hósdagur 22. desember 2016síða 27

FRÍGGJADAGUR 23. DESEMBER 2016 SOSIALURIN 148 27 Komandi partur Komandi tveir partar verða ferðasagnir úr Ísrael. Í komandi parti verður frásøgn frá Osnat Kollek, dóttir kenda borgmeistaran í Jerusalem, Teddy Kollek Rumenar syngja I mmanuel er ein heldur lítil samkoma, sum heldur til upp í Hoyvík. Henda samkoman er tó ógvuliga virkin og røkkur eisini langt. Hon hevur samband við fólk og samkomur í fjarum londum, eisini so langt burtur sum í USA og ikki minst New Zealandi. Eisini koma fleiri rumenar, sum búgva í Føroyum, í hesa sam­komu. Alt hetta sást aftur á jóla­haldinum, sum var 4. desember. Umframt vanligt jólainnihald, sum var ein hugtakandi sangleikur um Jesu føðing, varð sangur fram­førdur av einum stórum rumenskum kóri, sum taldi um 30 fólk. Hetta var eisini eitt upplivilsi. Enn meira forkunnugt var, at samkoman hevði vitjan úr New Zealandi og USA av umboðum fyri upprunafólkinum í landinum, nevniliga maorifólkinum. Tey koma úr eini samkomu, nevnd Hosanna, í býnum Turanga í New Zea­landi Tvey teirra sungu Gleðilig jól á teirra máli. Hvussu annarleiðis hetta málið er kann síggjast í fyrsta versinum: Marie te po, tapu te po Marino, marama Ko te Whaea, me te Tama, Tama tino, tapu ra, Moe mai I te aio, Moe mai I te aio. Upprunin til hetta samband er Debra, kallað Debby, Gaotano, sum kom til Føroyar fyri einum 28 árum síðani. Her búði hon í fleiri ár og lærdi føroyskt. Sum hon sigur, hon dugur trý mál, maoriskt, føroyskt og enskt! Eftir at hava verið nøkur ár í Føroyum flutti hon til USA. Hon býr nú í Indiana, og er gift við James, sum selur tónleikaútbúna. Hon eigur fimm børn. Nú undan jólum var hon aftur í Føroyum í sambandi við eini jarðarferð í Íslandi, og hon hevði tvey av sínum maorifeløgum við sær, Moses og Vicky. Tað vóru tær báðar, sum hug­ tóku fólkið á jólahaldinum við síni sangframførslu. Debby lærdi til pedagog í Før­ oyum. Hon arbeiðir nú við sosialt útsettum børnum og foreldrum. Hon hevur eitt leiðandi starv, har hon undirvísir lærarum, hvussu tey skulu arbeiða við hesum útsetta bólki í USA, har tørvurin er stórur. Um Maorifólkið Sum sagt er Maorifólkið upp­runa­ fólkið í New Zealandi. Tey fóru í 12.- 14. øld til New Zealand úr Polynesia oyggjunum í Kyrrahavinum. Teirra høvuðsvinna var landbúnaður og fiskarí. Eisini var maorifólkið kent fyri sína list og bókmentir. Aftaná komu bretar, og skjótt varð upprunafólkið fyri vanbýti. Men í 1840 skrivaðu maorifólkið undir eina friðaravtalu við bret­ arnar. Maorifólkið fekk valrætt í 1893, men tað tók sína tíð, áðrenn tey vórðu javnbjóðis við teir hvítu viðvíkjandi arbeiði og útbúgving. Men nú er so javnrættur, og maor­ arnir eiga serskilda umboðan í parla­ mentinum. Tá ið europearar komu, vóru um 200.000 maorar í landinum. Í 19. øld var talið kom­ið niður á 40.000. Í 1985 var talið komið uppá 300.000 ella 10% av fólkatalinum. Men nú er talið 600.000 ella 15% av samlaða fólka­talinum. Framvegis gera teir nógv fyri at varðveita sína gomlu mentan. Stuttligt samband Debby kennir framvegis nógv fólk í Føroyum frá síni tíð í her, og øll vóru líka fegin um at síggja hana aftur, so fitt og charmerandi hon er. Henda søgan er eitt gott dømi um, hvussu gevandi tað kann vera við sambandi millum so fjarar mentanir og fólk, sum her er talan um. Kjølbro á enskum Tað var í fjør, at bókin um Kjølbro kom út. Neil Dickson, sum er leið­ ari í søgustovninum hjá bretsku brøðra­sam­kon­uni, hevur stóran áhuga fyri føroyskum viður­skiftum. Stovnurin gevur út eitt ársrit, kallað Brethren Historical Review, sum seinastu árini hevur havt fleiri greinir úr Føroyum. Dickson ynskti at fáa ein samandrátt av søguni hjá Kjølbro við í útgávuni í ár. Hon er júst komin út. Greinin er 15 síður og gevur eina góða lýsing av Kjølbro. Henda greinin kann eisini nýtast at kunna útlendingar um Kjølbro. Hon kann lesast á heimasíðuni: WWW.OLIJACOBSEN.COM IMMANUEL – LÍTIL SAMKOMA VIÐ STÓRUM ÚTSÝNI Jólahald við framførslu av sangi frá umboð fyri maorifólkinum í New Zealandi Debby og Vicky syngja á maorimálinum Debby er næstan føroyingur, hóast hennara uppruni er so fjarur sum hugsast kann dejlige Rødspætter for 50 Øre. Fiskerne tager dem jo ogsaa lige op fra Havet og sælger dem fra Baaden. Vore fiskere maa langt bort for at fiske dem, op til Grønlands eller Island. Der er ingen Fisk uden om Færøerne mere, dem har de engelske Trawlere taget. De har jo Inspektionsskibet Beskytteren til at Beskytte Fangst­en i de færøske Farvande! Fanden i Vold med Beskytteren. Naar han kommer tilstede er Trawlerne langt væk! Stauning sama flotta skegg sum maður Mariu Hvad synes De saa om os? Jeg kan godt lide Køben­havn­ erne, men sikke svæklinge I er. Men ellers kan jeg godt lide jer. Jeres Tyre ude paa Bellahøj, de saa saa milde ud i Øjnene, slet ikke gale og vilde som vore egne. Saa er de ikke Danskerhader! Aa, dette Danskæderi, det er noget dumt Vrøvl. Vi skal lære at forstaa hinanden, ikke at slaas. Vi maa lære at fatte, at ingen af os er enten – eller. Men baade – og. Hvad synes de om Johannes Patursson, der helst vil slagte os alle? Han er noget forskruet til Tider, men god nok til andre. Han skal lære at forstaa, at Københavnerne er flinke nok. Jeg synes ogsaa godt om Stauning – med det Skæg. Det er lige saa flot som min afdøde Mands. Maria dugdi væl Tingakrossur helt í eini við­merk­ ing, at onkur verður bilsin – og kanska mest Maria Hammer sjálv –yvir hetta interview, sum Politiken hevur havt við hana. Tað kundi verið sjálvur Olaf Linck, sum hevur verið upp á spæl, tí tað framgongur skilliga, hvat interviewarin vil, men Maria Hammer er sloppin væl undan hesum danska snið­ álopinum, hóast mangt kanska er komið uppá prent, sum hon ikki kennist við. Maria var úr Magnusstovu í Nólsoy. Hon var gift við Johannes Paula Hammer (1855- 1935), sum var ættaður av Hamri á Toftum. Omma hansara var úr Nólsoy. Tey áttu eina dóttir, Sigrid Malene Gudrun, (1883-1947), sum giftist við handilsmanninum í Nóls­oy, Peter Jákup Petersen (1882-1968). Tey vóru barnleys. Sjálv doyði Maria í 1945. Tað er eing­in ætt frá henni. Ein niðurstøða av hesi søgu kann kanska vera, at nólsoyingar eru serligir!