hósdagur 24. november 2016síða 19

FRÍGGJADAGUR 25. NOVEMBER 2016 SOSIALURIN 136 19 KLUMMAN Simona Weihe Heilsa og tryggleiki S o leingi eg havi havt bil, so leingi havi eg goldið fyri at tryggja meg sjálva, bilin og tann ella tey, eg møguliga kann skaða í ferðsluni. Havi harafturat tryggingar fyri alt møguligt. Tað er gott og trygt. Alt mítt vaksna lív havi eg við gleði gold­ið sjúkrakassa, síðan heilsutrygd og harafturat yvir skattin til heilsuverkið. Havi livað í tí trúgv, at eg so var eg tryggjað, skuldi eg fingið brúk fyri heilsuverkinum. So kom dagurin at eg fekk brúk fyri mínari almennu heilsutrygging. Men hvat hendir? Bíðitíðin at sleppa til serlækna er frá einum til hálvtannað ár. Tað vil siga, at eg skal bara lata standa til hesa tíðina, hóast vandin fyri avleiddum brekum í bíðitíðini ikki er óvæntandi. Sjálvsagt vil eg ikki útseta meg fyri at fáa skavankar av bíðitíðini. So eg fari beinan­ vegin til serlækna, sum arbeiðir privat. Og gjaldi tað tað kostar. Men men! Hetta er ikki í lagi. Um heilsu­ verkið ikki fungerar, hví skal eg so gjalda fyri tað? Sjálvsagt forvænti eg mær tað sama av heilsuverkinum, sum eg forvænti av tryggingarfelagnum. Vit hoyra javnan umberingar frá leiðsluni á LS um at ongin fæst at arbeiða har. Tað er ikki so løgið, eru sømdir og umstøður eru so vánaligar sum tað ljóðar. Hetta leiðir aftur til tryggingarspurningin. Kanska er tíðin komin til broytingar, tá vit »tryggingartakarar« ikki fáa tað, vit hava goldið fyri. Pengar mangla ikki í landinum, men priori­teringarnar eru broyttar. Samstundis sum vit ikki hava ráð til at reka heilsu­ verkið forsvarliga, so hava vit ráð til allar møguligar og ómøguligar nevndir. Vit hava ráð til Landsbanka. Vit hava ráð til Váðaráð. Vit hava ráð til Búskapargrunn. Vit hava ráð til sendistovur. Vit hava ráð til talgildingarstovn. Vit hava ráð til at hava eini 30 fólk arbeiðandi í Heilsumálaráðnum og Heilsutrygd. Vit hava ráð til dýrt inn­ rættað høli til umsiting. Og nógv nógv annað … Kanska er alt hetta neyðugt. Eg skal ikki kunna døma um tað. Men sum sagt, kanska er tíðin er komin, at vit gera upp við okkum sjálv, um partar av heilsuverkinum, sum ikki fungera, skulu privatiserast, so kunnu vit tryggja heilsuna á sama hátt sum bil ella hús. Veruleikin í dag er, at bæði arbeiðspláss og privatfólk hava privatar heilsutryggingar. So onkur hevur langt síðan fingið eyga á tørvin. Er tað komið har til, at neyðugt eru við privatari trygging, so er ikki rímiligt at gjalda til Heilsutrygd og Heilsuverkið á tann hátt vit gera í dag. Størstur av hesum er kærleikin Eyðun av Reyni hevur prýtt Kærleikskúluna 2016. Listin er einføld í ár í mun til onnur ár. Tríggir ferningar á kúluni í reyðum, bláum og grønum liti. - Myndirnar ímynda himmalin, vónina og kærleikan og eru ein arvur frá aldargomlu kristnu mentanini og bera í sær stóra styrki. "Men størstur av hesum er kærleikin, ið gevur frælsi at liva lívið - tengt at ábyrgd og skyldu mótvegis medmenniskjum okkara. Hjálpsemi mótvegis øðrum sameinir fólk kring heimin og skapar ringar í vatninum. Tað finst óendalig styrki í hjálpsemi móti øðrum. Tað sambindir okkum menniskju og setur spor. Vælvild og hjálpsemi eru kærleiki. Góðgerðin í heiminum móti medmenniskjum í neyð broytir nútíðina og skapar eina vón fyri framtíðina, segði Eyðun av Reyni, tá hann legði fram kærleikskúluna í ár. Uppgávuna fekk hann tillutaða í mars mánað, og um ein mánað seinni hevði hann greitt fyri sær, hvat hann ynskti at gera. - Eg gjørdi nógvar skitsur at byrja við, men lendi at enda á hesum einfaldu útgávuni, sigur hann. Eyðun av Reyni greiðir frá, at hann legði seg eftir at finna røttu litirnar frá byrjan. - Litirnir fáa okkum at minnast ávíst, vit seta ávís ting í samband við ávísar litir. Litirnir hava eisini ymiskan symbolskan týdning og sami litur kann merkja ymisk ting. Reyði liturin ímyndar kærleika, men vit tosa jú eisini um at fara upp í reyða feltið, sum merkir nakað heilt annað. Tí mátti eg eisini brúka tíð til at avgera, hvat ymisku litirnir ímynda á kúluni, sigur hann. Blaðstjóri tríggjar mánaðir í fongsul Fyrrverandi blaðstjórin á Se og Hør, Henrik Qvortrup, varð fyri løtu síðani dømdur í fongsul í málinum um, at blaðið hevur gjøgnum ta sonevndu tys-tys- kelduna, fingið upplýsingar umvegis gjaldkort, hvar kend fólk hava ferðast. Persónurin handan tys-tys-kelduna, Peter Bo Rasmussen, er dømdur í fongsul í eitt ár og seks mánaðir, og hald verður lagt á 365.000 krónur Henrik Qvortrup, sum var blaðstjóri á Se og Hør, verður dømdur eitt ár tríggjar mánaðir í fongsul. Hann skal í fongsul beinanvegin at sita tríggjar mánaðir av dóminum. Restin av dóminum er treytaður.