mánadagur 14. november 2016síða 32

VIKA 46 • 14. NOVEMBER 2016 8 MIÐLAHÚSIÐ ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ Vit eru um at raka loftið Danjal av Rana F yri tveimum vikum síðani fekk Heri Ziska heiðurin sum ársins leiðari í frælsum ítrótti í Dan­ mark. – Eg síggi meg sjálvan mest sum venjara, men eg skilji á lagnum, at tað er í stóran mun orsaka av góðu úrslitunum, sum føroysku íðkararnir hava fingið, at eg havi fingið hendan heiðurin, sigur Heri Ziska. – Tað er sjálvandi stuttligt at fáa eina slíka viðurkenning og er eisini stutt­ligt fyri ítróttin, at man verður sæddur soleiðis, sigur hann. Hevur vunnið 14 heiðursmerki Heri Ziska hevur verið virkin í før­oysk­ um ítrótti í skjótt eitt mannaminni, fyrst sum íðkari og seinastu árini sum venjari. Hann hevur verið virkin íðkari síðani seinast í 80’unum og hev­ur vunnið ein heilan hóp av heið­urs­ merkjum, millum annað tvær ferðir gull á oyggjaleikunum, í 1999 og 2003, og eina ferð silvur í danska meist­araskapinum, í 1999. Heri Ziska hevur tilsamans vunnið 14 heiðurs­ merki á oyggjaleikunum, tað seinasta so seint sum á Bermuda í 2013, tá hann fekk bronsu í diskuskasti, 45 ára gamal. Heri Ziska var við á øllum Oyggja­ leikunum frá 1989, tá teir vóru í Føroyum, til 2013 á Bermuda, undan­ tikið í 1991 á Gotlandi, tá honum barst frá at fara. Nú hann hevur latið seg í leiklutin sum venjari, hugleiðir hann eitt sindur um menningina, sum er farin fram í frælsum ítrótti í Føroyum síðani hann sjálvur byrjaði. – Støðan í dag kann als ikki sam­ anberast við støðuna í 1989, tá Oyggjaleikirnir vórðu hildnir í Før­ oyum. Tá vóru vit ikki komnir úr start­ holunum. Onkur einstakur av okkum hevði vant eitt sindur, men tað var tað. Vit hava ment okkum sera nógv síðani tá, sigur hann. Hann greiðir frá, at menningin tók veruliga dik á seg, tá nakrir av teimum, sum høvdu luttikið á Oyggjaleikunum í 1989 fluttu uttanlands í 90’unum og byrjaðu at venja í feløgum í Danmark. – Tá fekk mannfólkasíðan eitt boost, men tað var tíverri avmarkað til tað. So kom aftur ein lítil steðgur í, har tað ikki hendi tað stóra, sigur hann. Kvinnurnar fanga menninar – Í nýggjari tíð er hent nokk so nógv aftur, við tað, at fleiri av teimum, sum vóru frontfigurar og fóru uttanlands tá, eru komnir heim aftur og eru farnir at virka sum venjarar í ymiskum feløgum. Tí er eitt nýtt ættarlið á veg, men hesa ferð síggja vit, at kvinnurnar eisini taka lut í menningini og taka risafet fram á leið, eins og vit sóu hjá monnunum tá. Menninir halda eisini á vit at menna seg, sigur hann. – Vit síggja eisini, at føroysku metini og aldursmetini falla alla tíð­ ina, serliga hjá kvinnunum. Tær eru í ferð við at flyta metini á tað støðið, har tey hoyra heima. Hetta vísir, at tær uppliva somu menning, sum menninir upplivdu í 90’unum, sigur Heri Ziska. Heri Ziska sigur, at frælsi ítrótt­ urin í Føroyum hevur tvær stórar av­ bjóðingar í løtuni. Onnur er mangul upp á venjarar, meðan hin eru mangl­ andi venjingarumstøður um veturin. – Frælsur ítróttur krevur sera nógvar venjarar. Greinarnar eru ym­ iskar og tey venja ymisk støð. Talið á íðkarum er voksið nógv seinastu árini, men nú eru vit komin hagar, at vit illa fáa tikið ímóti fleiri, tí vit hava ikki nokk av venjarum. – Leyparar, kastarar, spjótkastarar, hæddarleyparar og rennarar mugu allir venna ymisk støð á breytini. Tí avmarkar tað seg, hvussu nógvum vit kunnu taka ímóti og geva dygdargóða venjing, sigur hann. Ynskja innandura høll Hin avbjóðingin eru venjingarum­støð­ urnar um veturin. Heri Ziska sigur, at veruleikin er, at føroysku íðk­ar­ arnir einans fáa vant til fulnar helvt­ ina av árinum og tað sæst aftur á venjingarstøðuni, serliga fyrra partin av kappingarárinum. - Okkum manlgar eina innandura høll til venjing um veturin. Trupulleikin um veturin er vindurin og kuldin, sum gera, at íðkararnir kólna ov skjótt millum øktirnar. Hetta førir eisini til, at fleiri teirra fáa trupulleikar við skað­um. Hann gleðist um, at tey sleppa at venja undir taki á Tórsvølli um veturin, men tað er kortini ikki nokk. – Vit fáa tí ikki rættan intensitet og kvalitet í venjingini um veturin. Vit fáa tí ikki eina optimala venjing av íðkarunum gjøgnum veturin. Vit fáa ikki gjørt nakað við hetta, uttan so at vit fáa eina innandura høll, har vit kunnu venja í hita og geva okkum tíð at venja smálutirnar. Tað fáa vit ikki gjørt, tá vindurin blæsir 15-20 m/s og tað er kavaælingur, sigur hann. Heri Ziska vísir á, at kanningar vísa, at tað er beinleiðis samband mill­um støðið á frælsum ítrótti í norður­lond­ um og talinum á innandura hall­um. - Íslendingar gjørdu eisini eitt skarvslop innan frælsan ítrótt, tá teir fingu nakrar innandura hallir, og tað er einasta gongda leiðin hjá okkum. Smáu fimleikahallirnir, sum vit so dánt sleppa fram at, eru ikki nóg góðar til okkara tørv, sigur altso ársins leikari í frælsa ítróttinum í Danmark, Heri Ziska. Menningin av frælsa ítróttinum í Føroyum hevur verið sera stór seinastu árini, men Heri Ziska, venjari, sigur, at nú eru vit um at nærkast loftinum. Vánaligar venjingarumstøður um veturin og mangul upp á venjarar virka avmarkandi.