týsdagur 8. november 2016síða 6

Mikudagur 9. november 2016 · Nr. 129 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Floksformennirnir í and­ støð­uni hava í hesi vikuni verið á fundi við Høgna Hoy­dal, landsstýrismann við fiskivinnumálum, um ný­ skipan av fiskivinnuni. Galdandi lóg um vinnu­ ligan fiskiskap fer úr gildi nýggjársaftan 2017. Tá fella øll fiskiloyvir og fiski­ rættindi aftur til tað al­ menna, so verður oonki gjørt, so steðgar okkara høv­ uðs­vinna upp. Lógin kom í gildi 11. mars 1994 og við seinni broyt­ ingum er ásett, at hon fer úr gildi í endanum av 2017. Tað er soleiðis, at verða ongar broytingar gjørdar, so kann lógin leingjast í fimm ár. Samgongan hevur sett sær fyri, at uppskot um nýggja lóg verður samtykt í hesi tingsetuni. Hvussu tað verður gjørt er enn óvist. Samgongan hevur meir­ lutan í tinginum og kann samtykkja nýggja lóg, men alla tíðina hevur verið sagt – bæði undir hesi samgonguni og undir seinastu samgongu – at politiska skipanin helst vil hava eina breiða semju um júst nýggju lógina um vinnuligan fiskiskap. Álitið Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, setti eftir at hann tók við sum landsstýrismaður ein nýskipanarbólk at koma við einum álitið um, hvussu fiskivinnan best verður skip­ að komandi árini. Samlaða álitið telur slak­ ar 250 blaðsíður við fylgi­ skjølum, men fyribils er onki ítøkiligt lógaruppskot komið bururúr. Nýskipanarbólkurin fekk ein arbeiðs­setning, sum mill­ um annað segði, at far­ast skal frá politiskari útluting av fiski­rættindum til ein marknaðar­skipan av onkr­ um slag. Nýskipanarbólkurin hev­ ur eisini fleiri onnur viður­ skifti, sum hann hevur við­ gjørt. Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum hevur býtt málini upp í fimm bólkar: Burðardygg veiða, stovns­ røkt uppboðssølu, út­lendskur ognarskapur og virðis­øking. Tað er út frá hesum fimm punktunum, at samráðingar fara fram í løtuni. Nakrir fundir hava verið, har andstøðuflokkarnir hava luttikið við formanni og tveimum øðrum tinglimum, men í seinastuni – tað vil siga í hesi vikuni – hevur fundur verið við floksformennirnar. Sum nevnt omanfyri so hevur samgongan sett sær fyri, at uppskot um nýggja lóg skal leggjast fyri tingið í hesi tingsetuni. Sum er nú, so er seinasti framløgudagurin settur til fyrstu vikuna í mars, so tíðin til samráðingar er ikki serliga long, tí minnast skal til, at eftir at ein politisk semja er gjørd, so skal lógin skrivast og passast inn í allar aðrar lógir, sum eru galdandi á øk­ in­um. Bæði Høgni Hoydal, lands­stýrismaður og sam­ gongu­leiðarin, Aksel V. Jo­ hannesen, løgmaður, hava sagt, at hetta er eitt mál, sum hevur hægstu raðfesting í hesi tingsetuni. Teir halda, at vinnan má fáa vissu fyri, hvussu hon skal arbeiða komandi árini og í minstalagi kenna yvir­ skipaðu treytirnar í vinnuni. Sjálvt um andstøðan eftirhondini hevur verið á fleiri fundum við landstýrismannin í fiskivinnumálum, so er ongan veg komið enn FISKIVINNA STENDUR Í BOTNI MILLUM ANDSTØÐU OG SAMGONGU At øll føroyska fiskivinnan verður skipað undir trygg­um og haldførum lógarkørmum, fyrisiting og skip­anum. – At livandi tilfeingið í føroyskum sjógvi og tey rættindi Føroyar eiga í altjóða sjógvi og hava samrátt seg til við onnur lond, eru ogn Føroya fólks og eru varandi grundarlag undir føroyska búskapinum og vælferðini hjá tjóðini. – At Føroyar skulu gerast undangonguland at umsita allar fiskastovnar burðardygt – bæði í egnum sjógvi og í altjóða samstarvi – og at hava fremstu vitan og gransking um fiskastovnar og vistfrøðiligu skipanirnar í havinum. – At tilfeingið er tryggjað sum ogn hjá fólkinum, og at rættindini at troyta tað eru á føroyskum hondum. – At til ber at skapa mest møguligan virðisvøkstur og avkast í Føroyum av fiskatilfeinginum til reiðarí, manningar, virkir, fyritøkur, starvsfólk, tænastuveitarar og samfelagið alt, og at vit støðugt menna nýskapan og føroyskar førleikar í øllum pørtum av virðisskapanini. – At tilfeingisrentan gerst so optimal sum gjørligt, og at størst møguligur partur av tilfeingisrentuni fellur til landið. – At til ber at virka í eini marknaðargrundaðari fiskivinnu við vinnuligum frælsi undir jøvnum kappingartreytum. – At vinnumøguleikar ikki savnast á fáum hondum, men at somu rættindi eru at bjóða seg fram at reka vinnu, og grundarlag er fyri fjølbroyttum virksemi, nýskapan og menning kring landið. - At Føroyar støðugt menna sín leiklut og sína ábyrgd í altjóða samstarvi og avtalum um fiskiskap og fiskivinnu – og tryggja sín rættvísa part av rættindunum til felags og ferðandi fiskastovnar, umframt at samráða seg til skilagóðar avtalur við onnur lond um møguleikar og atgongd at fiska hvør hjá øðrum. Høvuðsmálini í nýskipanini: