týsdagur 22. november 2016síða 20

Mikudagur 23. november 2016 · Nr. 135 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 NØVN Manne Næs er barnvaksin í Nesi, í Hvalba. Hann er næstyngsta barnið hjá Juliannu og Martini Næs í Nesi, sum høvdu ein barnaflokk, ið taldi níggju børn, Johannes, Bettu, Allan, Hinnu, Jyttu, Hildigarð, Julian, Manne og Gudrun. Barnaheimið hjá Manna var ein náttúrligur miðdepil í Nesi, og har var gott at vera barn. Har var handil í kjallaranum, tele­ fonkamar í erva, pápin Martin hevði sjúkrakassan og mamman Julianna hevði ein heilivágskassa frá læknanum Nygård, so fólk komu til hennara at leita sær hjálp m.a. við sárum, svullum, og hon hjálpti eisini jarðarmóðurini, tá konur skuldu føða børn í Nesi. Tey høvdu eisini 2 kýr, seyð, hønur, dunnur, gæs, epli, røtur, rabarbur og útróðrar­bát, so húskið var í stóran mun sjálvforsýnandi. Barnaheimið var eitt hús, har nógv fólk komu.
 
Barna­árini gekk Manne í skúl­anum í Nesi, og fór 12 ára gamal til Vágs at ganga í real. Elsti beiggi hans­ara Johannes Andreas Næs var lærari tá í Vági, og tí kom hann at búgva hjá Brynhild og Johannesi frá 1950 til 54.Tá var tað ein long ferð hjá einum smádrongi at fara heilt til Vágs at ganga í skúla. Hetta hevur pápi mangan hugleitt um og í takksemi leita afturá. 
 
Vágur var ein stór, fremmand og spennandi verð fyri ein bygdadrong úr Nesi. Har fann hann nýggj vinfólk og lærdi rættuliga at kenna stóra­ beiggjan og konuna, sum gjørd­ist sum ein eyka mamma fyri hann hesi árini heimanífrá. Somu­leiðis hevur Manni altíð kent serligan tokka til ávísa siðvenju, ið tey hava har suðuri í Vági - eitt nú offurgudstænastuna, ið er fyrsta sunnudag aftaná Alla­halgana­ dag.
 
Sum flest aðrir hvalbia­ dreing­ir fór Manne at arbeiða í kolinum, tá hann var liðugur við skúlan. Hetta var á ein hátt ein mann­dómsroynd, nú skuldi ein út at arbeiða sum aðrir raskir vaksnir menn, og nógvar vóru søgurnar úr hesum spennandi umhvørvi.
 
Í 1955 fór pápi við Drátti, ið gjørdist hans­ara skúlaskip, har fekk hann sínar fyrstu upplivingar og arbeiðs­ royndir á havinum. Í 1956 fór pápi til Keypmannahavnar at ganga á Københavns Købmansskole á Julius Thomsensplads. Har gekk hann í tvey ár, og nógvar eru søg­ urnar frá tíðini sum unglingur í danska høvuðstaðnum – um t.d. góða og mennandi sambandi, sum var millum útisetar. Og tað var har, ið Manne hitti ungu Hady, ið var í hárfríðkunnarlæru í Keypmanna­ havn.Tey bæði gjørdist góð og giftist í 1958. Heimaftur komin til Føroya var torført at fáa arbeiði, tey fluttu til Hvalbiar, har Hady fór at klippa, og Manne fekk hýru við Leivi Øssurson, ið hann sigldi við árini 1958-61. 
 
Í 1961 fór Manne í Føroyinga­havnina at arbeiða fyri Nordafar, har hann fyrst ar­beiddi á kontórinum og varð seinni kassa­meistari. Hetta var ein sera spennandi og lærurík tíð. Her hagreiddu føroyingar á fyrsta sinni fisk á landi, og her komu nógvar ymiskar tjóðir inn at landa. Her arbeiddi og búleik­ aðist føroyingar, sum vóru langt heimanífrá, og tí vórðu mong vinabond knýtt. Manne hevur enn í dag samband við fleiri teirra, ið hann har lærdi at kenna. Manne var í Føroyingahavnini til 1966. 
 
Heimafturkomin, fór hann saman við øðrum góðum kreftum undir at byggja Agnarvík. Manne hevði stóra tiltrúgv til, at útróður var ein kom­andi vinna í Føroyum, og at fiskaarbeiði á landi kundi koma at skapa nógv arbeiðspláss.
 
Í Hvalba var hetta ein umskiftistíð frá kolaarbeiðinum til útróður. Manne var við í arbeiðinum at fáa útróður í gongd, og fyrsta stigið var sjálvsagt at fáa fatur á útróðar­bátum til bygdina, fyrst kom Norðlýsið, síðan Glyvraberg. Aðrir góðir menn fingu Karessu, Hamranes v.f. Við góðum útróðrar­ monnum og góðum flakafólki í Agnarvík, hevði bygdin, frá 1970 og nógv ár fram, eitt støðugt arbeiðs­ pláss, har konur eisini komu út á arbeiðsmarknaðin. Tað var ikki so vanligt tá, at føroyska bygdakonan hevði útiarbeiði. Manni tók eis­ ini stig til eitt skeljavirki í Hvalba fyrst í 70-unum, sum gav arbeiði til nógvar hendur. So kom olju­ kreppan í 73 og skeljaævintýrið fór í søguna.
Manni var stjóri í kolasøluni í nógv ár. Kolasølan átti bátin Skarva­stein, ið Manne var við til at umbyggja til sandbát, tá ið kolaførningur helt uppat. Í 1964 lat Manne nýggjan handil upp í Nesi. Hetta var fyri hann ikki ein nýggj verð, tí gamla krambúðin í Nesi var í kjallaranum í barnaheimi hansara, har foreldur hansara og systkini høvdu handlað. Somuleiðis hevði abbin havt krambúð undir Lítla Hamri. Nýggi handilin var sera snotiligur og nýmótans. Stuttligt er at hoyra Manna siga frá, tá fyrsta bananin ella agurkin kom í Nes. Kona Manna, Hady, gavs at klippa, tá hon hevði fingið 4. gentuna og fór so at hjálpa mann­inum í handlinum. Hetta var ein­asti handil í Nesi heilt fram til 1996, tá ið hann stongdi. 
 
Árið 1979-80 var pápi við rækjuskipinum Hvítanesi í Kanada. Hetta árið varð Glyvra­berg umbygdur í Vági. Fyri okkum húsfólk, var hetta eitt tungt ár, tí brádliga vóru ongi vaksin mannfólk í húsinum. Gamli abbin, ið vit búðu saman við, var júst deyður og pápi varð noyddur at fara til sjós.
 
Manne er javnaðar­maður og hevur verið inni á tingi av og á sum varamaður, sera stoltur var hann, tá hann var við í løgtings­hópinum at atkvøða fyri javnstøðu. Henda dagin mátti hann taka orðið og heita á tingfólk at atkvøtt fyri uppskotinum um javnstøðu. Pápi og mamma fingu fimm børn. Fýra gentur og ein son. Hóast allar hesar kvinnur í dagliga gerandisdegnum hevur pápi havt javnstøðu í heiminum.
 
Manne hevur altíð havt sera stóran áhuga fyri fiskiskapi, útróðri, reiðskapi og fiskasløgum. Við Glyvrabergi hevur hann roynt bæði at fiska tosk, laks, kalva og háv. Summarið 2006 fekk Manni høvi at fara ein túr við rækjuskipinum Arctic Viking, og tað var gott, tí hann hevði mist konu sína árið frammanundan, og tað var tungt hjá honum. Tíðin við Arctic Viking var sera gevandi fyri hann, og spennandi var at koma burtur og aftur uppliva havið og lívið umborð á einum nýmótans skipi. Manne royndist eisini sum av­ loys­ari sum kokkur, tá menn hava heitt á hann. Við sínum fjøl­broyttu áhugamálum og góða kokka­ kynstri, so ivast vit ikki í, at hann hevur skapt hugna í galluni. Manne hevur altíð tímað sera væl at skipa fyri og at seta í gongd. Og var hann ein av fyriskiparunum til stóru ættarstevnuna, summarið 2012, hjá ættini úr Skúla á Saltnesi, Súsannu og Jóannes Petersen, har bæði ættarbók og minnisplátur sóu dagsins ljós. Manne gekk leingi við dreymin­ um um, at ein filmur skuldi gerast um Lítla Dímun, og tók hann stig til hesa framleiðslu. Saman við eigar­ unum varð kósin sett til filmin og 23. nov. fyri tveimum árum síðani, varð filmurin veruleiki, og varð frumsýndur fyri fullari høll í Roynhøllini í Hvalba. Vit vita, at Manne er sera glaður og takksamur fyri filmsúrslitið. Júst á 80 ára føðingardegnum, so fer elsti bróður Manna, Jo­ hannes, ið eisini er gubbi Manna, at leggja søguliga bók fram um Lítla Dímun. So vit samlast aftur á fødingardegnum hjá Manna til eitt stórt mentanartiltak í Roynhøllini í Hvalba, sum aftur fer at snúgva sum um vøkru oynna, ið er her úti í fjørðinum. Tað snýr seg um, at halda seg í gongd, tað er eitt av grundhugs­ anum hansara, og saman við øðr­ um góðum kreftum er Manne nú farin undir at fáa lív aftur í Forn­ minnafelagið í Hvalbiar Sókn. Ætlanini er at stovna eitt bygda- og kolasavn, har søgan hjá sókn­ini verður goymd og víst fram - ferða­ fólki og komandi ættarliði at frama. Manne er eisini í nevndini hjá pen­ sionistafelagnum Høft, har hann er skrivari. Í 2005 gjørdist Manne einkju­ maður og kom at búgva einsa­ mallur. Tað var ikki nakað fyri Manna. Tí var hann so sera eydnu­ samur og takksamur, tá hann í 2007 fann saman við fittu Karin, har kærleikin á undurfagran hátt spann nýggjar træðrir í lívsins vevi. Fyrst í oktober fekk Manni nýtt knæ, og tað fór hann undir við sama sinnisró, sum so mangan fyrr, tá nýggjar støður taka seg upp, og tað hevur verið ein fragd hjá okkum at fylgja við, hvussu nógv hann hevur vant, og hvussu glaður hann er fyri at fáa førleikan aftur.
 
Løgið er at hugsa sær, at Manni nú er heili áttati ár. Fyri okkum er hann enn hin sami maðurin, ið vit kenna frá barni av. Kanska kennist hetta soleiðis, tí hann altíð hevur verið so áhugaður í sínari egnari samtíð og hevur dámað so væl at tosa um og hugsa um tað, sum er uppi í tíðini. Góði Manni, vit øll í familjuni ynskja tær hjartaliga tillukku á 80 ára degnum. Abbi og langabbi ert tú so sera góður, altíð við tí góða viljanum og orðinum!
Vit øll takka fyri manga góða samtalu og gott kjak. Takk fyri góða samveru við køksborðið í Nesi, í Garðsenni og mangar staðir. Altíð er tað hugnaligt og stuttligt at vera, har tú ert, takk fyri tað, og Jesupápi veri hjá tær. Ynskja tíni systkin, børn, verbørn, abbabørn og langabbabørn Manne Næs 80 ár Silvurbrúdleyp 20. desember hava vit verið gift í 25 ár. Dagurin verður hildin í Bygdar­húsinum í Lorvík fríggjadagin 13. januar kl. 19. Tað hevði glett okkum at sæð familju, vinir og kenningar at hildið hendan dagin saman við okk­um. Vinarliga boða frá á tlf. 423231 ella 270237 í seinasta lagi 30. desember. Jógvan og Aðalbjørg Gullbrúdleyp Tann 24. nov. 2016 hava Sonja og Menning Jacobsen verið gift í 50 ár. Henda dagin verða vit heima, og tann, ið ynskir at heilsa uppá okkum, er vælkomin. Men dagurin verður hildin saman við børnunum tann 26 nov. Sonja og Menning Gullbrúdleyp Sunnudagin 27. november hava vit verið gift í 50 ár. Dagurin verður hildin heima á Torvgøtu frá kl.14. Øll eru hjartaliga vælkomin. Bergit og Elmar 90 ára føðingardagur Jonny Lamhauge, Rituvík, verður 90 ár 5. desember. Dagurin verður hildin í Kvinnufelagshúsinum á Glyvrum 3. desember frá kl. 16.00, har øll eru vælkomin.