hósdagur 16. februar 2017síða 6
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 17. FEBRUAR 2017
SOSIALURIN 21
6
PERSÓNSSØGA
– Eg havi altíð sagt við hann, at eg elski hann. Men nú veit eg, at hann hoyrir
meg. Tað er ræðuliga stórt, og eg dugi ikki at lýsa tað við orðum. Eg eri spent
upp á hvat framtíðin hevur at bjóða, nú hann endiliga kann fortelja mær hvat
hann hugsar, hvat hann ynskir at eta og hvat hann følir. Tað sigur mammam
hjá Benjamin Fríða Dam Jacobsen, sum í desember fekk hoyrnina aftur
NÚ HOYRIR
TVEY ÁRA GAMLI
BENJAMIN FRÍÐI
HALLUR AV RANA
L
jóð er ein av grund
leggjandi mátunum, ið
vit menniskjur samskifta
upp á. Tað er við ljóðum,
at vit fortelja okkara kæru, at vit
elska tey, tað er við ljóðum, at vit
ávara hvønn annan um vandar,
og tað er við ljóðum, at vit kunna
gleðast, syngja, øsast og tosa.
Ljóð er ein so týðandi partur
av lívinum, at tað er torført at
ímynda sær lívið uttan. Men tað er
veruleikin hjá fleiri føroyingum, ið
hvønn dag fara gjøgnum lívið uttan
sansin, ið er so grundleggjandi fyri
nógvum samskifti, antin tí tey eru
deyv, ella tí hoyrnin er munandi
verri enn hjá teimum flestu.
Tvey ára gamli Benjamin Fríði
Dam Jacobsen var ein teirra. Sum
smádrongur hoyrdi hann aldrin,
tá mamman segði, at hon elskaði
hann, ella ávaraði hann um ikki at
nema við ovnin, tí hann var heitur.
Hann hevði ikki tað samskiftið við
mammuna, ið er so grundleggjandi
fyri menningina hjá okkum sum
menniskju.
Men í desember 2016 broyttist
lívið hjá Benjamini Fríða Dam
Jacobsen kollveltandi, tá hann
bleiv lagdur undir skurð í Ríkis
sjúkrahúsinum, og nakrar vikur
seinni loksins kundi hoyra málið
hjá mammuni.
Borin í heim
Benjamin Fríði Dam Jacobsen varð
borin í heim á Landssjúkrahúsinum
6. juni 2014. Hóast tað er vanlig
mannagongd, at hoyrnin hjá
nýbornum verður kannað beint
eftir føðing, so varð eingin kanning
gjørd av nýborna soninum hjá
Biritu Jacobsen.
– Benjamin Fríði lá so ófrið
arligur tá sjúkrasysturin kom í
stovuna, so vit fingu tíð til eina
kanning á Oyrnadeildini í staðin,
greiðir Birita Jacobsen frá.
Tað var tó einki, ið bendi á, at
nakað var øðrvísi við nýfødda
soninum um hetta mundi, men
talan var tó um eina kanning, ið
skuldi avgreiðast, so Birita Jacobsen
fór aftur á Landssjúkrahúsið við
soninum.
– Vit vóru har fleiri ferðir,
men hvørja ferð var hann so
ófriðarligur, at kanningin ikki lat
seg gera, so mánaðirnir gingu uttan
at Benjamin Fríði bleiv kannaður,
greiðir Birita Jacobsen frá.
Varnaðust trupulleikan
Tá ið tað endiliga eydnaðist at
kanna hoyrnina hjá Benjamin
Fríða Dam Jacobsen, varnaðust
læknarnir, at alt ikki var sum tað
skuldi.
– Tað bleiv staðfest, at hann
hoyrdi einans við eina oyranum.
Vit fingu tó at vita, at tað at hoyra
við eina oyranum er tað sama sum
ein vanlig hoyrn, men at hann fór
at fáa trupulleikar við at finna út
av hvar ljóð komu frá, greiðir Birita
Jacobsen frá, ið tó ikki var heilt
ókend við práti.
– Av tí at oyrnagongin á høgra
oyra er so smøl, hava tey ikki sæð
um hann hevur nakra ljóðhinnu
har. Tí hevur verið tosað um
vanligu sosialu hoyrnina frá hann
var heilt lítil, sigur Birita Jacobsen.
Tað gekk tó ikki long tíð áðrenn
familjan varnaðist, at tað helst stóð
verri til hjá Benjamin Fríða Dam
Jacobsen enn læknarnir mettu.
– Vit fingu varhugan av, at hann
var dulur í báðum oyrum, og bóðu
tí um fleiri kanningar, greiðir Birita
Jacobsen frá.
Dren í oyra
Læknarnir mettu tó í fyrsta um
gangi, at versnaða hoyrnin hjá
Benjamin Fríða Dam Jacobsen
var ein avleiðing av, at hann hevði
verið forkølaður, og vildu tí leggja
eitt dren í oyra á smádronginum,
so innilokað væta kundi tømast úr
oyrunum við tí fyri eyga at lætna
um trýstið inni í oyrunum.
– Tað eru børn, ið hava havt
trupulleikar við at læra at tosa, tí
tey hava havt eitt trýst í oyrunum,
men eftir at hava fingið dren, so
er alt vorði gott aftur. Læknarnir
vóru tó varnir við at gera hetta,
tí vanliga skulu børn vera tvey
ár áðrenn tey fáa lagt dren í oyra,
av tí at viðgerðin inniber, at man
verður lagdur í narkosu, sigur
Birita Jacobsen.
Birita Jacobsen gav tó loyvi til,
at Benjamin Fríði Dam Jacobsen
fekk lagt dren í oyrini. Drenið
sjálvt hjálpti ikki, men avdúkaði í
staðin, at okkurt meira álvarsamt
var áfatt.
– Eftir at dren varð lagt í oyrini
gjørdi tey eina kanning, ið staðfesti,
at tað ikki var trýstið, ið var
orsøkin til vánaligu hoyrnina hjá
Benjamin Fríða, so vit vórðu send
til Danmarkar til nærri kanningar,
greiðir Birita Jacobsen frá.
Tað var í august 2016, at familjan
fyrstu ferð fór til Danmarkar í
samband við viðgerð til tá tvey ára
gamla sonin.
Læknarnir kannaðu hoyrnina
hjá Benjamin Fríða Dam Jacobsen,
og framdu ymiskar kanningar, ið
skuldu staðfesta hvussu væl hann
hoyrdi. Til eina av kanningunum
sat Benjamin Fríði Dam Jacobsen
við eitt borð og spældi við leikføri,
meðan eitt sjónvarp hekk á
vegginum við síðuna av honum.
Við at tendra tendra ein teknifilm
og koyra ymisk ljóð frá vildu
læknarnir vita, hvussu hart tað
skuldi vera, áðrenn Benjamin Fríði
Dam Jacobsen varnaðist ljóðini.
– Tað skuldi vera øgiliga hart frá
fyri bara at fáa nakað, ið líktist eini
reaktión. Tað vil siga, at tey kundu
ikki siga við vissu, um Benjamin
Fríði Dam Jacobsen hoyrdi nakað,
ella um tað var tilvild, at hann
vendi sær og hugdi at skerminum,
sigur Birita Jacobsen.
Auditiv neuropati
Undir eini av víðari kanningunum
í Danmark varnaðust læknarnir
brádliga, at hoyrnarnervarnar
ikki vóru synkroniseraðir. Harvið
høvdu læknarnir av tilvild staðfest
hvat var á vási hjá unga dronginum.
- Teir staðfestu, at Benjamin
Fríði hevur Auditiv Neuropati,
ið er ein sjúka har nervarnir ikki
synkronisera, og ger, at man hevur
Hann hugdi upp
og byrjaði at
smílast. So bleiv
hann eitt sindur
ósikkur og
smæðin, tí hann
visti ikki reiðiliga
hvat hendi
Benjamin Fríði Dam Jacobsen