mánadagur 19. desember 2016síða 9

9 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 19. desember 2016 · Nr. 146 Fiskaaling er saman við 12 øðrum norðurlendskum granskingarstovnum partur av einum nýggjum Nordic Centre of Excellence, nevnt SUREAQUA, sum NordForsk hevur avgjørt at seta á stovn. Vinnufeløg eru týðandi partur av samstarvinum, og føroysku vinnufyritøkurnar, sum luttaka í granskingar­ samstarvinum, eru Luna, Bakkafrost, Marine Harvest og Sp/f Tari. Haraftrat er ein bólkur av øðrum luttak­ ar­unum, teirra millum Um­ hvørvisstovan. - Endamálið við nýggja Nordic Centre of Excellence er, at granskingarstovnar og vinnufyritøkur granska og føra út í verki verkætlanir innan burðardygga aling í breiðasta týdningi. Eitt nú skal kannast, hvussu aling av laksi kann effektiviserast í mun til útlát av lívrunnum tilfari og tøðsøltum, og hvussu útlátið kann geva íkast til nýggjar vinnuvegir, t.d. aling av skeljadjórum og tara. Partur av verkætlanini er at menna nýggja út­ gerð, sum skal roynast á alibrúkum í Føroyum. Á Fiskaaling vita tey at siga, at tað er Granskingar­ stovnurin IRIS í Stavanger, sum hevur tikið stig til samstarvið og verður leiðari av nýggja sentrinum. - Játtanin til samstarvið er 30 miljónir norskar krónur yvir fimm ár. Harumframt kemur eginfígging og aðrar atknýttar verkætlanir. Lagt verður aftrat, at tað verður Gunnvør á Norði, granskari á Fiskaaling, sum kemur at samskipa virksemið í Føroyum. Vilmund Jacobsen Uppundir vikuskiftið, sum fór, vóru øll partrolarapørini uttan tvey til fiskiskap, og hesi skipini koma inn at landa, sum henda vikan gongur. - Fiskiskapurin hjá partrolarunum er fyri tað mesta smáligur. Á Fiskamarknaði Føroya plaga tey at siga, at onkur pør gera hampiligar túrar av og á, men sum heild er upsafiskiskapurin slakur. Teir stóru djúpvatnstrolararnir - og teir smáu trolbátarnir - liggja allir við bryggju, og nú er ivasamt, um nakar teirra loysir fyri jólahalguna. Veðurútlitini fyri meginpartin av hesi vikuni eru vánalig. Fríggjadagin, tá tey á Fiskamarknaði Føroya gjørdu sínar metingar fyri hesa vikuna, vóru trý garnaskip til fiskiskap. - Tvey fiska svartkalva, og hesi skipini hava brúkiligan fiskiskap og koma inn at landa fyrst í hesi vikuni. Eitt garnaskip fiskar havtasku, men her er fiskiskapurin meira smáligur, verður lagt aftrat. Føroyar hava ein effektivan partrolaraflota. Tá eingin trolbátur og eingin djúpvatnstrolari er til fiskiskap, royna teir, sum reka partrolararnar, at fáa sum mest burturúr Teir hava landað fyri seinastu ferð í ár og fara nú heim at halda jólafrí. Línuskipið Sandshavið hevur verið 289 dagar á havinum í 2016 Tá búr­ fiskur gav metsølu Herfyri kom frystitrolarin Ran aftur av búrfiskaveiðu. Búrfiskur er eitt slag av kongafiski og leiðirnar, teir hava roynt á, eru í altjóða sjógvi - frá Norðurspania og suður móti 200 fjórðinga markinum hjá Asorunum. - Veðrið hevur verið gott, serliga tá hugsað verður um árstíðina, men fiskiskapurin var smáligur, segði skiparin, tá sjómanstrúboðarin hitti hann. Ran fór úr Føroyum hin 15. oktober, og veiðan henda túrin var e249 tons. Prísurin á búrfiski er góður, slakar 40 krónur fyri kilo, so tað hjálpir nakað upp á úrtøkuna. - Vit eru einasta skip, sum roynir eftir búrfiski í Atlantarhavinum. Haraftrat eru føroyingar einasta land, sum hevur fiskidagar eftir búrfiski á hesum leiðum. Tað sigur skiparin á Ran, Esbern Poulsen, sum vísir á, at Ran hevur verið til fiskiskap á hesum leiðum hvørt ár - og í fleiri ár. Sosialurin kann leggja aftrat, at í 1998 landaði ísfiskatrolarin Boðasteinur dýrastu ísfiskalast, sum nakrantíð var landað í Føroyum. Teir høvdu millum 240 og 250 tons av búrfiski, sum teir seldu á Tvøroyri fyri umleið 3,5 miljónir krónur. Henda túrin fiskaði Boðasteinur bara í fýra dagar. Tað er langur vegur á leiðirnar norður úr Asorunum, og nevndi túrur hjá Boðasteini í 1998 vardi í 12 dagar, sum tó ikki er stórt meira, enn ein vanligur ísfiskatúrur undir Føroyum plagdi at vera. Men, fyri manning og reiðarí var hetta ein minniligur ísfiskatúrur - ja, ein rættiligur roktúrur av teimum heilt stóru og fáu í føroyskari ísfiskavinnu. vilmund@sosialur Partrolaraflotin roynir sítt besta Tað verður Gunnvør á Norði, granskari á Fiskaaling, sum kemur at samskipa virksemið í Føroyum Fiskaaling við í Nordic Centre of Excellence Brúgvin verður nú umvæld. Gøturnar, sum Nes kommuna og Runavíkar kommuna í felag hava latið gera við Løkin og Toftavatn, eru til stóra gleði fyri mong Gunnvør á Norði, granskari á Fiskaaling