týsdagur 1. november 2016síða 14

Mikudagur 2. november 2016 · Nr. 126 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 POLITIKKUR Í hesum døgum er Norðurlandaráðsfundur í Keypmannahavn. Hetta er 68.ferð at norðurlond halda ársfund Mánadagin var fundur í Keypmannahavn um hvussu norðurlond kunnu vera við at røkka altjóða málunum um burðardygga menning NORÐURLENDSKIR POLITIKARAR SAVNAÐIR Í KEYPMANNAHAVN Norðurlond saman um altjóða burðardygga menning hjá ST Árni Gregersen Ársfundurin í Keyp­manna­ havn hevur serligan áhuga í Føroyum, tí á dags­skránni er eitt føroyskt upp­skot um, at stjórnir­nar í Norðan­ londum, norrøna Ráð­harrar­ áðið og Norðurlandaráðið taka undir við ynskinum frá lands­stýrinum og fara í sam­ ráðingar um, hvussu Føroyar kunnu fáa fullan limaskap í Norður­landaráðnum. Tað eru tey bæði føroysku umboðini í Ráðnum, Jenis av Rana, Miðflokkurin og Ruth Vang, Framsókn, sum hava lagt upp­skotið fram. Í viðmerkingunum til upp­skot­ið skriva tey bæði, at líka síðani Norður­landa­ ráð­ið var sett á stovn í 1952 og Norður­lendska Ráð­harra­ ráðið í 1971 hava Føroyar ynskt at taka fult lut í norrøna sam­starv­in­um. Tvær ferðir er hetta við­ gjørt í Løg­tinginum, sum ein­ mælt hevur tikið undir við hesum ynski, bæði í 1977 og í 2003. Málið hevur eisini verið viðgjørt í norðurlendskum saman­hangi og á altjóða pallinum. Tí er upp­skotið lagt fram­aftur nú. Helsingfors-sáttmálin er broytt­ur átta ferðir, tó uttan at broytingar eru gjørdar, sum geva sjálv­stýr­andi pørt­ un­um í norður­londum fullan lima­skap í Norður­landa Ráð­ num. Hetta er fjóðru ferð, at norður­lendsku stovnar­nir og felags­skapir­nir viðgera eina umsókn frá Føroyum um fullan limaskap. Fyrstu ferð var í 1976, tá ið Erlendur Patursson setti uppskot fram um hetta. Í 1980 var tað Anker Jørgen­sen, for­sætis­ráð­harri, sum legði upp­skotið fram og í 2003 endaði um­sóknin við tí so­nevnda Álands­skjalinum, sum var svar uppá føroysku um­sóknina.. Í viðmerkingunum stend­ ur eisini, at Føroyar eru til reiðar at átyaka sær fulla ábyrgd av tí norður­lendska arbeiðnum- og tað ynskja vit, at hini norðurlond vilja latta okkum sleppa at gera. Í Føroyum er eitt sterkt politiskt ynski um at fáa fullan lima­skap og fullar skyldur í hesum samstarvi, skriva Jenis av Rana og Ruth Vang. Salvt um tað eru tey bæði Ruth Vang og Jenis av Rana, sum hava lagt uppskotið frram, so stendur lands­stýrið aftan­fyri upp­skotið. Árni Gregersen Norðurlanda Ráðið hevur sam­tykt, at burðar­dygg menning skal gerast veru­ leiki, bæði í norður­lond­um og kring allan heim. Ráðið hevur tilnevnt Sonja Mandt úr Noreg til for­kvinnu íu einum arbeiðs­ bólki, sum skal kanna møgu­ leikarnar fyri at fremja eina meira burðar­dygga, javn­setta og betri framtíð – bæði her á okkar aleiðum og kring allan heim. Norðurlond hava tikið aktivt lut í at fremja SDG, sum hetta verður nevnt og hava arbiett fyri at fáa eina arbeiðås­skrá, sum vil nakað til 2030. Stjórnirnar í norður­ lond­um hava ábyrgdina av, at hetta verður framt og at hava eftirlit við at hetta veðrur ordiliga gjørt. Hetta er ein arbeiðs­ætlan, sum strekkir seg yvir næstu 15 árini. Burðardygg menning er serligt á tann hátt, at tað er ikki nóg mikið at eitt ella nøkur lond gera, sum avtalað. Hetta krevur at øll gera sín part – uttna mun til um talan er um fá­tæk, rík ella miðal­londini. Endamálið er fram­burður, sam­studis sum vit ansa væl eftir jørðini og ikki brúka meira enn hon tolir. Eisini eru út­búgving, heilsa og sosialur trygg­leiki og møgu­leik­ar at fáa arbeiði av­gerandi, sam­ stundis, sum vit taka okkum av umhvørvinum og kilima­ broytingum. – SDG er ikki bert gald­ andi fyri menningar­londini. Hetta er eisini galdandi fyri okkum, segði Grete Faremo, sum er ein undiraðalskrivari í ST. Júst hetta málið hevur longu fingið stóra um­røðu á fundinum í Keyp­manna­ havn. Jenis av Rana, Miðflokkurin, umboðar andstøðuna í Løgtinginum í Norðurlanda Ráðnum Ruth Vang, Miðflokkurin, umboðar samgonguna í Løgtinginum í Norðurlanda Ráðnbum