‘kanska’’. Durita er hin sjónleikarin, sum
er so bygdaslig, at hon er kul. Tær eru
av Oyri og Norðskála, kunnu tit ímynda
tykkum nakað meira bygdasligt?
Kanska ‘kanska’ er sentrala orðið í hesi
verkætlanini. Tí at verkætlanin er ein
áhaldandi leitan. Og ‘kanska’ gevur rúm
fyri hesi leitanini. Men ikki sum liður
í einum spurningi: ‘Kanska vit kundu
fari til Suðuroyar í kolanámi í Hvalba at
filma hatta síðsta brotið?’, nei, heldur
sum ein staðfesting av einum broytiligu
møguleika: ‘Tað hevði verið spennandi at
farið til Suðuroyar í kolanámið í Hvalba
at filma hatta síðsta brotið. Kanska’.
Møguleikin er har, men møguleikin
kann eisini broytast, um vit vilja tað. Tað
einasta ið ikki broytist er hin áhaldandi
leitanin eftir broyting.
Kanska eru tær ein bólkur. Kanska.
KVINNUBÓLKUR
Bólkurin – ja, eg fari at kalla tær
ein bólk í móti teirra vilja, summar
samanrenningar hava brúk fyri einum
lítlum skumpi fyri at finna saman -
er ein av ringunum í vatninum, sum
stóðst av stóra steininum Mariann
og Durita slepptu í vatnið, tá ið tær á
heystið 2015 stovnaðu listabólkin GUT//
Productions og settu verkætlanina
‘Eitt portrett’ í gongd. Í verkætlanini
granska tær báðar spurningin ‘Hvørjar
eru kvinnurnar ið mangla í Føroyum’.
Fyrsta stig í verkætlanini er uppsetanin
av nýskrivaða modernaða ævintýrinum
‘Einaferð var tað eg…’. Sjónbandalagi,
sum vit øll kýttu okkum fyri hetta
kvøldið er byrjanin til næsta lið - stóru
teaturkonsertina komandi vár. ‘Verður
tað hesin sami kvinnubólkurin, sum
spælir til teaturkonsertina í vár’, spurdi
eg snýkjandi. Ja, eg hevði ein duldan
spurning í mínum spurningi. ‘Vit
eru ikki ein KVINNUbólkur, ikki ein
GENTUbólkur, ikki ein DAMUbólkur.
Bara ein bólkur, ein tónleikabólkur.’
svaraði ein teirra. Hygg eg visti tað, tær
ERU ein bólkur!
‘Ja, ein tónleikarbólkur! Um ein
drongur kemur uppí, so kemur
hann bara uppí - bara hann eigur ein
MoonCup… Annars kann hann lána mín’.
Ein MoonCup er ein sovorðin fleirnýtis-
koppur sum kann brúkast ístaðinfyri
bind/tampax.
KVINNAN SUM PROP/GIMMIC
‘Hey, hevur tú hug at spæla við í okkara
bólki?’… Gleði… ‘Tað hevði verið SO feitt
at havt eitt konufólk við í bólkinum’…
skuffilsi.
‘Tað er ov ofta, at man følur seg sum
ein kulan rekvisitt á pallinum. At man er
har sum eitt gimmic, tí at man er kvinna,
heldur enn tí at man dugir væl at spæla
sítt ljóðføri, ella er ein kulur persónur at
hava við’.
Bara tvær av teimum seks í bólkinum
hava spælt í einum rútmiskum bólki fyrr.
Allar spæla fyrstu ferð saman við øðrum
konufólki. Eg spyrji, um tað er øðrvísi.
Tað halda tær ikki, ikki sjálvt spælið. Jú,
kanska eru vit eitt sindur meira varnar
við at larma, men kanska er hetta tí, at
vit ikki kennast so væl enn - kanska.
DREP, DREP, DREP
Tað rungar í hátalaranum ‘Drep,
drep, drep’. Tað er ikki ræðandi, men
heldur dragandi. Lagið gevur mær eina
kenslu av samanhaldi, heldur enn av tí
isolerandi einsemi, eg annars knýti at
tankanum um morð. Hvat er tað, sum
tær so fegnar vilja drepa? Hvat er tað,
sum dregur meg í hesum drápinum?
Hvat er tað við hesum drápinum sum
ger, at mín upprunaliga kensla av ikki
at passa inn, kenslan av at drukna
í listarliga lithavinum so knappliga
kann broytast, til at svimja við, sum
var eg ein sild millum mangar aðrar í
eini risa sildatorvu - kanska kenslan av
samanhaldi um tað drápið, eg so inniliga
ynski at fremja? ‘Hvat er hetta fyri
dráp, tit og vit eru í holt við at fremja?’
rópi eg knappuliga og vóni, at ein av
hinum sildunum hoyra meg ígjøgnum
trummusláttur og gittarsolo. ‘Vit fremja
symbolskt morð’ svarar ein. ‘Vit drepa
og slóða fyri at kunna skapa nakað nýtt!
Tú mást slíta teg leysa frá tí sum er, og tí
sum skal fara. Man skal leysríva seg fyri
at finna fram til nýggj útrykk. Og tað er
ógvuliga komprimileyst, tú skalt drepa!’.
Drápið er framt. ‘Lalalalalalalalalalalalal
alalalalalaaaa’ syngja allar sildirnar í kór.
Sangurin endar. Sildatorvan slítist upp.
Vit svimja aftur til okkara egna. Men tað
drápið vit framdu og fremja í felag, gevur
mær styrki og mót til at standa stúttari í
Um tónleikararnar
– í tilvildarligari raðfylgju, tí eg eri hagfrøðingur, og nógv minni kreativ enn tær
Hvørjar eru kvinnurnar, ið mangla í Føroyum?
Tær hava einki navn enn, men tær kulu kvinnurnar, sum mannað
(kvinnað?) bólkin eru í einum listabólki og umvegis ymiska list
hava tær sett spurningin. Hvørjar eru kvinnurnar, ið mangla í
Føroyum?
Fyrsta stigið í verkætlanini er uppsetanin av nýskrivaða
modernaða ævintyrinum »Einaferð var tað eg....«. Sjónbandalag
frá hesum reportagukvøldinum er næst á skránni og næst er ein
stór teaturkonsert í vár á skránni.