hósdagur 19. januar 2017síða 24

FRÍGGJADAGUR 20. JANUAR 2017 SOSIALURIN 9 24 BREXIT HALLUR AV RANA Ø ll heimsins eygu vóru týsdagin vend móti bretska høvuðs­ staðnum London, har Theresa May, bretski forsætis­ ráðharrin, helt helst mest týdn­ ingarmestu politiska røðu í hennara lívi. Síðan Theresa May tók við leiðsluni av konservativu stjórn­ ini eftir David Cameron, hevur mest sum tøgn valdað um ætl­ anirnar hjá bretsku stjórnini at taka seg úr Evropeiska Sam­ veldinum. Lítið hevur verið at frætt um hvussu stjórnin tulkar fólkaatkvøðuna, hvussu Brexit skal fremjast og nær tilgongdin at taka Bretland úr ES byrjar. Men í síni ein tíma longu røðu týsdagin svaraði forsætis­ ráðharrin upp á flest øll ivamál, og setti eina greiða kós, ið skal leiða Bretland úr Evropeiska Samveldinum. Í tólv punktum nevndi hon hvussu Bretland frá mars 2017 skuldi byrja til­ gongdina at taka seg úr ES tey næstu tvey árini. Ein greiður boðskapur Ein teirra, ið fylgdi væl við røðuni hjá bretska forsætisráðharranum var Áki Johansen, føroyski sendi­ maðurin til London. Sam­bært honum, so var talan um eina greiða talu frá einum for­sætis­ ráðharran, ið áður ikki hevur sagt so nógv. – Stórur spenningurin var knýttur at taluni hjá forsætis­ ráðharranum, tí frammanundan hevði hon hildið kortini tætt at sær. Tað sást millum ann­að tá Ivan Rogers, bretski sendi­ maðurin til ES, segði sessin frá sær, tí hann visti ikki hvørjar ætlanir stjórnin hevði, sigur Áki Johansen. Nógv av tí, ið varð ført fram í taluni var tað, ið man kundi væntað, men sambært sendi­ harranum stakk hon eisini nøkur ting út í kortið, ið man ikki visti av áðrenn. – Tað at hon meldar út, at Bret­land fer úr ES, tað visti man áðrenn. Men at Bretland ikki longur verður ein partur av tollsamgonguni ella innara marknaðinum hevði man einans gitt um. Men í taluni gjørdi hon tað øgiliga greitt, at hetta verður tað, ið man fer eftir, sigur Áki Johan­sen. Skifti hest At 52 prosent av bretsku velj­ arunum 23. juni 2016 valdur at fara úr ES kom óvart á tey flestu. Harímillum fleiri av leiðandi politikarunum í landinum, ið ikki ímyndaðu sær, at ónøgdin við ES var so stór, at fólkið ynskti at sleppa úr gamla samstarvinum. Theresa May var tá millum teir politikarar, ið stuðlaðu fram­ haldandi limaskapi í ES, men tá David Cameron legði frá sær eftir fólkaatkvøðuna, vann hon neyðuga stuðulin innanhýsis í flokkinum til at gerast nýggi forsætisráðharrin. Tað merkti samstundis, at hon fekk til uppgávu at føra landið úr tí samstarvi, ið hon sjálv stuðlaði. – Tað er rætt, at hon ikki var millum teirra, ið var fyri ES, ið rópti harðast undir valstríðnum, men nú hevur hon átikið sær ein heilt annan leiklut sum forsætisráðharri. Hon hevur átikið sær at ganga á odda fyri demokratiska viljanum hjá fólkinum. Meirilutin var fyri Brexit. Hóast tað ikki var hennara ynski, so er tað nú tað, ið hon heldur fast uppá, og virkar fyri, vísir Áki Johansen á. Hóast talan hjá Theresu May var ein greið fráboðan til ES um, at Bretland meinar tað í álvara, og byrjar nú tilgongdina at fara úr ES, so metir Áki Johansen, at talan hevur verið væl móttikin kring alt Evropa. – Man hevur næstan bara hoyrt positivar fráboðanir um røðuna her í Bretlandi og í ES. Nú vita allir partar hvat støðan er, og at bretska tokið er startað, sigur Áki Johansen. Hóttanir hómast Nógvir viðmerkjarar hava skýrt nýggju linjuna fyri at vera ein hard brexit. Tað er ikki torført at skilja, tí talan er um eitt fullkomiligt slít av gamla samstarvinum. Og hóast Theresa May í røðuni legði upp til eina friðarliga loysn, so vóru eisini onkrar vinarligar áminningar at hóma um, at Bretland kann gera lívið súrt fyri ES, um sam­ ráðingarnar ikki ganga væl. – Hon nevndi millum ann­ að, at um ES ætlar at revsa Bret­land, ið hevur tikið eina demo­kratiska avgerð at fara úr ES, so kann stjórnin seta partabrævaskattin niður, so altjóða fyritøkur velja Bretland framum ES. Harumframt vísti hon á samstarvið innan fregnar­ tænastuna, ið hevur hjálpt øllum ES-londum at fyribyrgt yvirgang og annað, sigur Áki Johansen og vísir á, at tað bara vóru tvey av fleiri dømum, ið forsætisráðharrin nevndi. Sum heild metir føroyski sendiharrin í Bretlandi tó, at tónin í røðuni var sera høviskur. – Forsætisráðharrin var sera høvisk, og nevndi m.a. at ES var besti vinurin hjá Bretlandi. Tað er í sær sjálvum óvanligt, tí stjórnir hava ikki vinir, tey hava áhugamál. Men tað varð millum linjurnar gjørt greitt, at um ES vendir Bretland bakið, so skulu Áki Johansen, føroyskur sendimaður til London Meirilutin var fyri Brexit. Hóast tað ikki var hennara ynski, so er tað nú tað, ið hon heldur fast uppá, og virkar fyri THERESA VALDI HØRÐU LEIÐINA – Forsætisráðharrin var sera høvisk, og nevndi m.a. at ES var besti vinurin hjá Bretlandi. Tað er í sær sjálvum óvanligt, tí stjórnir hava ikki vinir, tey hava áhugamál. Men tað varð millum linjurnar gjørt greitt, at um ES vendir Bretland bakið, so skulu tey ikki vænta nakra hjálp frá Bretlandi longur, og at eingin avtala, er betri enn ein vánalig avtala. Tað sigur Áki Johansen, føroyskur sendimaður til London, nú bretska stjórnin hevur boðað frá hvussu Brexit verður framt