hósdagur 16. februar 2017síða 10

FRÍGGJADAGUR 17. FEBRUAR 2017 SOSIALURIN 21 10 TEMA Miðspjaðing EINGIN ORSØK AT ALT SKAL LIGGJA Í HAVN DANJAL AV RANA K jakið um at flyta al­ mennar stovnar úr mið­staðarøkinum og út á bygd stingur seg javnan upp í politiska kjakinum. Nú eru tað teir tríggir andstøðu- og eysturoyartingmenninir, Magn­ us Rasmussen, Bill Justinussen og Kári P. Højgaard, sum hava lagt eitt uppskot til samtyktar fyri løgtingið, at heita á landsstýrið at kanna, hvussu almennir stovnar kunnu flytast úr Havnini og til øki, har fáir ella eingir almennir stovnar eru í dag. – Grundgevingarnar fyri at halda fast um avgerðina at lata almennar stovnar húsast í høv­ uðsstaðnum hava verið rímiliga góðar, so leingi sund og firðir hava skilt oyggjarnar. Men seinnu árini er samfelagið broytt á nógvum økjum. Sund og firðir skilja nú ikki longur meginøkið, har 90 prosent av fólkinum býr. Samstundis gongur tøkniliga menningin við óskiljandi ferð og nú er einki til hindurs fyri, at fólk úr øllum heimsins herðashornum sita á sama fundi á alnetinum og uttan at flyta seg úr sínum skrivstovustóli, siga teir tríggir. Hesar grundgevingarnar halda ikki longur, siga teir tríggir. – Høvuðsstaðurin hevur í mong ár notið gott av hesum mongu vælútbúnu starvsfólkum, sum arbeiða á almennu stovnunum. Hesi fólk ríka frítíðar-, mentanar- og felagslív við síni vitan og sínum gávum, men tey eru eitt tilfeingi, sum fleiri onnur øki í landinum kundu fingið gleði av og sum saknast nógvastaðni. Fíggjarliga eru hesi arbeiðspláss eisini ein vinningur fyri tað økið, har tey verða skattað, men eisini her hevur høvuðsstaðurin sín stóra fyrimun, tí lønirnar í almennum størvum, eru bæði høgar og tryggar, og kasta tí nógv av sær í kommunukassan, siga teir. Teir tríggir tinglimirnir vísa á, at í okkara grannalondum, eru tey farin at leggja almennar stovnar uttanfyri høvuðstaðin, tí tey halda, at tað fer at styrkja økini kring landið. Teir ætla ikki, at allir stovnar skulu flytast út á bygd, men at kanna, hvørjar stovnar, tað ber til at flyta – Vit eru ikki í iva um, at ein slík ætlan, sum so stigvíst verður verk­sett, kemur at gagna øllum tí føroyska samfelagnum, og at vit fara at fáa einar fjølbroyttari og sterk­ari Føroyar, siga teir. Tað er tó ymiskt, hvønn stuðul uppskotið fær millum samgongu­ tinglimir. Meðan onkrir hava víst á, at sitandi samgonga nettupp leggur dent á at leggja almenn arbeiðspláss út á bygd, sigur Heð­in Mortensen, tingmaður hjá Javn­aðarflokkinum og fyrr­ verandi borgarstjóri í Havn, at tað verður ikki við hansara hjálp, at at almennir stovnar verða fluttir. – Eg kann vissa tykkum um, at tað verður ongin almennur stovnur fluttur úr Havnini í óðum verkum, bara tí onkur heldur, at tað er »smart« ella »cool«, segði hann av tingsins røðarapalli. Hann gjørdi púra greitt, at í landsstýrinum kunnu tey arbeiða við teimum ætlanum tey vilja. Men hann staðfesti samstundis, at hann sigur kortanei til at flyta almennar stovnar úr Havnini í óðum verkum. – Vit fáa onki burtur úr at flyta vælvirkandi stovnar úr Havnini, tí tað fer ikki at bøta um tænastuna og serliga nú, vit gera tveir undirsjóvartunlar fyri 2,6 milliardir, er tað heilt høpisleyst at hugsa um tað, tí tá fer tað at taka onga tíð at koyra til Havnar, leggur Heðin Mortensen afturat. Heðin Mortensen er sannførdur um, at í roynd og veru er endamálið við uppskotinum hjá teimum trimum løgtingsmonnunum, at flyta arbeiðspláss úr Havnini. Ein grundgeving er, at arbeiðspláss og inntøkur skulu javnast um alt landið. – Men hyggja vit at tølum fyri inntøkum, síggja vit, at bæði í Klaksvík og í kommununum í Eysturoy, er inntøkan fyri hvørt fólki enn í Havn. So skulu vit javna, er tað ein spurningur um ikki eisini inntøkurnar av fiskivinnu og alivinnu skulu javnast um alt landið. Skulu vit javna arbeiðspláss, er tað ein spurningur um vit ikki eisini skulu javna tær inntøkur, vit fáa av okkara tilfeingisvinnu, tí tað eru allir føroyingar, sum eiga tilfeingi, men tað eru bara nøkur fá øki, sum fáa allan ágóðan av tí, sigur hann. Hann er sannførdur um, at hetta við at javna almenn arbeiðs­ pláss kring landið, er bara fyrsta stigið. – Tað næsta verður helst, at vørugjøld og havnagjøld eisini skulu javnast ímillum økini í landinum, sigur Heðin Mortensen. Tað er tó eitt øki, har hann er sinnaður at flyta almenn arbeiðspláss. Suðuroyggin hevur ikki fast samband, so har heldur hann, at almenn arbeiðspláss kunnu flytast, men onga aðra­ staðni. Sonja Jógvansdóttir, uttan­ flokka­tingkvinna, er heldur ikki samd við teimum trimum eystur­ oyartingmonnunum. – Tað er væl hugsandi, at verða almenn arbeiðspláss flutt í Eysturoy, hevði tað verið meiri til fortreð hjá privatu vinnuni, enn tað hevði verið til gagns, sigur hon. Tað hon vísir til, er at privata vinnan í Eysturoynni longu hevur ilt við at fáa skikkaða arbeiðsmegi, og tað hevði ikki gjørt støðuna betri, at lagt almenn arbeiðspláss í oynna at kappast um starvsfólkini. Um almenn arbeiðspláss skulu flytast, so heldur hon ikki, at Eysturoyggin er staðið, sum hevur størst tørv á almennum arbeiðsplássum. – Tað er ikki Eysturoy, vit skulu hugsa um, tá ið vit tosa um at flyta almenn størv út á bygd, tí hon skal nokk klára seg hóast tey almennur arbeiðsplássini er frá , sigur Sonja Jógvansdóttir. Hinvegin heldur hon, at tað hevði verið skil í at sett fleiri arbeiðspláss á stovn í Suðuroy og í Sandoy, tí tey plássini eru dragnað aftur úr. Nú er aftur kjak um at flyta almennar stovnar út í útjaðaran. – Vit eru ikki í iva um, at ein slík ætlan, sum so stigvíst verður verksett, kemur at gagna øllum tí føroyska samfelagnum, og at vit fara at fáa einar fjølbroyttari og sterkari Føroyar, siga tríggir tinglimir Heðin Mortensen Sonja Jógvansdóttir Kári P. Højgaard Magnus Rasmussen Bill Justinussen U